本文件提供了对发电厂内电气和液压设备进行检查和测试的详细指导。主要内容包括：绝缘试验、介质强度试验、轴向电压测量、振动测量、水轮机转子和调速器的检查。该文件还为每个项目制定了评估标准，以确保设备正常运行和安全。
Scope of application
发电厂 电气工程师 水力工程师
Key points
- 使用直流电压表进行绝缘测试
- 对发电机定子绕组和励磁绕组进行介质强度试验
- 测量振动以确认电动机的正常运行
- 水轮机转子检查包括工作轮、主轴、轴承、蜗壳盖、螺旋管、排管和操作机构
- 校准调速器并测试空载特性
🌐 Social impact of this document
- 确保发电厂的安全运行
- 早期发现技术问题以便及时修复
- 延长设备的使用寿命和提高运行效率
❓ Frequently asked questions
使用哪种电压表来测量轴向电压？
必须使用数字电压表。
对功率小于1千瓦的定子绕组进行试验的电压是多少？
对于功率小于1千瓦且额定电压小于100伏的定子绕组，试验电压为2 Un + 500伏。
是否需要重复介质强度试验？
尽量避免重复试验。然而，在对一组发电机和电气设备进行试验时，这些设备在之前必须经过耐压试验。
调速器的评估标准是什么？
空载特性和辅助位置应根据各自功率进行检查并保持在设计值内。
Full text
|
| 中华人民共和国越南社会主义共和国
|
通知
发布 Q国家电气技术标准规范
2009年第40号令，国家工业和商业部于2009年12月31日发布《国家电气技术标准规范》，自2010年3月29日起生效，并经2025年第51号令修正、补充：
2025年第51号令，国家工业和商业部于2025年11月11日发布《电气技术标准规范-电力系统》，自2026年6月1日起生效。
根据2006年6月29日越南社会主义共和国全国人民代表大会颁布的《标准化与计量法》；
根据2004年12月3日越南社会主义共和国全国人民代表大会颁布的《电力法》；
根据2007年第189号/2007年第189号国务院令，规定工业和商业部职能、任务、权限及组织结构；
根据2007年第127号
2007年第127号国务院令，对《标准化与计量法》若干条款作出具体规定并指导实施；/根据2007年第23号
科学和技术部于2007年9月28日发布的关于电气技术标准规范的制定、审查和发布指南的通知；[1]
鉴于科技司司长的提议，
规定如下： 第一条.
本通知附带发布以下国家电气技术标准规范：
- 第5部分：电力系统设备检测
编号：QCVN QTĐ-5: 2009/BCT
- 第6部分：电力系统设备运行与维修编号：QCVN QTĐ-6: 2009/BCT - 第7部分：电气工程的施工
编号：QCVN QTĐ-7: 2009/BCT
（第1、2、3、4部分已于2006年7月11日根据工业和商业部第19/2006/QĐ-BCN决定发布电气设备规范）。
第二条.
本通知自登报之日起生效后45天内生效。上述标准将取代电力工程规范TCN-1-84、发电厂和电网运行规范QPNL-01-90以及电力工程的重量与试验验收标准TCN-26-87。[2] 第三条.
各部、同级部门、政府机关、省级人民委员会及相关组织和个人应负责执行本决定./. 工业和商业部
| 编号： 15/VBHN-BCT 收件人： - 国务院办公厅（用于登报）； | 2026年3月13日
工业和商业部部长
副部长 |
国家电气技术标准规范
第5部分
电力系统设备检测
National Technical Codes for Testing, Acceptance Test for Power Facility
目录
第一部分. 总则
第二部分. 变电站、输电线路和配电电气设施
第一章.
通用规定
第二章. 运行与维护管理组织
第三章. 移交检查
第三章 工程移交检查
第四章。 在建设期间的检查
第一节。 通用规定
第二节。架空输电线路
第三节。 水下电缆
第四节。变电站设备 4. 第五章。
完工检查 第一节。通用规定
第二节。架空线路
第三节。水下电缆
第四节。变电站设备
第六章
定期检查第一节。通用规定
第二节。架空线路
第三节。水下电缆
第四节。变电站设备
第三部分。水电厂
第一章。
通用规定 第二章。
组织、运行管理和维护 第三章。
在建设期间的检查 第四章。
完工检查 第五章。
定期检查 第一节。概述
第二节。大坝
第三节。输电线路
第四节。输电线路辅助工程
第五节。发电厂
第六节。水力机械设备
第七节。水库和下游河段环境
第八节。测量设备
第九节。电气设备
第四部分。热电厂
第一章。
通用规定 第二章。
组织和文件 第三章。
完工鉴定 第四章。
定期鉴定
第一节。通用规定
第二节。热力机械设备
第三节。电气设备 第一编
通用规定
第一条。目的
本技术规范规定了与电网设备和发电厂在建设期间检查、完工鉴定及定期鉴定相关的必要问题。
对热电厂和水电工程的施工检查以及对水电工程的完工鉴定不在本技术规范调整范围内。
第二条。适用范围
本技术规范适用于电网设备、水电厂和热电厂的检查活动。
在本规范中，设备是指所有与越南国家电网连接的部分。对于每种设备的具体适用范围规定如下：
1. 电网设备
关于电网设备的规定见第二部分，适用于输电线路和配电线路、电压等级达到500 kV的变电站的技术检查。
对于杆塔结构和基础的完工鉴定不在本规范范围内。
2. 水电厂
关于水电厂的规定见第三部分，适用于水工建筑物及水电厂的电气设备如下：
a) 所有越南境内水电站及其与越南电网连接的水工建筑物，不包括根据2003年11月28日第143号政府令《实施水利设施开发和保护若干规定的实施细则》特别规定的大坝水电站。 b) 越南境内水电站及其与越南国家电网连接且装机容量等于或大于30 MW的电气设备。
3. 热电厂
关于热电厂的规定见第四部分，适用于越南境内热电厂及其与越南国家电网连接且装机容量等于或大于1 MW的机械和电气设备如锅炉、汽轮机、燃气轮机及发电机。
第三条 关于水电厂的相关条款规定在第三编中，适用于水利工程和电力设备的工程移交检查如下： a) 所有位于越南并连接越南电网的水电站的水利工程设施，除根据2003年11月28日第143号政府令《实施水工建筑物开采与保护若干规定的实施细则》特别规定的大坝外； b) 位于越南并与越南国家电网相连且装机容量等于或大于30兆瓦的水电站的电力设备。
第三条 热电厂 关于热电厂的相关条款规定在第四编中，适用于对热电厂的机械和电气设备如锅炉、汽轮机、燃气轮机和发电机进行检查，这些设备位于越南并与国家电网相连且装机容量等于或大于1兆瓦。第十八条 “调压塔”是由钢板、石料或钢筋混凝土制成的结构，用于减少压力管道中动压的变化。调压塔可以在地面上独立设置，也可以在岩石中建造大型塔式结构，或者埋设于岩洞内。第十九条 “输能线路”是用于输送有压水或无压水的结构。输能线路通常包括明渠、隧洞、管道或它们的组合。
Ef：激励电压
(2) 推力水压力必须与水库水位、下游水位或接近不变的水平相适应并稳定。
(3) 本规定适用于配备推力水压力测量设备的混凝土坝。 第十九条 调压塔和压力容器的状态
第三条 术语解释
1. 有权机关 是商务部或被授权组织实施电网设备和发电厂检查的其他机关。 电网设备 是指电力网络中的设施。
2. 主 所有者 是指拥有电网设备和发电厂，并对其运行承担法律责任的组织或者个人。 初始所有者 是指拥有电网设备和发电厂，并对其运行承担法律责任的组织或者个人。 初始所有者 同上。
3. 检查员 属于商务部或由商务部委派，根据《电力法》、《2005年第105号国务院条例》的规定实施检查的人员。
4. 在安装期间的检查 是指为了确认施工各阶段工作的完成情况而进行的检查，包括对每种设备（如变压器、断路器、发电机等）或每种工作（如电缆敷设、电缆接续等）的检修和维护。
5. 安装完成后检查 是指在技术工作全部完成后为确认整体工程质量而进行的检查，以确保在开始运行前的质量状态。
6. 定期检查 是指通过观察和必要时测量来维持设备正常功能并预防规定时间内可能出现的问题的检查。
第四条 检查形式
1. 初始所有者 必须按照本技术标准进行所有检查批次。 原则上，初始所有者应自行完成检查内容。必要时，可以委托其他组织或个人进行检查，但检查责任仍由初始所有者承担。如需进行检查，仍必须遵守本技术标准的规定。初始所有者应监督检查过程，并要求提交检查报告，检查报告应包括目标、内容、方法和检查结果。 有权机关 应对实施单位的合规性进行检查，包括现场检查和查阅资料。有权机关可根据实际情况选择适当的检查方法。如发现违反或未遵守技术标准的情况，有权机关可要求初始所有者采取纠正措施或根据规定采取其他措施。 本技术标准仅规定了为防止公共危险和电力系统重大事故而必须满足的工程和主要设备的要求。如有必要，初始所有者应进行额外检查以发现潜在问题，并在必要时采取相应措施，但不得与本技术标准的规定相冲突。 本技术标准规定了检查框架。初始所有者将根据每项设备的实际状况决定具体方法和流程。 本技术标准未规定运行中的常规检查以及不可抗力事件后的非常规检查。
第四条 检查形式
1. 初始所有者必须按照本技术标准进行所有检查批次。
原则上，初始所有者应自行完成检查内容。必要时，可以委托其他组织或个人进行检查，但检查责任仍由初始所有者承担。如需进行检查，仍必须遵守本技术标准的规定。初始所有者应监督检查过程，并要求提交检查报告，检查报告应包括目标、内容、方法和检查结果。
有权机关
将对实施单位的合规性进行检查，包括现场检查和查阅资料。有权机关可根据实际情况选择适当的检查方法。如发现违反或未遵守技术标准的情况，有权机关可要求初始所有者采取纠正措施或根据规定采取其他措施。
第二部分
变电站、输电线路及配电
第一章[1] （已废止）
第二章[2] （已废止）
第三章[3] （已废止）
第四章[4] （已废止）
第五章[5] （已废止）
第六章[6] （已废止）
第三部分
水电站
第一章
通用规定
第七十四条 术语解释
除第三条已经解释的术语外， ，以下术语具有如下含义。1. “拦河坝”是指水电站大坝上游部分的坝基，大坝依附其上建造的部分。
2. “气阀”是指用于向压力管道内充气和排气以确保在特定运行条件下安全放水和蓄水的压力管道阀门。
3. “工程类别”是指根据《建筑标准 TCXDVN 285:2002》（建设部于2002年8月28日发布的第26号决定）规定的工程等级。 4. “大坝”是指人工建造的拦河建筑物，用于改变河流水流方向。大坝的高度从基础最低点至坝顶确定。本技术规范不包括非水电站用的大坝。
5. “压力罐”是设置在无压输水线路与有压输水线路（如压力管道）连接处的调节设备，用于调整流量变化以适应水电站运行。
6. “枢纽输水工程”是指为从河流、天然湖泊和水库取水而建设的输水工程。通常包括取水工程、进水口和泄洪沉沙池等组成部分。
7. “水力机械设备”是指水电工程辅助设备，如溢流门、进水口、排水门以及本技术规范中规定的下游泄水建筑物中的阀门或闸门。其中的进水阀属于机电设备。
8. “取水构筑物”是指位于输水线路前端用于接收水流的结构，通常建于河流上游。
9. “多用途水库”是指具有两个及以上使用目的的水库，如防洪、发电、航运、灌溉等。
10. “泄水口”是指设置在输水线路末端并用于将水流轻松排入水库或河流。对于蓄能水电站，在运行模式下，泄水口的功能相反，即接收从下游流入的水。
11. “泄水建筑物”是大坝的一部分，具有从水库排水以供给下游或降低水库水位的功能。
12. “压力管道”是指有压管道。压力管道通常由钢、混凝土或FRP等材料制成，具体取决于批准的设计。
13. “地下水位”是指在大气压力下通过土壤或岩石渗透的水面。
14. “潜蚀”是指由于渗透作用而内部发生的侵蚀过程。这种现象通常依赖于颗粒大小和渗流水速。
15. “蓄能水电站”是一种储存电能的电站。在低谷时段，如夜间或节假日，蓄能水电站从核电站或火电站接收多余的电力以抽水至高水库，并在高峰时段发电。
16. “水库”是指具有足够调节河流自然流量容量的大水库，在一定时期内（季节或年份）使用水资源。
17. “溢流渠”是设置在水库上方或贯穿其中的结构，用于从水库排水。除了上述定义外，“溢流渠”还指压力罐中用于排放多余水到下游或水库的结构，在水电设备运行过程中水位降低时使用。
18. “调压塔”是由钢板、石料或钢筋混凝土制成的结构，用以减少压力管道中的动压变化。调压塔可以作为独立地面结构存在，也可以是岩石中的大型塔体或埋设在岩洞中。
19. “输水线路”是指用于引导有压或无压水流的结构。输水线路通常包括明渠、隧洞和管道及其组合。
a) 调压塔和压力容器没有严重损坏、变形、裂缝或过度腐蚀。
b) 在调压塔和压力容器周围斜坡上没有明显的滑坡、塌陷或可能导致调压塔和压力容器不稳定的过度渗透。
第二章
组织、管理和运行及维护
第七十五条 组织
必须检查关于组织的要求是否得到执行，如在第一部分第二编第六集《技术规范》中所规定的内容，必须由检查人员在定期检查时进行检查。
第七十六条 管理运行和维护。
关于管理运行和维护的文件、资料应按照《技术规范》第一部分第四编第六集中的条款，在定期检查期间由检查人员进行检查。然而，对于由电厂主提交给有权机关的相关文件，涉及以下检查项目的内容将属于《技术规范》第五集的规定范围：
- 维护结果；
- 独立定期检查的结果；
- 特别检查的结果；
- 测量结果。
第三章
安装过程中的检查
第七十七条 检查文件
必须在安装过程中对《技术规范》第六集第一部分第六编中规定的关于建立文件的要求进行检查，这些要求必须在各次检查期间得到执行。
第七十八条 接地电阻测量
确定电厂电气接地系统的电阻值和状态以确保人员安全。
使用测量接地电阻的设备或降低电压的方法。
根据电厂最高工作电压确定接地电阻，按照《技术规范》规定。
第七十九条 绝缘电阻测量
确定安装前后各元件的绝缘电阻和介电常数。
使用兆欧表或其他等效设备，该设备具有直流电源连接在内部。
500伏兆欧表适用于低压设备（激励回路...）及600伏交流或750伏直流电压的电路；1000伏兆欧表适用于600至7000伏交流或750至7000伏直流电压的设备和电路；2500伏兆欧表适用于高于7000伏交流或直流电压的设备和电路。
测量值必须满足电厂安装的技术要求、特性、材料、结构和容量的要求。
第八十条 绝缘试验
确认电气回路和电器中没有异常情况
1. 为了确认电气回路中没有异常，应对旋转电机的绕组进行绝缘试验，包括激励绕组、感应绕组与地之间的绝缘。
不得重复进行绝缘试验。然而，在必要时，可在干燥后再次进行第二次试验，试验电压应为80%。
试验电压应在10秒内逐步升高。从达到耐压试验电压开始计时一分钟。
2. 绝缘试验用直流电
在没有工业频率电源条件下可以进行绝缘试验，使用直流电流或等效方法。
试验电压为工频电源有效值的1.7倍。
试验电压应按照表3-7-1中的数值应用。
表3-7-1 工频下绝缘试验电压
|
| 测试对象 | 设备特性 | - 定子绕组 |
| 1 | (1) | (2) | (3) |
| - 功率小于1千瓦（千伏安）且额定电压小于100伏 | 2 Un + 500 | - 功率小于1万千瓦（千伏安） | |
|
| 2 Un + 1000 V | （最小值1500 V） - 功率大于1万千瓦（千伏安） | |
|
| (1) 额定电压24,000伏 |
| |
|
| 2 Un + 1000 V | (2) 额定电压24,000伏 | |
|
| 必须达成一致意见 | 同步发电机励磁绕组 | |
| 2 | 不感应启动电机 |
|
|
|
| 小于或等于500伏 | 10Ef | （最小值1500 V） |
|
|
| 2Ef + 4000 V | 感应启动电机 |
|
| 当使用短路激励绕组或通过阻值小于激励绕组10倍的电阻连接时 |
|
|
|
| Ef |
| 10（最小值1,500 V，最大值3,500 V） |
|
| 2Ef + 1000 V |
| （最小值1500 V） 同步发电机定子绕组在施工现场组装后（对于水力发电机组，在完成绕组和连接头的绝缘后）。 |
| 3 | 尽可能避免重复试验，但如果必须对一组电机及其电气设备进行试验，则每个电机、设备在与其它设备连接前必须先通过耐压试验。对于已连接在一起的电机、设备，其试验电压应为最低适用设备类型中最低试验电压的80%。 |
| 激励器（不包括例外情况） |
| 4 | 耐压值应符合第2条的规定。 |
| 例外1：同步电动机（包括感应同步电动机）在启动时，其激励绕组接地或未接地。 |
|
| 1000 V + 2Ef （最小值1500 V） |
| Un: 额定电压 |
Ef: 激励电压
c) 钢制或外包钢的压力容器的壳体部分没有严重损坏、变形、腐蚀、泄漏或降级。这些压力容器外表面镀层没有严重劣化或缺陷。
第八十一条 空气间隙测量
测量定子和转子之间的线圈绕组的空气间隙，以避免碰撞和损坏。
测量点不得少于8个对称分布在定子和转子之间线圈绕组头部的直径上。
为了确保空气间隙保护定子与转子之间的防撞。
（最大值-最小值）/ 平均值 10%
第八十二条 绝缘损耗角和吸收电流
测量tgδ以确认定子线圈的初始特性。
绝缘损耗角（tgδ）试验采用西林桥测量方法进行。
在2 kV至额定电压范围内进行测量。
吸收电流的测量使用直流兆欧表1000 V进行。
绝缘损耗角（tgδ）必须小于3%。
极化指数（PI）不得低于2.0。
第八十三条 发电机特性确定
1. 空载饱和特性的试验
旨在建立空载饱和特性曲线并检查各相之间的电压平衡。
发电机必须以额定速度旋转。
逐步增加励磁电路中的直流电流。
测量励磁电流和定子绕组的输出电压，直至达到120%的额定电压。
空载特性和各相之间的电压平衡必须保持在设计值内。
2. 轴向电压测量
为了确认轴承绝缘性
此项测量应在空载饱和特性试验的同时进行。
电压应分别测量于轴承与地之间，以及各轴承之间。
轴向电压必须在额定发电电压下测量。
特性的测量值必须保持在设计值内
3. 三相短路试验
建立短路饱和特性曲线，电流部分和励磁电流之间的关系，并检查电流部分绕组中各相的平衡。
分离发电机电路和灭磁开关在定子绕组输出端或发电机初级侧。
在定子绕组输出端创建发电机电路的三相短路。
发电机以额定速度旋转，直流电流进入励磁电路。
测量励磁电流和电流部分增加至100%的电流部分额定值。
短路比值和同步阻抗必须保持在制造商的设计值内。
第八十四条 水轮机系统试验
1. 调节门运行试验
在安装调节门后，进行运行检查试验并确认其功能特性。
伺服电机的压力应在执行开闭行程时用压力表测量。
测量伺服电机的开闭行程时间和开特性的特性。
开闭压力应保持不变，除非是启动和停止运动。
伺服电机的开闭行程时间和开特性的特性必须按照设计值进行调整。
2. 加速器控制特性试验
确定加速器的控制特性
控制器的输入电压和电流应设置在设计值，并根据最高水位和最低水位的变化范围变化，然后测量伺服电机的动作行程。
无载特性和各功率等级下的开位置必须进行检查并保持在制造商的设计值内。
第85条 输入阀试验
1. 输入阀密封度试验
确认阀座结构（阀的密封面）运行顺畅。安装输入阀后，必须检查压紧机构。开启和关闭压力及行程应使用压力表和振动测量仪进行测量。阀座结构须按设计值正常运行。
2. 开闭试验
确认操作机构运行顺畅并遵循设计规定。使用压力表或振动记录仪测量开启和关闭压力。此试验应在充水前和充水后进行。操作机构在整个行程中应平稳运动，并满足设计值。
3. 输入阀漏水测量
确认输入阀的泄漏量在设计值内。试验时，阀门必须完全关闭。通过测量底座管路中的排水量来检查上游密封面的泄漏情况；通过测量下游排放管路中的排水量来检查下游密封面的泄漏情况。泄漏量应保持在设计值内。
第86条 辅助设备试验
确认如供油系统、供水系统和供气系统的辅助设备在规定的设计条件下运行良好。
辅助设备包括供油系统、供水系统和供气系统。
为确保发电机组和水轮机可靠安全地运行，必须进行以下试验：
1. 破坏性试验或液压压力试验或其他必要试验
2. 对泵机和空气压缩机的连续运行试验
3. 确认安全阀和减压阀可靠工作
4. 确认油箱和气压罐的容积
运行参数应在设计值内。
第87条 振动测量
确认旋转设备在运行时振动正常。设备的振动与其安装密切相关。为了评估旋转设备的平衡性和振动，需分别在三个方向（垂直、水平和纵向）上对每个支承点进行振动测量，在不受到其他旋转设备振动影响的情况下重复试验并比较结果。测量数据应达到制造商或现行国际标准的设计值。
第4章
完工检查
第88条 检查记录
对第六部分第6卷第六编第一章规定的文件要求的执行情况应在完工检查和定期检查时进行核查。
第89条 首次运行
确认旋转部件与静止部件之间无碰撞、无异常声响及振动。
打开输入阀并立即打开调节阀，同时关闭调节阀，当机组惯性运转时。
必须确认旋转部件与静止部件之间无异常碰撞、无异常声响及振动。
第90条 轴承试验
确认发电机和水轮机系统轴承在运行过程中无异常温升、振动、轴向位移和润滑油水平。
通过以额定速度连续运行并打开输入阀及调节阀直到轴承温度达到稳定最高值，然后检查确认轴承的温度、振动、轴向位移和润滑油水平均符合允许值。
轴承的温升、振动、轴向位移和润滑油水平在整个连续运行过程中必须保持在设计值内。
第91条 启动和自动停机试验
确认从接收到负载到满载的连续工作过程在控制面板上的操作正常。
在开始此试验之前，必须检查自动同步设备。启动、带负荷运行直至停止的操作均须在控制面板上完成。
启动、带负荷运行和停止过程中，所有步骤均应无异常且符合设计要求。
第92条 甩部分负荷试验
确认当进行甩部分负荷试验时，机组能够正常地转换到空载运行模式。
在1/4、2/4、3/4和4/4部分负荷以及在有用流量最高柱下的卸去部分负荷状态下操作，并确认机组能够正常地转换到空载运行模式。
对于有多台机组的电站，必须同时试验甩相同压力管道的多台机组。
压力管道的压力增加应保持在设计值内。
确认机组已正常转换为无负荷运行状态。
第93条 无激磁空载试验
检查保护继电器系统在无激磁空载模式下的工作情况。
在进行保护继电器系统在无激磁空载模式下的操作时，必须确认机组已自动控制到无激磁空载状态。
确认操作顺序无异常。
第94条 紧急停机试验（严重电气事故）
检查在发生严重电气事故时紧急停机顺序的操作情况。
使保护继电器接触短路以进行紧急停机，检查紧急停机操作顺序。
根据设计的控制顺序安全地紧急停止机组。
第95条 瞬时停机试验（严重机械事故）
检查在发生严重机械事故时瞬时停机顺序的操作情况。
使保护继电器接触以进行瞬时停机，检查瞬时停机操作顺序。
根据设计的控制顺序安全地瞬时停止机组。
第96条 负荷试验
确认机组在额定负荷下连续运行无异常。
使机组连续在额定负荷下运行，直至轴瓦温度达到最高值。
在轴瓦温度达到最高值时，机组在额定负荷下连续运行且无异常。
第97条 功率试验
检查导叶开度与根据制造商操作特性功率之间的关系。
在带载条件下检查运行范围、功率限制范围以及操作机构状态。
确认在各负荷状态下振动、偏摆和水压，以确保稳定运行。操作过程中无异常。
第98条 泵工况试验
对蓄能水电站进行泵工况试验，确认泵的运行状态无异常。
在泵工况下，必须按照确定的方法启动发电机-电动机并连续无故障地供水。
根据确定方法启动泵并连续稳定运行且无异常。
第五章
定期检查
第一节
总则
第九十九条 定期检查的方式
除第四条规定的事项外， 第四条，对水工建筑物及其辅助设备进行定期检查时，必须按照以下项目实施。
1. 定期检查包括两个部分：第一部分是对根据第七十六条提交的文件和档案进行检查；第二部分是在现场对每个水电站的水工建筑物及辅助设备进行检查。在考虑电站类型、威胁状态以及各种事故风险时，现场检查可以根据有权机关的决定选择实施。电站主体不得对有权机关关于现场检查的决定提出异议。 2. 有权机关应根据表3-26-1中规定的分类标准全面评估定期检查的结果，并在定期检查结束后三个月内通知电站主体。表3-26-1 定期检查结果分类
分类
描述
| A | 无与本规范集第五部分不符的情况 |
| B | 发现轻微不符合，且有意愿进行修复。 |
| C | 发现有不严重但需在下次定期检查前修复的不符合情况。 |
| D | 发现有严重不符合，必须立即修复。 |
| 第一百条 定期检查的频率 | 1. 原则上，对每个水电站进行一次定期检查的时间间隔应为三年或更长。 |
2. 根据最后一次定期检查结果属于表3-26-1中等级“D”的情况，有权机关可以缩短两次定期检查之间的间隔，并决定下一次定期检查的时间。
3. 在蓄水前，工程主体必须根据本规范对水工建筑物和相关水力机械装置进行检查，以掌握这些设备和结构的初始参数。检查结果应在首次定期检查时提交有权机关。
4. 首次定期检查应在以下规定实施之前完成：
- 水库水位达到最高水位。
- 运行一年后。
5. 第二次及以后的定期检查应按照本条第一款规定的间隔时间进行。
第二节
大坝
第一百零一条 总则
大坝的安全必须进行全面评估，不仅通过肉眼观察检查，还应根据大坝运行特性的监测数据。除了在大坝上进行的检查外，在定期检查期间还应对与大坝相关的测量设备及其相关设备进行全面检查。
第一百零二条 混凝土大坝
以下要求必须实施以确保混凝土大坝的安全和稳定性。
1. 外观表现
(1) 在沿大坝顶进行目视观察时，无沉降和横向位移现象。
(2) 无因水流可能导致周围大坝安全的强烈侵蚀现象。
(3) 无新出现或正在发展的裂缝可能影响大坝顶部及检查通道的安全性。
(4) 无由于碱-集料反应或水库水质引起的表面风化现象明显。
2. 渗透和渗透率
(1) 混凝土大坝接缝处的渗透以及从排水孔减压以减少浮力压力的渗透应稳定，与水位和温度相对应或轻微变化。除蓄水初期阶段外，如果基座排水孔的渗透比例增加，则需仔细检查以确保不会增加浮力压力。
(2) 在检查渗出水浑浊度及从排水孔排出的渗透时，无地下侵蚀裂缝迹象。
3. 沉降
(1) 大坝的横向沉降应与水库水位和温度相对应且稳定。
(2) 确认没有异常或不规则的变化，相对于以前通过监测设备或调查记录的结果。
4. 浮力压力
(1) 浮力压力不得超过设计假定值。
(2) 浮力压力应与水库水位、下游水位相对应且稳定，或几乎不变。
(3) 此规定适用于配备浮力压力测量设备的混凝土大坝。
第一百二十一 条 设备测量状态和功能特性
1. 设备及其相关结构不得有严重的损坏。
第一百零三条 坝体
为确保坝体的稳定和安全，必须满足以下要求。
1. 外观表现
(1) 不应在坝顶或坝面上出现明显的裂缝。
(2) 不应出现在坝面处有滑坡、侵蚀、塌陷或不正常的沉降现象。
(3) 除设计中规定的植物外，不得在坝顶或坝面上种植任何植物。
2. 渗透与浸润
坝体和基础的渗透应稳定或合理变化，符合降雨量、水库水位、地下水位以及随时间停止渗透的情况。本条款适用于配备有渗透测量设备的坝体。
3. 变形
(1) 坝体的沉降应在非常缓慢的程度上导致稳定性增强，除非在初期阶段出现大量沉降；
(2) 坝体横向变形应在水库首次达到最高水位后稳定下来，除轻微弹性变形外。
4. 流动引起的水压
(1) 坝体和基础防渗区内的流动水压应与水库水位相适应并保持稳定，或几乎不变，除非在蓄水初期的过渡阶段。本条款适用于配备有压力测量设备的基础防渗部分。
(2) 坝肩处地下水位应在考虑降雨量及水库水位变化的情况下基本保持稳定。本条款适用于安装了坝肩地下水位计的坝体。
5. 其他坝体
在预测可能存在活动区域的位置，应定期通过仔细观察或适用雷达等设备检查坝体内存在的蚁穴。
上述规定外，应对每种类型的坝体遵守以下要求：
6. 统一坝体
统一坝体内的地下水位应在设计和安全标准下保持稳定。
7. 具有防渗心墙的石坝
当下游填石部分空隙中的水不易且缓慢渗透时，对于统一土坝内地下水位的规定应适用于下游填石部分。
8. 上游具有防渗面的石坝
(1) 不得因坝体填石下沉而损坏上游防渗面。
(2) 不得出现可能威胁水密性的风化现象。
(3) 在定期检查和运行过程中，不得出现显著增加的渗透量。
此外，在应用具有防渗心墙或统一土坝于水电站的情况时，上游坝面的稳定性应与水库水位波动相适应。
第一百零四条 溢洪道
为确保溢洪道的功能稳定、安全和长期可靠运行，必须满足以下要求。
1. 不得在溢洪道接近部分及泄洪渠中存留如柴草、垃圾或滑坡土等障碍物。
2. 应防止溢洪道泄水面严重侵蚀以确保溢洪道及其基础的安全。
3. 应防止溢洪道混凝土结构的劣化，以免造成过度侵蚀或结构失稳。
4. 不得在溢洪道混凝土中出现严重的裂缝或石块碎裂，以防小材料随混凝土板后方流失、侵蚀、裂缝或导致溢洪道坡面和坝体结构失稳。
5. 应防止溢洪道坡面及过水断面的不规则位移。如发现此类异常情况，应仔细调查原因并分类处理，修复异常以确保结构安全和水流畅通。
6. 不得出现严重的相对位移如裂缝或接缝处的移动，以免因侵蚀而造成过度侵蚀。
7. 应定期检查溢洪道泄水口周围的冲刷情况。应保护溢洪道及其附近工程免受此类冲刷的影响。
8. 排水系统在溢洪道斜坡或具有排水系统的坝体斜坡情况下应有效运行，以减少逆压。
第三条
压力管线
第一百零五条 有压管线
1. 适用范围
可以将具有压力的管线用作引水隧洞、压力管道和排水隧洞……从结构角度来看，以下类型的输水管线或其组合可作为有压管线：
（1）未衬砌的隧洞
（2）混凝土衬砌隧洞
（3）钢衬砌隧洞
（4）钢管压力管道
（5）增强塑料管压力管道
本条款适用于上述工程的定期检查。此外，关于阀门和压力管道支架的技术要求也在此条款中规定，作为辅助工程的重要组成部分。对于增强塑料管压力管道，其中的塑料材料为纤维（FRP）或纤维与砂浆复合（FRPM），在本文件中有具体规定。
2. 未衬砌隧洞
对于未衬砌隧洞，必须进行并目视检查以下要求：
（1）隧洞周围的岩石应稳定，不得有大块石落入隧洞内。
（2）不得在未衬砌隧洞中出现严重的侵蚀现象。
（3）不得在未衬砌隧洞中出现导致水流受阻的淤积现象。
3. 混凝土衬砌隧洞
对于混凝土衬砌隧洞，必须进行并目视检查以下要求：
（1）不得有过度渗漏或渗透现象。
（2）不得出现可能影响隧洞结构安全的混凝土衬砌裂缝、破损和变形。
（3）不得在混凝土衬砌中出现严重的侵蚀现象。
（4）不得出现可能导致水流受阻的淤积现象。
4. 钢衬砌隧洞
对于钢衬砌隧洞，必须进行并目视检查以下要求：
（1）不得有过度损坏、变形、腐蚀和裂纹。
（2）不得出现严重的锈蚀、剥落或镀层过量的迹象。
5. 钢压力管道
对于钢制压力管道，必须进行并目视检查以下要求。除了这些检查外，在定期检查期间还应在固定点对钢管壁厚和老化情况进行超声波检测等。
（1）钢制压力管道的外部
a) 不得有过度损坏、变形、腐蚀、锈蚀、风化和裂纹在管壳、焊接部位和膨胀节上；
b) 焊接连接处不得出现明显的锈蚀、漏孔、裂缝或其他损坏迹象；
c) 螺栓或钉子连接必须牢固，不得生锈和风化过度。螺栓和钉子不得松动或脱落；
d) 不得有表面钢层的严重损伤或缺陷。
（2）钢制压力管道的内部
a) 不得在管壁和焊接部位出现过度腐蚀、漏孔和劣化现象；
b) 不得在钢管外表面镀层上出现过度劣化或缺陷。
6. 增强塑料压力管道
（1）对于增强塑料压力管道，必须进行并目视检查以下要求：
a) 不得有连接处的泄漏；
b) 不得在管壁上出现过度劣化、损坏或磨损。如果保护层部分丢失，则应立即修复以保护内部结构层；
（2）不得出现增强塑料压力管道管壁硬度的变化，因为这可能是由于长期承压而导致的增强塑料FRP或FRPM管壁强度下降的表现。需要在排水和注水时测量检查管壁强度的变化。
7. 气阀
必须检查气阀的状态以确保其准确运行，并保护压力管道在充水、排水和正常操作期间的安全。
8. 压力管道支架
（1）不得出现可能影响压力管道结构安全的支架下沉或位移现象；
（2）不得有过度损坏、变形和混凝土部分的劣化现象；
（3）不得在钢制部分上出现过度腐蚀、虫蛀和劣化现象。
第一百零六条 无压输能管线
1. 适用范围
无压输能管线可以作为引水渠道、隧洞进水和排水隧洞。从结构角度来看，敞开式渠道、无压隧洞、涵洞或它们的组合可作为无压输能管线。本条以下条款适用于对该等工程进行定期检查。
2. 敞开式渠道
对敞开式渠道应采取如下要求以确保安全和水流不受阻碍：
(1) 渠道盖板必须稳固。
(2) 不得在盖板或渠底出现过度侵蚀。
(3) 不得在渠道内发生过度淤积。
3. 无压隧洞
对无压隧洞应采取如下要求：
(1) 钢衬层不得有影响隧洞结构安全的裂缝、破损和变形。
(2) 对未衬砌的隧洞，围岩块体必须稳固。
(3) 不得在隧洞内发生过度侵蚀或淤积。
4. 涵洞
本条适用于混凝土涵洞。对混凝土涵洞应采取如下要求以确保安全和水流：
(1) 钢衬层不得有影响结构安全的裂缝、破损和变形。
(2) 不得在涵洞内发生过度侵蚀或淤积。
5. 管道
本款适用于钢制管道。关于钢制管道的规定亦可适用于无压管道。 第四节 辅助工程 第一百零七条 取水口和泄水口
对取水口和泄水口应采取如下要求以确保其持久安全性和功能：
1. 不得在取水口和泄水口结构中出现损坏、变形、裂缝或过度侵蚀。
2. 不得在取水口和泄水口前方发生淤积或其他可能阻碍水流的障碍物。
第一百零八条 沉淀池
对沉淀池应采取如下要求以确保其持久安全性和功能：
1. 不得出现影响正常运行的损坏、变形、裂缝或腐蚀。
2. 沉淀池内的排泥设备必须按设计有效运行。
3. 不得在沉淀池内发生过度淤积，可能阻碍水流。
第一百零九条 调压塔和压力水柜
对调压塔和压力水柜应采取如下要求以确保其持久安全性和功能：
1. 不得在调压塔和压力水柜上出现损坏、变形、裂缝或腐蚀。
2. 不得在周围山坡上发生滑坡、塌陷或渗透，可能影响调压塔和压力水柜的稳定性和安全性。
3. 不得在钢制或外包钢的压力水柜壳体或部分出现过度损坏、变形、腐蚀、泄漏或劣化。不得在外表面涂层层出现过度劣化。
2. 设备及其相关结构的位置必须安全稳定，且测量不应因严重的淤积而受阻。
3. 设备必须准确工作，并在自然灾害或人为事故中得到妥善保护。
第一百二十二条 设备校准
第一百一十条 压力池溢流通道
必须对压力池溢流通道采取以下要求以确保社区和水工建筑的安全。通过观察闸门周围的情况检查第一项内容：
1. 因水电站改变出力而产生的多余水量必须安全地排至下游，包括适当的消能措施，并尽量减少对下游的影响。
2. 如果压力池溢流通道使用钢管，则应适用关于钢管的压力管道规定。
第五节
水电站
第一百一十一条 水电站结构
必须对水电站采取以下要求：
1. 水电站的混凝土结构如墙体或基础不应有明显的变形、裂缝和过度渗透。
2. 桥架墙或支撑柱不应有明显的变形、裂缝和损坏。
第一百一十二条 石质支墩
必须对水电站的地下厂房及其附属地下洞室的拱顶及侧墙采取以下要求：
1. 不应有影响地下洞室安全的混凝土衬砌或喷射混凝土明显的变形。
2. 石质支墩的楔形块或石螺栓不应脱落。
3. 不应有过度渗透，可能导致围岩力学稳定性丧失或超过允许的排水能力。
4. 如无衬砌洞室，不应有周围岩石严重失稳的表现。
第一百一十三条 水电站周边斜坡稳定
应确保地面周边水电站斜坡上没有明显的坍塌、滑坡或过度渗透现象，这些现象可能影响水电站的可持续运行。
第六节
水力机械设备
第一百一十四条 门和阀
1. 本条适用于以下类型的门和阀：
（1）溢流门
（2）取水门
（3）泄洪建筑物的门和阀
（4）压力池控制门
（5）吸水管
（6）排水管
2. 必须对门和阀采取以下要求。可以在定期检查期间通过运行和维护数据进行检查：
（1）必须确认门或阀的正常操作。
（2）门的护板和导向框架不应有明显的损坏、故障或变形。
（3）钢表面镀层不应有严重的劣化或缺陷。
（4）必须保持门和阀的防水性。
第一百一十五条 阀门叶片提升装置
必须对阀门叶片提升装置采取以下要求。可以在定期检查期间通过运行和维护数据进行检查：
1. 提升装置应平稳运行。
2. 在正常供电和备用电源下，提升装置应能正常工作。
3. 钢制部分不应有损坏、变形、锈蚀或严重劣化。
4. 钢制部分的涂层不应有严重的缺陷。
第一百一十六条 备用电源
必须对备用电源采取以下要求。可以在定期运行试验期间通过数据进行检查：
1. 备用电源应能快速启动。
2. 额定功率应稳定，符合设计要求。
3. 运行中的温度上升应在保证范围内。
4. 不应有异常噪音和过量振动。
5. 所需的所有供应品和消耗材料如油、水和燃料应提供以满足紧急运行需求。
6. 应无油、冷却水或燃料泄漏。
第七条 水库坝址及其下游河流环境
1 必须确保没有可能对水电站下游区域的设施、设备、财产和生命造成严重威胁的滑坡或塌陷迹象。
2 必须确保没有可能对大坝造成严重威胁的淤积现象。必须根据最新的测量数据进行淤积检查。
第一百二十条 河床和河岸冲刷
第八条
第十二条 测量设备
3 测量设备必须准确运行，并在自然或人为事故中得到妥善保护。
2 对于其他测量设备（未在前段描述的），应通过与独立测量结果比较来检查其正常运行情况，如果适用的话。
第九条
电气设备
3 定期检查间隔的延长或缩短应由负责管理设备的人士评估和决定。
30 类似于水轮机
1. 对用于监测和观测设备及其相关自然条件的测量设备，正式校准必须进行。本条款适用于需要正式校准的设备。
2. 对其他测量设备（除前述描述的设备外），应通过与可适用的独立测量结果比较来检查其正常运行情况。
第九节
电力设备
第一百二十三条 定期检查频率
定期检查的频率根据负责人员对设备的评估确定。
然而，两次定期检查之间的间隔时间可以延长或缩短，并且可以在不同于规定的时间进行检查，前提是考虑设备的实际状况是适当的并且上级有权批准。
两次定期检查之间间隔时间的延长或缩短应由负责管理设备的人员认真考虑和评估。
表3-49-1 定期检查间隔时间参考数据
设备
正常检查（年）
特殊检查（年）
(1) 发电机
发电机
| 类似于水轮机 | 冷却系统 类似于水轮机 | 激励器 类似于发电机 |
| AVR |
|
|
| 除控制设备外，类似于发电机（发电机电压的一半） | 3 | 启动系统 |
| 类似于发电机 | 3 | (2) 水轮机系统 |
| 水轮机 | 3 | - 法兰西式、佩尔顿式 |
| 17 对于大检查 | 3 | - 卡普兰式、管式 |
| 15 对于大检查 | 3 | 泵 |
| 15 对于大检查 |
|
|
| 进口阀 | 3 |
|
| 水轮机时间的两倍 | 3 | 14 ~ 压力油系统、润滑油系统 |
| 类似于水轮机 | 3 | 12 ~ 调速器 |
| 为水轮机时间的一半 | 3 | 11 ~ 水轮机控制系统及其辅助设备系统 |
| 类似于水轮机 | 3 | (最小值 1.5 千伏) |
| 启动感应电动机 | 3 | 超过 500 伏 |
| 2Ef + 4000 伏 | 3 | 当使用短路绕组或通过阻值小于绕组电阻 10 倍的电阻启动时 |
| 10Ef | 3 | (最小值 1.5 千伏，最大值 3.5 千伏) |
第一百二十四条 档案审查
在实施第六集第六部分第一章的规定时，必须在完成检查和定期检查期间进行审查。
第一百二十五条规定 外部检查
应当检查以下项目：变形、裂纹、锈蚀、螺栓和连接件的缺失或松动、褪色、绝缘损坏、磨损刹车环、间隙测量、噪音、振动、温度、油泄漏、管道和阀门中的水分渗透以及其它异常情况。
第一百二十六条规定 绝缘电阻测量
在安装电气设备时，为了确定绝缘性，在进行介质试验前后，必须进行绝缘电阻测量。
测量设备为兆欧表或具有直流电源的其他等效测量设备。
校正电压分别为500伏或1000伏（对于低压设备及其电路）和2500伏（对于高压电气设备及其电路）。
测量值必须满足发电厂安装、特性、材料、结构和容量的技术要求。
第一百二十七条规定 介质试验
确认电路和电气设备中没有异常情况。
1. 为了确认电路中没有异常，应对旋转电机的绕组进行介质试验，包括激励绕组、感应绕组与地之间的绝缘。一次试验中不应重复进行介质试验。然而，在必要时，可在干燥后再次进行试验，试验电压应为初次试验电压的80%。试验电压应在10秒内逐步升高。
2. 直流介质试验
当没有工频电源时，可以使用直流电源或等效方法进行介质试验。
设定电压为工频电源有效值的1.7倍。
介质试验电压应根据表3-53-1应用。
表3-53-1 工频介质试验电压
（参见安装过程中检查第3-7条）
被试对象
|
| 电气设备特性 | 介质试验电压（伏特） | - 功率小于1千瓦（千伏安）且额定电压小于100伏 2 Un + 500 |
| 1 | (1) | (2) | (3) |
| - 功率小于1万千瓦（千伏安） | 2 Un + 1000 V | （最小值1500 V） | |
|
| - 功率大于1万千瓦（千伏安） | (1) Un 24,000 V | |
|
| 2 Un + 1000 V |
| |
|
| （最小值1500 V） £ - 定子绕组，对于在施工现场组装定子的同步发电机（对于水力发电机组，在完成绕组和连接头绝缘后）。 | 尽可能避免重复试验，但如果必须对一组电气设备及其相连设备进行试验，则每个设备在与其它设备相连之前应先通过耐压试验。对于已连接在一起的设备，其试验电压应为各类型设备最低适用试验电压的80%。 | |
|
| 激励器（不包括下述例外情况） | 耐压值应符合第2款的规定。 | |
| 2 | 例外1：同步电机（包括感应同步电机）的激励绕组在启动时接地或未接地。 |
|
|
|
| 1000 V + 2Un （最小值1500 V） | Un: 额定电压 | Ef: 激励电压 |
|
| 2Ef + 1000 伏 | (最小值 1.5 千伏) | - 同步发电机定子绕组，在施工现场组装定子时（对于水电站，是在完成绕组和绝缘接头安装后）。 |
|
| 如果可能，则避免重复试验，但如果必须对一组电气设备及其连接的设备进行试验，则每个设备在进行耐压试验前必须先通过耐压试验。对于已连接在一起的设备，其试验电压应为最低适用每种类型设备的试验电压的 80%。 |
| 激励器（除下文例外情况外） |
|
| 例外1：同步电动机（包括感应同步电动机）的激励绕组在启动时接地或不接地。 |
| 1000伏 + 2Un (最小值 1.5 千伏) Un: 额定电压 |
| 3 | Ef: 激励电压 |
| b) 评价标准： |
| 4 | 报警设备必须在设计值下可靠工作，并及时出现。 |
| 承受电压须符合第2款规定。 |
|
| 例外1：同步电机（包括感应同步电机）的激励绕组在启动时可接地或不接地。 |
| 1000 V + 2Un （最小值1500 V） |
Un：额定电压
Ef：激励电压
第一百二十八条 轴向电压测量
为确认轴座的绝缘，应进行轴向电压测量。
此试验应在空载饱和特性试验中进行。
电压应在轴座上部与地之间、轴座下部与地之间以及轴座上部与下部之间使用数字电压表在额定电压下测量。特性应保持设计值。
第一百二十九条 振动测量
确认旋转电机运行正常
电机的振动与其安装密切相关。为了评估旋转电机的平衡和振动，需要在已确定的试验条件下分别对每台电机进行振动测量，并重复试验以比较结果。
测量数据应达到制造商的设计值及/或有效的国家标准和行业标准。
第一百三十条 水轮机检查
1. 水轮机
（1）工作叶轮
- 裂纹检查
- 穿透性检查
- 密封环的密封性检查。
（2）主轴
应检查主轴外壳螺栓的锈蚀和松动情况。
（3）轴承
- 应检查油污染并清洁油。
- 应检查油箱及油位。
（4）水轮机盖板
应检查螺栓、螺钉的松动情况，衬垫损坏情况以及导叶调节密封性。
（5）扭绞室
应检查油漆剥落、焊接部分及检查孔的密封性。
（6）排水管
应检查损坏、锈蚀和观察孔的密封性。
（7）导叶操作机构
检查通用部件。检查无损，检查损坏情况。检查导叶的操作并确认其功能特性。伺服电机的压力应在执行开闭行程时使用压力表测量。
- 伺服电机开闭行程时间和关闭特性的测量。
- 主轴密封油的密封性测试。
- 密封环泄漏检查。
- 导叶与侧面间隙检查。
（8）主轴密封装置
应检查水漏泄情况。
- 密封环间隙检查。
（9）评价标准
开闭压力不应改变，除非是启动和停止运动。伺服电机的开闭行程时间和关闭特性应调整至设计值。间隙应在设计值内进行校正。
2. 调速器
（1）目视检查电气和机械控制部分。
（2）检查锈蚀、线缆松动及绝缘电阻。
（3）校准仪表，检查保护继电器的运行情况。
（4）检查副伺服电机和主伺服电机的开闭行程。
（5）控制单元输入电压和电流应设置为设计值，并在最大水位和最小水位参数范围内变化后测量伺服电机行程。
（6）评价标准
空载开启特性、副阀开启位置根据功率不同必须进行检查并保持在设计值内。
第一百三十一条 进口阀
1. 目视检查
（1）检查进口阀外部，损坏、锈蚀及固定阀的螺栓情况。
（2）检查进口阀内部，损坏、锈蚀及磨损、油漆脱落情况。
（3）检查上游和下游密封机构结构。
2. 开闭试验
确认操作机构运行顺畅。
进口阀应由临时泵操作。
使用压力表或振荡记录仪测量开闭压力。
此试验应在充水前和充水后进行。
操作机构在整个行程中应顺畅运行并满足设计值。
3. 水泄漏量测量
确认水泄漏量在设计范围内。
上游和下游阀门的门面必须完全关闭。
应检查从阀门座排水管的上游泄漏情况。
下游及截止阀的泄漏应从阀门出口管道进行检查。
水泄漏量应在设计值内保持。
第一百三十二条 辅助设备的试验
确认如油系统、水系统和气动系统等辅助设备在设计条件下运行。
1. 目视检查
辅助设备包括油系统、水系统和气动系统。
目视检查时，应清洁并检测以下项目：
a) 锈蚀、损坏、螺栓松动、轴的振动；
b) 电机和泵轴联接处的间隙测量及滤网、除砂器的清洁；
c) 油水从法兰连接处泄漏。
2. 绝缘电阻检查对控制设备。
3. 对于发电机组和水轮机，为确保平稳运行，应进行以下试验：
(1) 非破坏性试验，如需进行，则进行液压压力试验。
(2) 泵机和压缩机的连续运行试验。
(3) 确认安全阀和减压阀的操作
其工作特性应在设计值范围内。
第一百三十三条 自动启动和停止试验
从控制面板检查程序，发电厂必须正常运行。
在开始此试验之前，必须检查自动同步设备。
从启动方式、满负荷运行到控制停止方式均应在控制面板上完成。
从启动方式、满负荷运行到停止方式，所有这些控制程序都应无异常地运行。
第四章
热电厂
第一章
通用规定
第一百三十四条 术语解释
除第三条已解释的术语外，以下术语在此部分中具有如下含义：
1. 技术要求：“技术要求”是指对发电厂设备在技术方面必须达到的要求，并包括适用于每个设计、制造和安装阶段的技术标准，如国家标准、国际标准、组织或制造商的标准。
2. 技术特性：“技术特性”是描述设备参数的文件和/或图纸。
第二章
组织与文件
第一百三十五条 组织
对于组织要求的规定，应根据《电力技术规范集第6卷“发电厂和电网运行”第二部分》进行检查，在完成检验和定期检验期间。
第一百三十六条 文件
对文件规定的要求，应根据《电力技术规范集第6卷“发电厂和电网运行”第五章》的规定，在完成检验和定期检验期间进行检查。
第三章
完工验收
第一节
通用规定
第一百三十七条 通用规定
1. 完工验收是为了确认热电厂在安装、改造、升级和/或搬迁后综合功能。设备的安装应符合技术特性，并满足技术要求。
2. 对于压力容器，应按照现行规定进行检验。
3. 对于本章未提及的热电厂电气设备，如断路器、变压器等，应根据第二部分的相关条款进行检验。
第二条
机械设备
第一百三十八条 完工检验概述
通过目测和实际测量来确认电气设备的建设和安装符合设备的技术特性，并满足安装状态、技术特性、材料、结构和容量的要求。
对于设备的技术特性、材料和结构，可以接受保存之前的检验文件。
第一百三十九条 安全阀试验
必须进行安全阀的蒸汽压力试验和超温保护...
1. 检查安装状态...
目测检查安全阀的特性，如：阀门类型、作用压力和铭牌上标注的排气能力…
观察安全阀的安装位置、数量及其安装状态。
2. 安全阀动作试验
安全阀的动作试验通过实际操作进行。如实际操作困难，可以接受水压试验方法。
同时，在动作过程中及之后必须确保没有异常现象发生。
第一百四十条 报警设备试验
1. 锅炉报警装置
必须保证报警装置正常运行，以检测控制系统、压力、温度等系统的异常情况。
a) 试验方法：
(1) 确保在设定值下出现报警信号，通过实际操作或向探测器输入模拟信号实现。
(2) 需要报警的状况应根据给水系统、燃料系统、通风系统、蒸汽系统等选择合适的情况。
(3) 报警装置的动作值必须设置为有足够的处理时间，在运行过程中出现报警时采取紧急措施。
b) 评价标准：
报警装置应在设计值下可靠工作，并在需要的时间内正确显示。
2. 汽轮机报警装置
必须保证报警装置正常运行，以检测控制系统、压力、温度等系统的异常情况。
a) 试验方法：
(1) 确保在设定值下出现报警信号，通过实际操作或向探测器输入模拟信号实现。
(2) 需要报警的状况应根据汽轮机、润滑系统、凝结水系统、抽气系统等选择合适的情况。
(3) 报警装置的动作值必须设置为有足够的处理时间，在运行过程中出现报警时采取紧急措施。 b) 评价标准： 报警装置应在设计值下可靠工作，并在需要的时间内正确显示。
3. 气轮机报警装置
必须保证报警装置正常运行，以检测控制系统、压力、温度等系统的异常情况。
a) 试验方法：
(1) 确保在设定值下出现报警信号，通过实际操作或向探测器输入模拟信号实现。
(2) 需要报警的状况应根据气轮机、润滑系统、冷却水系统等选择合适的情况。
(3) 报警装置的动作值必须设置为有足够的处理时间，在运行过程中出现报警时采取紧急措施。
b) 评价标准：
报警装置应在设计值下可靠工作，并在需要的时间内正确显示。
b) 评价标准：
警示装置必须在设计值下可靠工作，并及时出现。
第一百四十一 条 联动
1. 锅炉联动
确保燃烧室吹扫联动和主燃料切断（MFT）联动按照预定顺序运行且无阻碍。
(1) 燃烧室吹扫联动
确保燃烧室吹扫过程仅在启动条件准备就绪时开始，并在时间计数器设定的时间点出现“燃烧室吹扫通”信号。同时，确保MFT仅在燃烧室吹扫结束后设置（直至燃烧室吹扫结束前不会重新设置），所有燃料切断阀开启且点火装置能够工作。
(2) MFT联动
通过实际操作或模拟不同事故工况的信号（例如，汽包水位异常低、炉膛压力高、所有送风机停止、燃料中断等）确保燃料系统被切断，并相关设备和阀门的动作准确无误。
此试验应在停炉过程中进行，除非出于安全原因在运行过程中需要进行。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
2. 汽轮机联动
确保当汽轮机发生事故时（例如，油压低、凝汽器真空低、蒸汽温度高、轴向位移等），主停机阀、中间过热停机阀等立即关闭。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
3. 汽轮机辅助设备联动
确保当汽轮机发生不同事故时（例如，油压低、排烟温度高），燃料切断阀关闭。
在点火启动前应检查燃烧室吹扫联动。此试验应在停机过程中进行，除非出于安全原因在运行过程中需要进行。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
4. 汽轮机辅助设备联动
(1) 自动启动汽轮机辅助油泵
在主油泵出口压力低或润滑油压低时进行自动启动试验。此试验用于验证辅助油泵在设定值下正确启动且运行过程中无异常现象，特别是在空载运行期间使用试验阀进行操作或实际压力降低时。
(2) 自动启动事故油泵
与辅助油泵的试验类似。但在无法实现实际操作的情况下，在停机过程中进行试验。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
5. 煤粉供给联动
运行煤粉接收和供给系统，并确保与煤粉接收和供给相关的设备在停机过程中通过实际操作或模拟输入信号的方式安全停止。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
6. 排烟处理联动
运行排烟处理设备，并确保通过实际操作或模拟输入信号的方式使排烟处理设备安全停止。
联动应按照预定顺序执行。同时，每个联动动作应有报警信号及识别保护已作用的指示。
7. 整套机组联动
第一百四十二条 调速器解列试验
确定调速器在汽轮机空载运行时可调整的加速度（上限和下限）。使汽轮机空载运行，并将调速器输出调整至下限。然后，确定此时汽轮机转速。同样地，将调速器调整至上限。确定此时汽轮机转速。调速器的工作范围应与设计一致。
第一百四十三条 超速试验
通过使汽轮机空载运行，并将调速器置于工作区上限，然后逐渐增加汽轮机转速直至紧急停机保护动作。记录并标注保护动作时的转速。
各联动装置应按预定顺序操作。同时，每个联动动作应有报警信号和识别标志。
第一百四十四条 甩负荷试验
确保调速器功能正常运行，并在进行甩负荷试验期间汽轮机转速、发电机电压等无异常。确保汽轮机和发电机恢复到正常的空载运行状态。
此规定不适用于具有感应发电机的机组。
1. 汽轮发电机
对于相关阀门，在进行甩负荷试验前应先进行试运行，并确保所有阀门均能正常工作。
依次对四种负载水平进行甩负荷试验：25%额定负荷或最小稳定运行的最低负荷、50%、75%和100%额定负荷。
在甩负荷前，检查蒸汽温度、蒸汽压力、蒸汽流量通过直接观察测量仪表确保汽轮机和发电机（增加发电机电压）等运行参数无异常。直到负载降至零后，确保无任何异常发生。
当转速稳定时，在每个阶段均正常，并且所有单独设备均能正确运行。在试验过程中，运行参数的变化应在允许范围内，不会影响机组的安全。
确保汽轮机转速不达到超速值，并且调速器的连续作用不会引起振荡。
2. 汽轮气发电机（不适用于共用设备）
与第1条对汽轮发电机的操作相同，但有以下不同：
(1) 对于汽轮机进行甩负荷试验时，在接近设计温度的室外空气温度条件下进行，以评估汽轮发电机的输出功率。
(2) 如果在设计条件下无法完成100%或中间负载的甩负荷试验，则接受实际条件下的甩负荷试验。
在这种情况下，立即进行甩负荷试验并记录相关参数，只要有可能就进行试验。
(3) 如认为汽轮机同类型甩负荷试验的结果可接受，则可根据汽轮机运行曲线图确定最大转速增加量，并基于适当功率下的甩负荷试验结果确认汽轮机同类型的转速增加量。
当转速稳定时，在每个阶段均正常，并且所有单独设备均能正确运行。在试验过程中，运行参数的变化应在允许范围内，不会影响机组的安全。
当稳定速度转换时，各阶段均正常运行且所有独立设备均正确运行。在试验范围内操作参数的变化不影响机组的安全。
第一百四十五条 负载试验
1. 汽轮发电机机组
通过肉眼检查和安装固定的各种测量设备确保在汽轮发电机满负荷（100%）运行时，没有任何部件出现异常。
确保所有部件在锅炉连续以100%额定功率运行，并且蒸汽温度和压力接近额定值的72小时期间内没有出现任何异常。此时，认为锅炉已经完成负载试验，前提是无异常情况。
如有辅助燃烧，在切换到主燃烧模式后，如果在任何部件未发现异常的情况下继续使用辅助燃烧，则应适当维持该运行时间。对于汽轮机、锅炉及其附属设备等，需要确定测量点的位置是否合适，采用何种测量方法，测量设备是否已充分校准以及运行是否符合设计特性。
设备安装工作必须按照技术规范进行，并满足技术要求。所有机械和电气部件的运行参数均应符合规定。烟气浓度应符合现行排放标准。
2. 气轮发电机机组
与蒸汽发电机相同，但以下几点不同：
(1) 在接近设计温度的室外条件下进行汽轮机负载试验，以确保达到100%的负荷。
(2) 如果在实际功率下进行负载试验遇到困难，并且认为实际功率下的试验结果可以接受，则可以在该功率水平下进行负载试验。在这种情况下，应尽快进行负载试验。
(3) 如认为对相同类型的汽轮机进行的负载试验结果可接受，则可以根据相关负荷图和同一类型汽轮机在适当效率下进行的试验结果来确定设备的状态。
(4) 应测量烟气（SOx、NOx).
设备安装工作必须按照设备的技术规范进行，并满足技术要求。所有机械和电气部件的运行参数均应符合规定。烟气浓度应符合现行排放标准。
第一百四十六条 其他规定
1. 功率小于10 MW的汽轮机在制造厂装配
功率小于10 MW的汽轮机根据制造商试验结果进行最终检验。如果业主确认制造厂检测质量合适，则可以在适当功率下进行负载试验。
2. 其他检验
由业主认为对设备状态安全有必要的其他检验应予以实施。
第三节
电气设备
第一百四十七条 肉眼检查
1. 接地连接检查
通过肉眼检查确认接地线已正确连接到设备上。
2. 带电部分的措施
通过文件或肉眼检查确认带电部分的电压不会使员工容易接触。
3. 保护装置
通过肉眼检查确认发电机和同步补偿机保护设备已正确安装。
(1) 过电流或输出到旋转方向交流电压超过600伏或单向直流电压超过750伏的过电流。
(2) 发电机过电流。
(3) 功率≥12 MVA发电机内部故障。
(4) 功率>10 MW汽轮机轴严重磨损或温度升高。
(5) 功率≥12 MVAr同步补偿机内部故障。
第一百四十八条 接地电阻测量
采用接地电阻检测设备，如直接显示或类似方式的接地电阻表来测量发电厂的接地电阻值。对于网状接地系统，可以使用低压电压法进行测量。接地电阻值不得超过10欧姆。
第一百四十九条 绝缘电阻测量
对于交流电电压超过600伏或直流电电压超过750伏的电路特别需要进行绝缘电阻测量（例如励磁回路等），以及所有交流电电压高于600伏或直流电电压高于750伏的电路。对于交流电电压高于600伏或直流电电压高于750伏的电路，必须在耐压试验前和后进行绝缘电阻测量。
采用“1分钟值”进行试验，使用500伏绝缘电阻试验设备对低于600伏交流电或低于750伏直流电的设备进行试验，以及使用1000伏绝缘电阻试验设备对高于600伏交流电或高于750伏直流电的设备和电路进行试验。
必须满足以下值：
1. 交流电电压超过600伏或直流电电压超过750伏的电路：大于或等于0.5兆欧姆；
2. 交流电电压高于600伏或直流电电压高于750伏的电路：试验回路必须对地绝缘。
第一百五十条 绝缘耐压试验
对于交流电电压超过600伏或直流电电压超过750伏的电路，按照与工作电压相适应的适当附录进行耐压试验。
在连续施加试验电压10分钟后，确保在整个试验过程中绝缘没有异常变化。
第一百五一条 保护装置试验
对于以下每种保护装置，应通过模拟继电器的功能或根据实际操作继电器来进行试验：
1. 因过流或电路故障而自动切断的交流电电压超过600伏或直流电电压超过750伏的电路保护； 2. 当发电机功率≥12兆瓦时，因过流而自动切断发电机的保护； 3. 当发电机功率≥12兆瓦时，因内部故障而自动切断发电机的保护； 4. 当汽轮机轴承严重磨损或温度升高时，对功率＞10兆瓦的发电机进行自动切断的保护；;
5. 对于功率≥12兆瓦的同步补偿机内部故障而自动切断的保护。
相关断路器、故障指示装置和断路器报警设备应正常运行。
第一百五十二条 氢气及油压系统保护装置试验
在汽轮发电机停机过程中，按照以下项目进行此试验：
1. 氢气纯度降低
确保氢气纯度低故障和报警指示器通过氢气纯度测量仪或准确模拟显示。
2. 氢压过高或过低
确保异常氢压警告和报警装置正常工作。
3. 主油泵输出压力低
通过开启试验阀以影响压力接点来确保主油泵输出压力降低时故障自动启动的报警指示器和相关保护设备可靠运行。
确保事故指令装置和异常氢压警告装置正常工作。
3. 主油泵低输出压力
确保事故指令装置和低输出压力报警装置通过开启试验阀以测试压力接触点来使主油泵事故自动启动而正确工作。
确保相关保护设备可靠运行，相关事故指令装置和报警装置准确工作。
第一百五十三条 发电机定子冷却系统保护装置试验
该试验在停机过程中进行。确保事故信号和报警装置正常工作，并使备用冷却泵自动启动继电器手动复位或实际运行中检测到对定子冷却系统的异常情况。确保相关保护继电器可靠动作，事故信号装置正确指示事故。
第一百五十四条 汽轮发电机组联动试验
如“第一百四十一 条汽轮发电机组联动试验”.
第一百五十五条 负荷甩负荷试验（调速器）
如“第一百四十四 条负荷甩负荷试验”
第一百五十六条 带负荷试验
如“第一百四十五 条带负荷试验”.
第一百五十七条 测噪声和振动
在发电厂边界处测量噪声和振动
噪声和振动必须符合现行法律法规规定的限值。
第四章
定期检查
第一节
通用规定
第一百五十八条 通用规定
1. 定期检查应进行以发现热电厂设备的损坏、变形、腐蚀和其他异常现象，确认设备状况并验证其在开始运行后的定期运行能力。
2. 对于承压容器仅按“压力容器规定及相关文件目录”进行检查。
3. 对于发电厂中的断路器、变压器等设备，检查项目应遵循相关条款的规定，在第二部分中详细规定。
第一百五十九条 检查周期
1. 下列检查周期如下。然而，检查周期可以延长，并在有关有权机关批准的特定时间进行，基于对设备具体情况的考虑。
(1) 锅炉、独立过热器、蒸汽蓄积器及其辅助设备：不超过6年。
(2) 汽轮机和其辅助设备：不超过6年。
(3) 气轮机及其辅助设备。
① 主人根据制造商指南确定检查周期，如无指南，则规定如下：
a) 功率大于等于10 MW的汽轮机每两年一次。
b) 功率小于10 MW的汽轮机每三年一次。
(4) 发电机、电动机及其辅助设备：不超过6年。
第二节
机械装置
第一百六十条 锅炉
1. 蒸汽包（包括启动排放罐）
应对蒸汽包内部进行目视检查，并在拆卸部分必要的分离器后，进行渗透检测以发现焊缝裂纹（以下简称PT），无需拆卸已焊接入蒸汽包的分离器。
2. 水包
应对水包内部进行目视检查，并在必要时拆卸内部设备后进行渗透检测。无需拆卸与蒸汽包焊接在一起的内部设备。
3. 管集箱
应对外部管集箱和吊架进行检查。
至少选择2根具有代表性的管子进行内部检查。
不需要拆卸保温材料覆盖在管集箱上的部分。
4. 管道
(1) 水管
应对炉膛内的水管外部进行检查。
如不采取磨损防护措施，应在典型位置测量水管壁厚，除非锅炉使用油、气或重油燃料。
对于使用重油燃料的锅炉，应对未包覆层的管子在燃烧器水平高度处测量壁厚。
对于使用重油燃料的锅炉，在典型位置对排渣管进行壁厚测量。
(2) 过热管、中间过热管、给水预热管
应对外部检查过热管、中间过热管和给水预热管。如不采取防蚀措施，应对过热管、中间过热管和给水预热管进行手感检查，除非锅炉使用油、气或重油燃料。如不采取防蚀措施，应测量过热管、中间过热管和给水预热管的壁厚，除非锅炉使用油、气或重油燃料。
5. 安全阀
应拆卸蒸汽包、过热器、中间过热器的安全阀及其控制辅助阀进行检查。
动作试验：
将蒸汽压力升至设计值或更高，调整安全阀的实际动作特性。
安全阀的动作试验应在重新组装后进行。也可通过水压试验方法进行安全阀的运行试验。
6. 蒸汽主阀、锅炉给水泵主阀
如阀体和静止面出现严重腐蚀，应拆卸并检查。
7. 锅炉循环泵
应对外部进行泵的检查。必要时可拆卸泵进行检查。
进行锅炉循环泵的运行试验。
第一百六十一 条 蒸汽锅炉的辅助设备
1. 给水泵
检查给水泵外部，如需可进行拆卸检查。试验给水泵的工作。
2. 风机（送风机、排烟风机、循环烟气风机、混风风机）
检查送风机外部。如有必要，也可进行拆卸检查。
试验风机运行（试运转）。
3. 点火设备
检查蒸汽锅炉内部的点火设备外部。
4. 蒸汽连接管
根据每根管子的状态，如需可采取以下措施。
(1) 按照所有权人制定的测量计划测量管道厚度。
(2) 基于上次定期检查时进行的壁厚检测结果估计剩余使用寿命。
(3) 如有必要修改壁厚测量程序。
第一百六十二 条 汽轮机
1. 汽轮机本体
打开高压和中压汽缸盖，检查已安装但不可移动的静叶片和轴封（迷宫密封）。
打开低压汽缸盖，检查已安装但不可拆卸的静叶片和轴封。
如需可进行电压变换试验。
2. 转子、动盘、叶片
在打开汽轮机本体的同时，轻转转子并检查以下部件：
(1) 转子
(2) 动盘
(3) 叶片和叶根
(4) 多楔带和穿叶片的皮带
如需可进行液体电压变换试验。
3. 静叶片、喷嘴、静叶片
检查高压和中压部分上层的第一级喷嘴。
检查安装在汽轮机本体上的静叶片。
如需可进行 PT 试验。
4. 支架
检查汽轮机转子支架外部。
拆卸轴承并检查内部。
5. 主阀：新蒸汽止回阀、中间过热器止回阀、调节阀
拆卸阀门，检查阀杆、阀体、阀门密封面等...
如需可进行 PT 试验。
6. 紧急停机装置
检查紧急停机装置和断油装置外部。
如有拆卸检查，在重新组装后必须测试紧急停机装置的影响。
7. 凝汽器
打开凝汽器水箱盖，通过目视检查凝汽器管道及其疏水管（如有可能）。
第一百六十三 条 汽轮机的辅助设备
蒸汽连接管与汽轮机
根据每根管子的状态，在必要时对管壁厚度采取以下措施：
1. 按所有权人制定的测量计划测量管道厚度。
2. 基于上次定期检查时进行的壁厚检测结果估计剩余使用寿命。
3. 如有必要修改壁厚测量程序。
第一百六十四 条 燃气（内燃）汽轮机
1. 提供燃气和辅助设备的压缩机
压缩机提供的辅助设备是将已压缩的燃气提供给燃气汽轮机的装置，根据压缩机的特性不同而异。
(1) 压缩机
拆卸并检查：如定期进行拆卸检查，则根据设备的特性，在必要时提前或延后进行检查。
通过运行试验。
(2) 燃气接收器、燃气冷却器、油分离器。
检查储罐外部...
(3) 安全阀
检查安全阀外部。
如因严重磨损导致阀体、静密封面、阀杆尾部、阀座（镜面）需拆卸检查时进行。
必须进行动作试验。
当拆卸并以拆卸阀门的方式检查时，动作试验仅在重新组装后进行。也可通过水压进行安全阀的动作试验。
(4) 管道
检查主要管道外部。
2. 汽轮机本体
[水平安装的燃气汽轮机]
打开汽轮机上部并检查。
如需可进行 PT 测试和测量间隙。
[立式汽轮机本体]
打开压缩机、燃烧室和汽轮机，然后检查这些设备。
3. 转子、动盘、叶片、连接件
[水平安装的燃气汽轮机]
轻转转子并检查以下部件：
(1) 转子
(2) 动盘
(3) 叶片和叶根
(4) 平衡配重安装部分
如需可进行 PT 测试。
[立式汽轮机本体]
仔细拆卸转子、动盘、叶片等部件的压缩机和汽轮机，并检查这些设备。
如需可进行 PT 测试。
4. 静叶片、喷嘴、静叶片
[水平安装的燃气汽轮机]
拆卸上部喷嘴并检查。
如需可进行 PT 测试。
[立式汽轮机本体]
仔细拆卸转子、静叶片、汽轮机叶片等部件的压缩机和汽轮机，并检查这些设备。
如需可进行 PT 测试...
5. 支架
[水平安装的燃气汽轮机]
检查支架外部。
如需可拆卸转子检查。
[汽轮机本体]
拆卸支架并检查。
6. 紧急停机装置
[水平安装的燃气汽轮机]
检查紧急停机装置和断油装置外部。
在紧急停机装置上进行运行试验。
7. 减速箱
[立式燃气汽轮机本体]
进行拆卸或检查。
重新组装后进行运行试验。
第一百六十五条 气体涡轮（外部燃烧）
除排气膨胀机外，应按照本表提出的要求进行检查。
1. 机体
应拆卸机体上部并进行检查。如需检查，则应拆卸静叶和卡环。
2. 转子、动叶片、涡轮桨叶、联轴器
应提起转子，并检查以下部件：
(1) 转子
(2) 动叶片
(3) 涡轮桨叶和叶片毂。
如需进行，则应试验PT。
3. 静叶片、喷嘴、静叶片
如需检查，则应拆卸静叶片并从机体上拆下，然后进行检查。如需进行，则应试验PT。
4. 支撑座
应拆卸支撑座并进行检查。
5. 减速箱
应在每次定期检查时通过启机或拆卸方式进行检查。安装后应进行运行试验。
6. 紧急停机阀
应检查阀体、阀座和阀杆的密封性。
7. 紧急停车设备
应对外部紧急停车装置、机械切断装置等进行检查。应对紧急停车装置进行运行试验。
第一百六十六条 独立过热系统
1. 独立过热系统
应通过目视检查外部管束表面。应打开孔以检查支管。如需选择典型段进行检查或取样试验。
2. 油燃烧设备、送风机、吹灰器、蒸汽接收装置（包括疏水分离器）
应通过目视检查外部管道。应打开孔以检查支管。应选择典型段并随后在必要时进行检查或取样试验。
3. 连接独立过热系统的管道
根据每根管道的状态，如需对管道厚度采取以下措施：
(1) 按照所有者设定的测量计划测量管道厚度。
(2) 基于最近一次定期检查时的壁厚检测结果进行剩余寿命估算，或在必要时进行检测并考虑最终评估报告中的剩余寿命评价。
(3) 如有必要，修改壁厚测量计划。
第一百六十七条-1 蒸汽蓄积系统
1. 蒸汽蓄积系统
应检查内部。应在每次定期检查时拆卸内部设备并进行检查。
2. 连接蒸汽蓄积系统的管道
根据每根管道的状态，如需对管道厚度采取以下措施：
(1) 按照所有者设定的测量计划测量管道厚度。
(2) 基于最近一次定期检查时的壁厚检测结果进行剩余寿命估算，或在必要时进行检测并考虑最终评估报告中的剩余寿命评价。
(3) 如有必要，修改壁厚测量计划。对于未按照本章所述方法进行检查的设备（不包括功率小于10兆瓦的气体涡轮和排气膨胀机），应在重新组装完成后立即进行试验运行。在这种情况下，如果可能，应以额定负荷进行试验运行。
第一百六十七条-2 试验运行
除功率小于10兆瓦的气体涡轮和排气膨胀机外，根据本规定检查的所有设备应在安装完成后立即进行试验运行。在这种情况下，如果可能，应以100%的额定负荷进行试验运行。
拆卸内部设备并在每次定期检查时进行检查。
2. 蒸汽发生器连接管
根据每根管子的状态，在必要时对管道厚度采取以下措施：
(1) 根据所有者制定的测量计划测量管道厚度。
(2) 基于最近一次定期检查或检查和审查剩余寿命评估结果的结果，进行管道使用寿命预测。
(3) 如有必要，修改管道厚度测量计划。
除了功率小于10 MW的汽轮机和排气膨胀机外，根据本章所述方法已进行检测的设备应在重新组装完成后立即进行试验运行。在这种情况下，如果可能的话，以额定负荷进行试验运行。
第一百六十七条-二款. 试运行
除了功率小于10 MW的小型汽轮机和排气膨胀机外，根据本规定检测的设备应在安装完成后立即进行试验。在这种情况下，如果可能的话，以100%的额定负荷进行试验。
第三条 电气设备
第一百六十八条 同步发电机和同步调相机
1. 底座
外部检查及开启盖板后检查：
检查各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
2. 气体冷却装置，空气冷却装置
外部检查及开启盖板后检查：
检查各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
3. 转子
外部检查及拆卸后检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 漏油、漏水。
(3) 测量绕组绝缘电阻。
(4) 测量温度测量设备的绝缘电阻。
4. 绝缘子
外部检查及拆卸后检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
5. 转子
外部检查及拆卸后检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 测量绝缘电阻。
6. 碳刷转子
外部检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 测量碳刷压力。
7. 碳刷支架
外部检查及拆卸后检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 检查弹簧压力碳刷。
8. 支架
外部检查及开启盖板后检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 漏油。
(3) 测量支架位置和绝缘体的绝缘电阻。
9. 轴封气压装置
外部检查及内部检查：
(1) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 测量外壳、螺栓和绝缘垫圈的绝缘电阻。
10. 漏油漏水报警装置
外部检查及内部检查：各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
第一百六十九条 直接连接型激磁系统
1. 交流发电机和直流发电机（无环形集电环）k(1) 发电机外壳
外部检查：拆卸后检查：各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 转子
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 测量绕组绝缘电阻。
(3) 碳刷盒
外部和内部检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 测量碳刷压力。
(4) 支架
外部和内部检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 漏油；
c) 测量支架位置和绝缘体的绝缘电阻。
(6) 空气冷却装置
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 螺栓紧固。
(7) 半导体整流器
外部和内部检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 测量导电性和指定电压。
2. 交流激磁机（无碳刷）
(1) 发电机外壳
外部检查/拆卸后检查：各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(2) 转子整流器 Stato
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 电流换向试验和晶闸管测试；
c) 测量电阻；
d) 测量绝缘电阻。
(3) 转子
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 电流换向试验和晶闸管测试；
c) 测量电阻；
d) 测量绝缘电阻。
(4) 转子
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 检查拆卸转子后的状况；
c) 测量绕组绝缘电阻。
(5) 永磁发电机
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 测量绝缘电阻。
(6) 支架
外部和内部检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 漏油；
c) 测量支架位置和绝缘体的绝缘电阻。
(7) 转子碳刷导线
外部检查：各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况。
(8) 空气冷却装置
外部检查/拆卸后检查：
a) 各部件的损坏、破坏表面状态以及安装状况；
b) 螺栓紧固。
外部检查/拆卸机器检查：
a) 每个部件的损坏、表面破坏和安装状态；
b) 紧固螺栓。
第一百七十条 激励系统（独立激励型）
1. 定子
外部检查/拆卸检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
2. Stato
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量绕组的绝缘电阻。
3. 转子
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 拆下转子后检查。
(3) 测量绕组的绝缘电阻。
4. 碳刷盒
外部和内部检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量碳刷的压力。
5. 支撑轴承
外部和内部检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 漏油。
(3) 测量支撑轴承位置及绝缘体的绝缘电阻。
6. 交流电机
按照 第一百七十三条 关于电机的规定进行检查。
第一百七十一条 激励系统（静止型）
1. 定子
外部和内部检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
2. 可控硅整流装置
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
3. 空气冷却系统
外部检查/拆卸检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
4. 保护装置
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量绝缘电阻。
第一百七十二条 发电机辅助设备
1. 氢气控制系统
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量压缩机（电炉）的绝缘电阻。
(3) 测量压缩机进线端子的接触电阻。
2. 一氧化碳供气装置2
外部和内部检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量压缩机和除湿器进线端子的接触电阻。
(3) 测量供气装置进线端子的接触电阻。
3. 氮气供气装置
外部检查/拆卸检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
4. 压力油控制系统
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 漏油。
(3) 检查泵和电机。
(4) 测量绝缘电阻及干燥器的电阻。
5. Stato 冷却系统
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 检查泵和电机。
6. 中性点接地装置
外部和内部检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量绝缘电阻。
(3) 测量接地电阻
7. 防雷装置
外部检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量电流限制器的电阻。
(3) 测量绝缘电阻。
第一百七十三条 电机
1. 定子
外部检查/拆卸检查（开盖）：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 测量绕组的电阻。
2. 转子
外部检查/拆卸检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
3. 支撑轴承
外部和内部检查：各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
4. 冷却系统
外部检查/拆卸检查：
(1) 各部件的损坏、表面破坏和安装状态。
(2) 清洁冷却系统。
第一百七十四条 试运行
如 第一百六十七条-二. 试运行。
附录
绝缘耐压试验检查
绝缘耐压试验可以采用在主电路施加试验电压的方法（对于处于合闸状态的断路器）。必须进行检查以确认在施加试验电压十分钟内没有异常现象发生。
表附录I-1. 耐压试验电压
| 供电电压 [kV] | 试验电压 [kV] | 解释 | 接地系统 |
| 3 | 4,7 | 最大运行电压的1.5倍（3 * 1.05）[kV] | 隔离 |
| 6 | 9,4 | 最大运行电压的1.5倍（6 * 1.05）[kV] | 隔离 |
| 10 | 13,1 | 最大运行电压的1.25倍（10 * 1.05）[kV] | 隔离 |
| 9,6 | 最大运行电压的0.92倍（10 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 | |
| 15 | 19,6 | 最大运行电压的1.25倍（15 * 1.05）[kV] | 隔离 |
| 14,4 | 最大运行电压的0.92倍（15 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 | |
| 20 | 26,1 | 最大运行电压的1.25倍（20 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 |
| 35 | 45,7 | 最大运行电压的1.25倍（35 * 1.05）[kV] | 所有 |
| 110 |
|
|
|
| 143,8 | 最大运行电压的1.25倍（110 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 | |
| 220 | 147,2 | 最大运行电压的0.64倍（220 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 |
| 500 | 336,0 | 最大运行电压的0.64倍（500 * 1.05）[kV] | 直接接地系统 |
试验电压施加时间为十分钟。
如在进行绝缘耐压试验时遇到困难，可以采用在十分钟内施加系统电压的方法来代替检查绝缘的耐压性。
在完成试验过程中检查绝缘的耐压性是指实际电压值乘以一个余量系数的结果。
对于低电压等级，在过电压有显著影响的情况下，选择的余量系数为1.5。然而，当电压水平提高时，这种影响减小，因此所选的余量系数将是一个较小的数值。/
QCVN QTĐ-6 : 2009/BCT
国家技术标准
关于电力技术的规定
第六部分
发电设施运行与维护操作规程
National Technical Codes for Operating and Maintainance Power System Facilities
目录
第一部分 通用条件
第二部分 组织结构
第一章. 任务和组织结构
第二章. 设备和工程验收投入运行
第三章. 培训干部员工
第四章. 按技术文件计划维修设备、房屋和建筑
第五章. 技术安全
第六章. 防火安全
第七章. 执行技术操作规范的责任
第三部分 发电厂和电网的平面图、房屋
第一章. 平面图
第二章. 发电厂和电网的房屋、技术设备及卫生设施
第四部分 水工建筑、水源、水力系统
第一章. 通用规定
第二章. 水工建筑物及其设备
第一节. 水工建筑物
第二节. 水工建筑物状态检查
第三节. 水工建筑物机械装置
第三章. 电厂和水电站的水源管理，气象水文保障
第一节. 水量调节
第二节. 坝内环境
第三节. 气象水文活动
第四章. 水轮机
第五章 水电站的机械设备
第一章 通用规定
第二章 燃料运输与供应
第三章 粉煤加工
第四章 锅炉及锅炉设备
第五章 汽轮机
第六章 热电站的块式设备
第七章 气轮机
第八章 航空柴油发电机
第九章 自动化与热测量装置
第十章 水处理和水合
第十一章 管道和阀门
第十二章 机械辅助设备
第十三章 烟尘过滤装置及灰渣储存设施
第六章 发电站的电气设备与电网
第一章 通用规定
第二章 同步发电机和同步补偿机
第三章 电动机
第四章 变压器、自耦变压器及油浸电抗器
第五章 电力分配系统（PDS）
第六章 蓄电池系统
第七章 架空输电线（ASL）
第八章 电力电缆
第九章 继电保护和自动电气设备（RPAE）
第十章 接地装置
第十一章 过电压保护
第十二章 电气测量装置
第十三章 照明
第十四章 分解站
第十五章 能源油
第七章 指挥调度 - 操作
第一章 调度指挥
第二章 电气设备的投切操作
第三章 运行人员
第四章 调度指挥和工艺调节的工具
第一章
总则
第一条 目的
本标准包括在水电工程及辅助机械设备、热电站设备、电网电气设备运行与维护过程中所需遵守的技术要求，以确保相关设施和设备的安全性、环境保护性和可靠性。
第二条 适用范围
本规范适用于越南全国电力系统，包括所有发电厂、变电站、输电网络及其连接到越南国家电网的部分。本技术标准的适用范围如下：
1. 对于电网设备：
连接到越南国家电网的电压高于1000伏的电气设备。
2. 对于水电站：
水利工程和水电站的电气设备规定如下：
a) 越南所有连接到国家电网的水电站及其辅助设备，不包括根据2003年11月28日第143号政府令《水利设施开发与保护实施细则》规定的特别大坝；
b) 连接到越南电网、额定功率等于或大于30兆瓦的越南水电站的电气设备。
3. 对于热电站
越南所有连接到国家电网的热电站，其发电能力等于或大于1000千瓦。
第三条 术语解释
在本标准中，以下术语具有如下含义：
1. “有权机关” 是指工业和信息化部或根据法律规定授权的机构。
2. “所有者” 是指拥有发电厂或电网并对其运行承担法律责任的组织或个人。
第二部分
组织结构
第一章
职责与组织结构
第四条 职能任务
电力系统内各组成部分单位的基本职责（包括：发电公司、输电公司、配电公司，调度中心、维修和服务公司等）是： 1. 根据现行法律法规确保稳定可靠的供电给客户。 2. 维持所生产能源的质量标准：电流的频率和电压、蒸汽的压力和温度均符合现行法律法规的要求。
3. 完成调度图表：各发电厂及整个能源系统的负荷；传输和分配电力给用户，并保持各能源系统之间的电能流动。
4. 严格执行环境保护规定。
第五条 发电厂运营单位的义务
每个电力系统组成部分单位必须深入了解其生产能源的特点及其在国民经济和社会生活中的作用，掌握并严格遵守劳动纪律、工艺流程，并遵循本标准及相关技术安全规定和其他有关部门的规定。
第六条 电力运营单位的责任
各发电厂、供电公司、供电单位和电网运行单位需确保：
1. 制定本公司文件以执行本标准，并采取措施继续为满足国民经济和社会生活对能源的需求做出贡献，发展能源以领先一步。
2. 努力提高劳动生产率，降低电力生产和传输分配的成本，提高设备的可用性。
3. 应用和掌握新技术，组织科学的生产和劳动。
4. 提高干部、员工的专业水平，推广先进的生产方法和技术改进经验，鼓励创新和发明创造，并普及先进竞赛的形式和方法。
第七条 能源系统
能源系统包括发电厂以及在生产、传输和分配电力过程中紧密相连的电网，在统一调度指挥下连续运行。
联合能源系统是指几个具有共同运行模式并由统一调度指挥的能源系统相互连接。
统一能源系统是由通过各系统之间的联络线相互连接的多个能源系统组成，覆盖全国大部分领土，并有共同的运行制度和调度中心。
第二章
能源设施及工程投入运行前的试验
第八条 电力工程运行条件
各新建、扩建或分阶段完成的发电厂、电网及其机组、主要设备、建筑物和工程在按照现行规定验收合格后方可投入运行。
第九条 能源设施工程投运验收
对能源设施或其部分进行投运验收，应按启动组合的规模进行，包括所有生产、辅助、服务、维修、运输、仓库、通信、地下工程、污水处理、公共福利、建筑物、宿舍、集体食堂、医务室及其他工程，以确保：按设计产量发电；
符合法律法规规定的运行人员和维修人员的生活和卫生条件。
遵守启动组合相关的其他规定。
- 采取措施防止对水源和周围环境的污染。
- 遵守关于运行和维修人员生活卫生的相关法律规定。
- 遵循启动组合相关的其他规定。
- 采取防止污染水源及周围环境的措施。
第十条 验收程序
在将能源设备投入运行之前，设备所有者需执行以下操作：
- 分别测试各部件，并对机组的各个设备进行验收；
- 对机组的主要设备和辅助设备进行试启动；
- 整体机组进行试运行；
在将建筑物和工程投入使用前，必须分部分进行验收，其中包括地下工程的验收，并按启动组合的重量进行验收。
第十一条 设备验收
经过逐个部件检查和试运行后，对机组及其相关工程、试启动、设备可用性进行检查，最终由基础验收委员会的小组执行整体机组试运行的验收。
对设备及相关工程投入使用后的验收由有权级别的验收委员会根据现行规定执行。
第十二条 部件验收
机组各部件的试运行和验收由基础验收委员会按照完成该装置安装工作后的设计图样进行。在对每个部件进行验收时，需检查关于建设的规定、锅炉检验规定、安全技术规范、防爆及防火规范、电气设备规范、制造商指南、装配程序及相关法律法规。
第十三条 完工验收
在完成整体试运行并修复所有发现的缺陷后，国家验收委员会将对设备及其相关建筑物和工程进行联合验收，并编制验收记录。国家验收委员会规定临时运行期限，在此期间必须完成必要的试验工作、完善设备的工作，以确保按照设计指标运行设备。
对于首批生产系列设备，试运行时间根据协调完善、调整和试运行工作的计划确定。
第十四条 技术文件移交
当运营单位接收设备时，应将与安装的各个装置相关的以下技术文件完整地从施工单位或制造商处移交给运营单位：
- 设计文件（包括图纸、说明、工艺流程图及相关技术资料、设计施工和监理日志），在建设、安装和调整过程中已进行修订并由设计、建设和安装机构移交；
- 各部件及地下工程的验收记录，由施工单位和安装单位移交；
- 自动防爆防火避雷设备测试检查记录，由负责这些试验的相关部门移交；
- 制造厂文件（包括工艺流程图、图纸、图表及相关设备、机械和自动化工具资料），由安装机构移交。
- 测量调整、测试记录及竣工原图和竣工图样，由执行测量工作的单位移交；
- 安全系统、通风系统测试记录，由执行调整工作的单位移交；
- 管道、能源机组主要设备初始状态试验和检查记录，由进行检验和测试的机构移交。
第三章
公务员和工人准备
第十五条 人员标准
各电力企业和机关的公务员和工人准备工作应按照有关在发电厂、电网中进行公务员和工人准备的规定和指示进行。
电力公司、工程及电力部门的领导应当定期组织并检查公务员和工人的准备工作。
第十六条 检查人员
对与电厂、电网运行维护相关的锅炉检验员直接管理对象的技术知识进行检查，应按照锅炉检验员的要求进行。
第四章
设备、房屋及工程的计划技术文件维修
第十七条 文件保存
运行单位应当根据各领域的相应规定保存必要的技术文件（水电、火电和电网）。.
第十八条 程序
每个发电厂、电力公司、供电单位及电网运行单位应建立包括检查、维护和运行程序在内的目录，并制定相应的工艺图，以适当地进行检查、维护和运行。
第十九条 标识、标签
发电厂和变电站的每台主要设备及其辅助设备上必须有制造厂提供的标牌，标明设备的技术参数。
第二十条 设备编号
所有发电厂、电网及热网中的主要和辅助设备（包括管道系统、分段横梁以及气体、空气管道上的阀门等）均应按照规定进行编号。
第二十一条 在控制面板上记录信息
发电厂各车间的常设控制室、调度站和变电站必须根据规定的表格和程序在控制面板上记录参数。
第二十二条 录音
电力系统调度中心、电网调度站及发电厂中央控制室，应设置录音设备，在发生事故时录制对话。
第五章
技术安全
第二十三条 通用规定
发电和输配电设施的开发与维修必须符合商务部的技术安全规范以及国家的相关规定。
每名公务员和工人必须理解和严格遵守与其工作或所管理设备相关的技术安全规程。
第二十四条 设备安全性检测
所有锅炉、管道、压力容器及提升设备，如属于国家法规管辖范围内的对象，则应按照国家法规的规定进行登记和检验，并由商务部作出分级决定。
上述不属于国家法规管辖范围的设备，电力企业应自行组织登记和检验以确保这些设备的安全性。
第二十五条 安全设备检查
自动保护装置、安全设备及运行、维修操作中使用的防护装备必须按照现行标准的规定进行检查和试验。
第二十六条 个人责任
各生产、检修、安装、调试、试验及管理电力厂、电网和能源系统其他服务企业的人员，如间接与安全生产和职业卫生工作相关，未履行其职责，或未能采取必要措施防止事故和职业中毒的，以及直接违反规定的个人，均应对发生的事故和职业中毒承担相应的责任。
第二十七条 事故处理
发生劳动安全事故必须及时、全面、准确地报告、调查和统计。同时应迅速制定具体措施以防止事故再次发生。
第二十八条 员工标准
所有电力厂、电网及相关服务企业的生产、检修、安装、调试、试验及管理人员，必须熟练掌握触电急救和其他与其职业相关的劳动安全事故的处理方法。
第二十九条 急救
每个车间、变电站值班室、供电分公司、实验室、流动队、运行班以及电力厂内危险和有害场所的一些生产部门应配备急救箱，备有各种药品及足够的纱布。
第三十条 劳动保护装备
所有在电力企业及其他相关机构中进入正在运行的电力设备房间、室内和室外变电站、发电厂井下和隧道内以及进行检修工作的人员，必须按规定使用全部必要的劳动防护用品。
第六章
防火安全
第三十二条 火灾预防责任
设备能源、房屋及工程的布置与运行应满足防火要求。
电力厂、供电公司和供电单位的消防安全责任人，必须全面履行消防安全管理规定。其职责包括组织实施火灾预防措施，检查防火制度执行情况，确保自动火灾报警系统和消防设备随时处于良好工作状态，并定期进行灭火演练。
Quản đốc các phân xưởng, trưởng các chi nhánh điện, trạm biến áp, phòng ban kỹ thuật, thí nghiệm, kho chịu trách nhiệm về an toàn phòng chống cháy của nhà cửa và thiết bị của đơn vị mình phụ trách, đảm bảo luôn có đầy đủ với tình trạng tốt của các phương tiện chữa cháy ban đầu.
Điều 32. Quy định chung
Mỗi xí nghiệp năng lượng phải có đầy đủ sơ đồ bố trí thiết bị chữa cháy cho các vị trí sản xuất và sinh hoạt, lập phương án phòng cháy và duyệt phương án đó theo đúng quy định của quy phạm phòng cháy.
Việc diễn tập chữa cháy phải được tiến hành định kỳ theo đúng quy trình của Ngành.
Điều 33. Trang bị phòng cháy
Các cơ sở năng lượng sửa chữa, thí nghiệm, phục vụ căn cứ vào sơ đồ và phương án đã được duyệt để bố trí đầy đủ các trang bị, dụng cụ phòng chống cháy thích hợp.
Các trang bị, dụng cụ này phải để đúng nơi quy định, ở chỗ dễ thấy, dễ lấy và phải được định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng, bổ sung thay thế kịp thời.
Những nơi có trang bị hệ thống báo cháy, dập cháy tự động phải nghiêm túc thực hiện đúng quy trình quy định.
Chương 7
TRÁCH NHIỆM THI HÀNH QUY PHẠM KỸ THUẬT VẬN HÀNH
Điều 34. Tuân thủ quy phạm kỹ thuật vận hành
Hiểu đúng và chấp hành văn bản này là điều bắt buộc đối với cán bộ công nhân viên các công ty điện lực, đơn vị cung cấp điện hoặc các đơn vị vận hành lưới điện làm việc trong các công ty điện lực, nhà máy điện, điện lực địa phương, công ty truyền tải điện, hệ thống hơi nước, các doanh nghiệp sửa chữa, trung tâm điều độ cũng như đối với tổ chức, cá nhân có liên quan.
Điều 35. Điều tra và thống kê sự cố
Mỗi trường hợp để xảy ra sự cố hay làm gián đoạn vận hành thiết bị đều phải được điều tra kỹ và thống kê theo đúng quy trình điều tra, thống kê sự cố và các hiện tượng không bình thường của Bộ Năng lượng. Khi điều tra phải xác định được các nguyên nhân gây ra sự cố và các hiện tượng không bình thường, đề ra các biện pháp khắc phục phòng ngừa kịp thời.
Phần III
MẶT BẰNG, NHÀ CỬA CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN
Chương 1
MẶT BẰNG
Điều 36. Yêu cầu chung
Để đảm bảo tình trạng vận hành và vệ sinh công nghiệp tốt cho mặt bằng, nhà cửa và công trình, tuân thủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường, cần phải thực hiện và duy trì ở trạng thái tốt những hệ thống sau:
1. Hệ thống thoát nước mặt và thoát nước ngầm toàn bộ mặt bằng của các nhà máy điện, các trạm biến áp và các công trình.
2. Hệ thống khử bụi và hệ thống thông gió.
3. Hệ thống xử lý nước thải bẩn.
4. Hệ thống cung cấp nước và hệ thống thoát nước.
5. Các nguồn nước sinh hoạt, các hồ chứa và các công trình bảo vệ nguồn nước.
6. Các đường sắt, đường ô tô, đường trong khu nhà máy điện, trạm biến áp và các công trình liên quan.
7. Hàng rào, ánh sáng vườn hoa và các công trình văn hoá, phúc lợi khác.
8. Các hệ thống theo dõi mức nước ngầm.
Điều 37. Biển báo, đánh số
Các tuyến đường, nước thải, đường ống khí và các tuyến cáp ngầm phải có biển báo chắc chắn, rõ ràng và dễ quan sát.
Điều 38. Hệ thống xử lý nước
Nước mưa và nước bẩn của mặt bằng phải được đưa về hệ thống xử lý nước. Trong trường hợp nước xả ra hồ có khả năng bị nhiễm chất bẩn như dầu và các hoá chất, thì phải kiểm tra chất lượng nước theo Quy chuẩn vệ sinh công nghiệp hiện hành.
Điều 39. Xử lý lún, nứt
Trong trường hợp có hiện tượng lún, trôi, nứt trên mặt bằng, thì cần phải thực hiện các biện pháp phù hợp để loại trừ hoặc giảm nhẹ các nguyên nhân gây ra các hiện tượng trên và xử lý các hậu quả đã xảy ra.
Điều 40. Quản lý, sửa chữa đường nội bộ
Các tuyến đường sắt và các công trình liên quan nằm trên mặt bằng và khu vực thuộc quyền kiểm soát của nhà máy điện, công ty điện lực sẽ được quản lý và sửa chữa theo quy phạm của ngành Đường sắt. Việc quản lý và sửa chữa đường ô tô trong khu vực trên cũng phải theo quy phạm và Quy chuẩn kỹ thuật của ngành Giao thông vận tải.
Chương 2
NHÀ CỬA, THIẾT BỊ KỸ THUẬT VÀ VỆ SINH CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN
Điều 41. Yêu cầu quản lý vận hành đối với trang thiết bị
Các nhà máy điện và các thiết bị, nhà cửa và các công trình liên quan phải được duy trì ở trạng thái tốt đảm bảo vận hành lâu dài tin cậy theo đúng thiết kế. Chúng phải đảm bảo các điều kiện lao động an toàn và vệ sinh công nghiệp cho cán bộ công nhân viên.
Điều 42. Kiểm tra trang thiết bị công trình
Chủ công trình phải theo dõi tình trạng của nhà cửa, các công trình và thiết bị để đảm bảo vận hành tin cậy và tổng kiểm tra định kỳ để phát hiện các hư hỏng và khả năng hư hỏng. Trong trường hợp có sự cố hoặc thiên tai như hoả hoạn, động đất hoặc bão lớn, ngập lụt xảy ra ở khu vực có nhà máy và thiết bị điện thì phải tiến hành kiểm tra khẩn cấp ngay sau khi xảy ra các sự cố đó.
Điều 43. Kiểm tra, giám sát
Cần phải kiểm tra kỹ lưỡng và liên tục tình trạng các nhà cửa, công trình xây dựng trên vùng đất đắp mới, đất lún và những nơi vận hành có độ rung thường xuyên.
Điều 44. Kiểm tra giám sát kết cấu công trình
Khi theo dõi chặt chẽ độ bền vững của nhà cửa và công trình, cần phải kiểm tra tình trạng của các trụ đỡ, các khe dãn nở, các mối hàn, mối nối, các kết cấu bê tông cốt thép và các bộ phận chịu tác động của tải trọng và nhiệt.
Điều 45. Xử lý kết cấu công trình
Trong trường hợp phát hiện các vết nứt, hư hỏng trên các kết cấu, thì các hoạt động tiếp theo phải được lựa chọn cẩn thận tuỳ theo mức độ, vị trí và nguyên nhân của những vết nứt và hư hỏng đó. Trừ các trường hợp mà khiếm khuyết không đáng kể về mặt kết cấu, chức năng hoặc do công việc sửa chữa gấp công trình phải thực hiện ngay, còn thì phải thực hiện kiểm tra cẩn thận các vết nứt hoặc hư hỏng đã phát hiện. Tuỳ thuộc vào tình trạng của khiếm khuyết, các phương tiện theo dõi như dây dọi, dụng cụ đo vết nứt và dụng cụ đo độ dịch chuyển… phải được lắp đặt ngay. Một loạt các điều tra và các biện pháp đối phó phải được ghi lại chính xác để phục vụ cho sửa chữa thích hợp.
Điều 46. Kiểm tra ống khói nhà máy
Phải kiểm tra bên ngoài và bên trong ống khói của nhà máy điện một cách phù hợp tuỳ theo tình trạng của ống khói. Khoảng thời gian giữa hai lần kiểm tra do chủ nhà máy quy định.
Điều 47. Bảo vệ an toàn thiết bị
Cấm sửa chữa, thay đổi thiết bị như đục đẽo, bố trí máy móc, vật liệu nặng và lắp đặt đường ống có thể làm hại đến tính ổn định và an toàn của thiết bị. Cho phép quá tải và thay đổi với điều kiện an toàn được khẳng định bằng các tính toán thiết kế. Nếu cần thiết thì các kết cấu này phải được gia cố phù hợp.
Ở mỗi đoạn mặt sàn, trên cơ sở thiết kế cần xác định tải trọng giới hạn cho phép và đặt các bảng chỉ dẫn ở nơi dễ nhìn thấy.
Điều 48. Bảo vệ chống gỉ
Những kết cấu kim loại của nhà cửa và công trình phải được bảo vệ chống gỉ. Phải quy định cụ thể chế độ kiểm tra hiệu quả lớp bảo vệ chống gỉ tuỳ theo đặc tính của từng kết cấu.
Phần IV
CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG, NGUỒN NƯỚC, HỆ THỐNG THUỶ LỰC
Chương 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 49. Giải thích từ ngữ
Ngoài các từ ngữ đã được giải thích tại Điều 3, các từ ngữ được giải thích tại điều này được áp dụng cho Phần IV.
1. “Van khí” là van cho dòng không khí đi vào và đi ra từ đường ống áp lực để đảm bảo an toàn khi nạp và xả nước và một số trạng thái trong vận hành.
2. “Hệ thống bảo vệ tự động của đường ống áp lực” là toàn bộ hệ thống thông khí lắp đặt ở đường ống áp lực để đảm bảo an toàn, hệ thống bao gồm các van không khí và các thiết bị phụ trợ như các ống đo áp suất và ống thông khí.
3. “Công trình thuỷ công” là công trình được xây dựng bằng đất, đá, bê tông hoặc kết hợp giữa chúng.
4. “Công trình tuyến năng lượng đầu mối” là các hạng mục được xây dựng trước tuyến năng lượng để lấy nước từ sông, hồ và hồ chứa. Thông thường công trình tuyến năng lượng đầu mối bao gồm công trình lấy nước, các cửa lấy nước và các thiết bị xả bồi lắng.
5. “Cơ quan khí tượng thuỷ văn” là cơ quan chính hoặc chi nhánh của Trung tâm Quốc gia về Dự báo Khí tượng Thuỷ văn.
6. “Kiểm tra định kỳ độc lập” là kiểm tra các công trình và thiết bị do chủ nhà máy thực hiện trong khoảng thời gian quy định;
7. “Công trình xả nước” là một trong các hạng mục phụ trợ của đập có chức năng xả nước khỏi hồ chứa để cấp nước, giảm mức nước hồ chứa;
8. “Kết cấu áp lực” là kết cấu được thiết kế với áp suất bên ngoài và/hoặc áp suất bên trong nhưng không phải là áp suất khí quyển như ống áp lực bằng thép.
9. “Hồ chứa” là hồ có đủ dung tích điều tiết dòng chảy tự nhiên của sông để sử dụng nước theo mùa hoặc năm;
10. “Kiểm tra đặc biệt” là kiểm tra bất thường các công trình và thiết bị sau các sự kiện như bão lớn, động đất mạnh, lũ lớn v.v...
11. “Tuyến năng lượng” là kết cấu để dẫn nước có áp suất hoặc không có áp suất, bao gồm các kênh hở, đường hầm hoặc kết hợp cả hai.
Điều 50. Chuẩn bị và lưu giữ hồ sơ, tài liệu cần thiết
1. Chủ nhà máy phải chuẩn bị báo cáo về các hạng mục sau và bảo quản các báo cáo, tài liệu một cách thích hợp:
- Các số liệu vận hành về xả nước từ đập tràn và công trình xả nước;
- Các số liệu bảo dưỡng như sửa chữa các công trình thuỷ công và thiết bị cơ khí;
- Các kết quả kiểm tra định kỳ độc lập;
- Các kết quả kiểm tra đặc biệt;
- Các số liệu đo đạc về các công trình thuỷ công và thiết bị cơ khí;
- Các số liệu quan trắc khí tượng thuỷ văn.
2. Chủ nhà máy phải bảo quản các tài liệu sau đây ở trạng thái tốt để vận hành và bảo dưỡng đúng các công trình thuỷ công và các thiết bị phụ trợ:
- Các tài liệu pháp lý và hành chính cơ sở như các hướng dẫn vận hành, quyền sử dụng nước;
- Các báo cáo thiết kế và các bản ghi nhớ chính về điều kiện của thiết kế, các tiêu chuẩn, các công việc tiến hành của thiết kế;
- Đặc tính kỹ thuật của các công trình và thiết bị;
- Những ghi chép về lịch sử xây dựng;
- Các báo cáo và ghi chép ở lần tích nước đầu tiên;
- Các bản vẽ hoàn công;
- Số liệu khí tượng thuỷ văn tiền lệ;
- Các số liệu theo dõi tiền lệ về tính năng hoạt động của các công trình;
- Các báo cáo của phòng thí nghiệm vật liệu, thuỷ lực;
- Tất cả các báo cáo và ghi chép từ trước về quá khứ bảo dưỡng và các lần kiểm tra định kỳ chính thức và độc lập.
Chương 2
CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG VÀ CÁC THIẾT BỊ CỦA CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG
Mục 1
CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG
Điều 51. Nhận bàn giao
1. Ngoài báo cáo thiết kế cuối cùng và báo cáo xây dựng, chủ nhà máy phải nhận bàn giao các tài liệu sau đây từ các nhà thầu và các công ty thiết kế để vận hành và bảo dưỡng nhà máy thuỷ điện:
- Tất cả các số liệu kỹ thuật về các công trình thuỷ công như lịch sử xây dựng, số liệu khảo sát và số liệu thử nghiệm trong khi xây dựng;
- Các hướng dẫn về các thiết bị đo lắp đặt trong các công trình thuỷ công;
- Các nguyên tắc chính mà các bên liên quan đã thống nhất về sử dụng nước trong hồ chứa;
- Các đặc tính thuỷ lực của đập tràn, các đặc tính thuỷ văn của dòng chảy tự nhiên và dòng chảy được điều tiết.
2. Sau khi nhận bàn giao, chủ nhà máy phải thực hiện lần kiểm tra đầu tiên các công trình thuỷ công theo Tập 5 của Quy chuẩn kỹ thuật để có số liệu về tình trạng ban đầu để phục vụ kiểm tra định kỳ.
Điều 52. Các nguyên tắc vận hành và bảo dưỡng
1. Các công trình thuỷ công của nhà máy thuỷ điện (đập, đê giữ nước, đường hầm, kênh dẫn, cửa nhận nước, đập tràn, bể lắng, nhà máy điện...) phải được vận hành và bảo dưỡng thoả mãn các yêu cầu thiết kế về tính an toàn, vững chắc, ổn định, và bền vững.
2. Công trình tuyến năng lượng đầu mối và các kết cấu chịu áp lực kể cả móng và các phần tiếp giáp phải thoả mãn các yêu cầu thiết kế về chống thấm.
3. Việc vận hành các công trình thuỷ công phải đảm bảo tính an toàn, bền vững, liên tục và kinh tế của thiết bị.
4. Những hư hỏng của công trình thuỷ công có thể gây tổn thất về con người và tài sản, làm hỏng các thiết bị, phương tiện và môi trường phải được sửa chữa ngay.
Điều 53. Nghiêm cấm vận hành sai quy tắc hoặc thay đổi so với thiết kế
Không được phép vận hành sai quy tắc hoặc thay đổi các công trình thuỷ công so với thiết kế trừ các trường hợp được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Điều 54. Những chú ý đối với các công trình thuỷ công bằng bê tông
1. Các công trình thuỷ công bằng bê tông cần được đề phòng hư hỏng do xói mòn, xâm thực, nứt nẻ, biến dạng, xuống cấp và các hiện tượng không bình thường khác do tác dụng của nước và các tải trọng khác. Nếu những hư hỏng hoặc xuống cấp của bê tông do dòng nước, chất lượng nước hoặc sự thay đổi mức nước được dự kiến, thì phải kiểm tra sức bền của bê tông.
2. Khi theo dõi các hư hỏng về tính ổn định của kết cấu hoặc chống thấm, hoặc giảm sức bền kết cấu so với thiết kế, phải thực hiện khôi phục hoặc áp dụng các giải pháp tăng cường phù hợp.
Điều 55. Những chú ý về các công trình đất đắp
1. Phải kiểm tra định kỳ sự xuất hiện xói lở hoặc hư hỏng của đập đất do dòng chảy bề mặt, nước thấm, nước mưa, thực vật, động vật và các sinh vật như mối...
2. Cây và bụi cây không được mọc trên đỉnh và mái đập, đê và phải theo các quy định của thiết kế.
3. Những xói lở hoặc hư hỏng phát hiện ở đập đất phải được sửa chữa hoặc gia cố ngay.
Điều 56. Những chú ý về các đường rò trong đập đất đắp
Nếu đường nước thấm trong đập đất và đê đất cao hơn mức thiết kế thì phải kiểm tra hệ thống thoát nước hiện có, hoặc lắp đặt hệ thống thoát nước mới, hoặc thực hiện gia cố để đảm bảo tránh trượt hoặc lở đất do rò rỉ ngầm.
Điều 57. Những chú ý đối với hệ thống thoát nước
1. Các thiết bị đo lưu lượng xả ở các hệ thống thu, thoát nước thấm phải được giữ gìn ở trạng thái tốt và làm việc đúng để đo được tỷ lệ nước thấm và kiểm tra tính hiệu quả của hệ thống thoát nước.
2. Nước thấm qua đập và công trình phải được thoát liên tục.
3. Trong trường hợp phát hiện các hạt nhỏ trong nước thấm từ các đập đất hoặc móng thì phải tiến hành điều tra và thực hiện các biện pháp xử lý thích hợp để tránh xói lở ngầm ở bên trong.
Điều 58. Những chú ý đối với đập tràn
1. Đập tràn phải luôn luôn giữ không có các vật cản như mảnh đá, bồi lắng do đất trượt hoặc cây để đảm bảo công suất xả như thiết kế.
2. Những nứt vỡ, xói mòn và xuống cấp nghiêm trọng phải được sửa chữa để đảm bảo tránh xảy ra sự cố.
3. Phải kiểm tra định kỳ sự xói mòn ngầm dưới công trình xả của đập tràn. Nếu thấy cần thiết, phải thực hiện các biện pháp phù hợp để bảo vệ đập và các công trình khác ở cạnh công trình xả của đập tràn đối với xói mòn ngầm.
Điều 59. Vận hành kênh dẫn
Để bảo đảm tính ổn định và các đặc tính thuỷ lực của kênh dẫn, phải tránh các bồi lắng hoặc xói lở bằng các biện pháp vận hành và sửa chữa thích hợp.
Điều 60. Tích và tháo nước
1. Tích đầy và tháo cạn nước hồ chứa, kênh dẫn, đường hầm và ống áp lực phải thực hiện với tốc độ thích hợp để không làm mất tính ổn định và an toàn của các công trình đó. Đặc biệt lần tích nước đầu tiên phải được thực hiện với sự kiểm tra rất cẩn thận các công trình thuỷ công và thiết bị.
2. Tốc độ tích đầy và tháo cạn nước cho phép cần được quy định thích hợp có xét đến đặc tính của công trình và các điều kiện địa chất liên quan.
Điều 61. Phòng ngừa xói lở
Phải thực hiện các biện pháp thích hợp phòng ngừa xói lở và cuốn trôi của các công trình thuỷ công hoặc móng để tránh các hậu quả nguy hiểm, nếu những nguy cơ đó được dự báo thì cần xem xét các điều kiện dòng chảy của sông.
Điều 62. Các điều khoản chung cho đường ống áp lực
Trong khi vận hành nhà máy thuỷ điện phải kiểm tra các hạng mục sau đây và thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn đường ống áp lực và các thiết bị phụ trợ của nó nếu thấy có hiện tượng không thuận lợi:
1. Kiểm tra bên ngoài của ống áp lực xem có hư hỏng do đá rơi vào hoặc sự dịch chuyển của các giá đỡ;
2. Kiểm tra độ rung của ống áp lực và các thiết bị phụ trợ, và thực hiện các biện pháp cần thiết như thay đổi độ cứng hoặc thêm các bệ đỡ trong trường hợp dự kiến có hư hỏng do sự rung động mạnh;
3. Kiểm tra tình trạng thoát nước xung quanh đường ống áp lực ở những chỗ có thể có sự giảm áp suất nước mạch bên ngoài đã được giả thiết trong thiết kế;
4. Kiểm tra điều kiện làm việc bình thường và sự rò rỉ của các mối nối dãn nở;
5. Kiểm tra tình trạng của tất cả các giá đỡ, các néo và các trụ;
6. Kiểm tra các hiện tượng không bình thường như các vết nứt mới, sự phun nước mới và các biểu hiện về sự không ổn định của đất ở khu vực gần đường ống áp lực;
7. Kiểm tra hệ thống bảo vệ tự động của đường ống áp lực để đảm bảo làm việc tin cậy.
Điều 63. Ống áp lực bằng thép
Để đảm bảo sự an toàn của ống áp lực bằng thép, phải kiểm tra cẩn thận các hạng mục sau đây trong khi vận hành và bảo dưỡng:
- Các phần kim loại của ống áp lực bằng thép phải được giữ không bị gỉ và mòn.
- Nếu nước bị nhiễm a xít trong khi vận hành vì một lý do nào đó (độ pH nhỏ hơn hoặc bằng 4,0), thì phải thực hiện các biện pháp thích hợp như sơn một lớp sơn đặc biệt để chống gỉ cho đường ống áp lực.
- Phải kiểm tra định kỳ độ dày của thành ống áp lực đối với ống áp lực đã dùng lâu.
Điều 64. Đường ống áp lực bằng gỗ
Để đảm bảo sự an toàn của ống áp lực bằng gỗ, phải kiểm tra cẩn thận các hạng mục sau đây trong khi vận hành và bảo dưỡng:
- Các phần bằng gỗ phải giữ không bị mục, mủn;
- Cấm để các phần bằng gỗ trong trạng thái khô quá thời gian quy định trong thiết kế.
Điều 65. Đường ống áp lực bằng chất dẻo được tăng cường
Để đảm bảo sự an toàn của ống áp lực bằng chất dẻo, phải kiểm tra cẩn thận các hạng mục sau đây trong khi vận hành và bảo dưỡng:
- Phải kiểm tra sự rò rỉ ở các mối nối, có thể là biểu hiện sự xuống cấp của các vật liệu gioăng ở các mối nối;
- Nếu nước bị kiềm hoá trong vận hành vì một lý do nào đó, thì phải kiểm tra sức bền hoá học của chất dẻo. Trong trường hợp dự kiến có sự xuống cấp hoá học thì phải thiết kế và thực hiện các biện pháp thích hợp như lắp đặt lớp bảo vệ.
- Phải kiểm tra cẩn thận sự mài mòn của chất dẻo. Nếu phát hiện có sự mài mòn quá mức của lớp bảo vệ thì phải thực hiện sửa chữa thích hợp.
- Độ cứng của các ống áp lực bằng chất dẻo phải được kiểm tra định kỳ bằng cách đo sự thay đổi sức căng khi tháo nước hoặc tích nước của ống áp lực.
Điều 66. Chương trình khẩn cấp
1. Mỗi nhà máy thuỷ điện phải có một quy định riêng xử lý các trường hợp khẩn cấp như sự cố các công trình thuỷ công, bão lớn hoặc động đất dữ dội.
2. Quy định này bao gồm các nội dung sau đây:
- Nhiệm vụ của từng nhân viên;
- Danh sách các đầu mối liên lạc khẩn cấp;
- Các biện pháp xử lý sự cố;
- Các kho hàng khẩn cấp (loại, số lượng và dự trữ tồn kho);
- Thông tin và phương tiện giao thông khẩn cấp;
- Đảm bảo đường giao thông vào, ra...
Điều 67. Kiểm tra lại về an toàn
Khi các điều kiện thiết kế móng như lũ thiết kế hoặc động đất thiết kế tại địa điểm nhà máy thuỷ điện được sửa đổi bởi cơ quan có thẩm quyền thì tính ổn định và an toàn của các công trình thuỷ công phải được kiểm tra lại theo các điều kiện đã sửa đổi. Nếu dự kiến có nguy hiểm rõ ràng thì phải điều tra và thực hiện các biện pháp cần thiết.
Mục 2
KIỂM TRA TÌNH TRẠNG CÁC CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG
Điều 68. Kiểm tra định kỳ và kiểm tra đặc biệt
Sau khi bắt đầu vận hành, để xác nhận tính an toàn của các kết cấu thuỷ công và các thiết bị cơ khí phụ trợ, phải kiểm tra định kỳ các điều kiện làm việc của các kết cấu và thiết bị phụ trợ này. Trường hợp xuất hiện các sự cố ngoài mong muốn như động đất và bão lớn phải kiểm tra ngay sau khi các sự cố đó xảy ra.
Điều 69. Điều chỉnh chương trình giám sát
1. Ở giai đoạn vận hành, chương trình giám sát phải được điều chỉnh phù hợp đối với những mục sau đây tuỳ thuộc vào tình trạng của các công trình thuỷ công:
- Số lượng các thiết bị đo;
- Loại của các thiết bị đo;
- Mục tiêu và vị trí đo hoặc thử nghiệm;
- Các khoảng thời gian đo.
2. Phải luôn cập nhật hồ sơ của các thiết bị đo đã được lắp đặt về loại, số lượng, số liệu hiệu chỉnh, vị trí, ngày lắp đặt, giá trị ban đầu, lịch sử bảo dưỡng...
3. Các thiết bị đo phải được hiệu chỉnh định kỳ.
Điều 70. Điều tra về số liệu giám sát
1. Số liệu giám sát được quy định dưới đây phải được điều tra định kỳ để đánh giá tình trạng, trạng thái và điều kiện làm việc của các công trình thuỷ công:
- Lún, dịch chuyển của các công trình thuỷ công và móng của chúng;
- Biến dạng, vết nứt ở bên trong của các công trình thuỷ công và trên các bề mặt của chúng; tình trạng các mối nối và các khe xây dựng; trạng thái đập đất đắp, đê, kênh dẫn...; trạng thái của đường ống áp lực;
- Nước rò rỉ ngầm trong đất, các đập đất và đê; các điều kiện làm việc của hệ thống thoát nước và chống thấm của các phần dưới bề mặt của công trình thuỷ công; áp suất làm việc trên các công trình thuỷ công;
- Ảnh hưởng của tháo kiệt nước đối với các công trình thuỷ công như xói lở và mài mòn, lún, trượt đất và bồi lắng, thực vật mọc trong kênh dẫn, hồ, sự đông cứng của các đập đất.
2. Tuỳ thuộc vào tình trạng của các công trình thuỷ công hoặc sự xuất hiện các sự cố ngoài mong muốn như động đất, các điều tra và khảo sát sau đây ngoài kiểm tra bình thường phải được thực hiện:
- Độ rung của các công trình thuỷ công;
- Hoạt động địa chấn;
- Sức bền và độ chống thấm của bê tông;
- Trạng thái của các kết cấu do ứng suất nhiệt;
- Sự ăn mòn kim loại và bê tông;
- Tình trạng của các đường hàn;
- Sự xói lở của các công trình thuỷ công do xâm thực v.v...
3. Khi tình trạng của các công trình thuỷ công trở nên nghiêm trọng do một số thay đổi trong các quy tắc vận hành hoặc do các điều kiện tự nhiên thì phải thực hiện điều tra thêm để kiểm tra sự ổn định và an toàn của các công trình thuỷ công.
Điều 71. Các đặc điểm vị trí và hình học
Để theo dõi trạng thái không bình thường của các công trình thuỷ công, vị trí chính xác và các đặc điểm hình học của các công trình thuỷ công phải được chỉ rõ như trình bày dưới đây và phải tiến hành kiểm tra định kỳ bằng điều tra khảo sát...
- Những mốc cơ bản và trung gian của các công trình thuỷ công như đập, công trình đầu mối và nhà máy điện;
- Vị trí và cao độ của các khoá néo của các đường ống áp lực nổi;
- Các đặc điểm hình học như chiều dài, điểm bắt đầu, điểm kết thúc, bán kính của đường cong, vị trí của các thiết bị bố trí ngầm ở bên trong đê, đập, đầu vào, kênh dẫn và đường hầm.
Điều 72. Bảo vệ thiết bị đo
Thiết bị đo và các thiết bị phụ trợ liên quan phải được vận hành và bảo dưỡng thích hợp, phải được bảo vệ chống lại thiên tai và sự cố do con người.
Điều 73. Ban kiểm soát lũ
Phải tổ chức ban kiểm soát lũ cho từng nhà máy thuỷ điện trước mùa lũ hàng năm để điều tra và kiểm tra kỹ các hoạt động phòng chống lũ đối với các công trình và thiết bị thuỷ công, đặc biệt là cửa của đập tràn, các công trình xả và quy trình xả lũ.
Mục 3
CÁC THIẾT BỊ CƠ KHÍ CỦA CÔNG TRÌNH THUỶ CÔNG
Điều 74. Quy định chung
Các thiết bị cơ khí của các công trình thuỷ công (như van, lưới chắn rác, thiết bị nâng chuyển và các máy liên quan), hệ thống điều khiển từ xa hoặc tự động và những tín hiệu của nó cũng như hệ thống nâng chuyển cánh cửa van phải luôn luôn được duy trì ở trạng thái tốt và sẵn sàng vận hành.
Điều 75. Tình trạng các cánh cửa
1. Các phần bằng kim loại của cánh cửa và van phải được giữ không bị rỉ và mòn.
2. Chuyển động của cánh cửa phải dễ dàng và ổn định, không bị kẹt, rung hoặc sai lệch.
3. Định vị các cánh cửa phải đúng.
4. Sự rò rỉ nước từ cánh cửa phải không được vượt quá lượng nước rò rỉ lúc ban đầu.
5. Không cho phép giữ cửa ở các điều kiện vận hành nguy hiểm trong thời gian dài như độ rung lớn khi mở một phần cửa.
Chương 3
QUẢN LÝ NGUỒN NƯỚC TRONG CÁC NHÀ MÁY ĐIỆN, ĐẢM BẢO KHÍ TƯỢNG VÀ THUỶ VĂN
Mục 1
ĐIỀU TIẾT NƯỚC
Điều 76. Nguyên tắc khai thác các nguồn nước
Đối với việc khai thác các nguồn nước, ngoài việc cho phát điện, phải tính đến các nhu cầu nước cho các ngành kinh tế khác (vận tải đường thuỷ, thuỷ lợi, thuỷ sản, cung cấp nước cho sinh hoạt và công nghiệp), và phải cân nhắc về mặt bảo vệ môi trường.
Điều 77. Kế hoạch sử dụng nước
1. Đối với mỗi nhà máy thuỷ điện có hồ chứa đa mục đích thì phải lập kế hoạch sử dụng nước cho cả năm và phải được các cấp có thẩm quyền phê duyệt trước.
2. Kế hoạch này phải quy định lượng nước xả và cột nước vận hành hàng tháng.
3. Kế hoạch sử dụng nước phải được điều chỉnh từng quý và từng tháng trên cơ sở dự báo khí tượng thuỷ văn và tình trạng làm việc của nhà máy thuỷ điện.
4. Trong trường hợp hệ thống năng lượng bao gồm một số nhà máy thuỷ điện hoặc các nhà máy thuỷ điện bậc thang, thì quy trình xả nước phải được thực hiện sao cho đạt được hiệu quả cao nhất của cả hệ thống đồng thời thoả mãn nhu cầu nước của các ngành khác.
Điều 78. Chế độ xả nước và tích nước
1. Vận hành hồ chứa phải đảm bảo:
- Sau khi mức nước của hồ đạt mức nước dâng bình thường, sự dao động ngoài quy tắc nêu trong khoản 4 Điều 77 phải được phép trong trường hợp có nhu cầu đặc biệt của các hộ tiêu thụ nước và đối với hồ chứa nhiều mục đích;
- Các điều kiện thuận lợi để xả nước thừa và bùn cát qua công trình;
- Các điều kiện cần thiết cho giao thông thuỷ, thuỷ sản, tưới và cung cấp nước;
- Cân bằng hiệu quả và lợi ích tốt nhất của toàn bộ hệ thống năng lượng và thoả mãn các nhu cầu nước đã được thống nhất của các ngành kinh tế khác;
- Quy trình xả nước, đáp ứng các nhu cầu về an toàn và độ tin cậy trong vận hành của các công trình thuỷ công và chống lũ cho hạ du;
2. Tất cả mọi nhu cầu nước của các hộ tiêu thụ khác ở ngoài ngành năng lượng bị ảnh hưởng do vận hành hồ chứa để sản xuất năng lượng phải được điều chỉnh và quy định rõ trong quy tắc sử dụng nước hồ chứa.
3. Trong khi vận hành phải tuân thủ các nguyên tắc về sử dụng nước trong hồ chứa đã được các bên liên quan thống nhất.
Điều 79. Điều chỉnh đặc tính thuỷ lực của đập tràn và xả nước
Đặc tính thuỷ lực của đập tràn và đặc tính thuỷ văn của xả có điều tiết và xả tự nhiên phải được thiết lập trên cơ sở số liệu thực tế trong giai đoạn vận hành.
Điều 80. Hướng dẫn vận hành đập tràn
Việc xả tràn từ đập tràn có cánh cửa phải được kiểm soát theo hướng dẫn vận hành đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt trước.
Điều 81. Vận hành đập tràn
1. Tăng lưu lượng xả từ đập tràn có cửa phải được kiểm soát để tránh nguy hiểm cho hạ du do sự tăng nhanh mức nước.
2. Trong trường hợp xả nước từ công trình tràn hoặc công trình xả, nhà máy thuỷ điện phải thông báo trước cho các trạm thuỷ văn liên quan và chính quyền địa phương.
3. Đối với việc xả nước qua tua bin thuỷ lực, không yêu cầu quy định về tốc độ thay đổi lưu lượng xả và thông báo trước cho các trạm thuỷ văn liên quan và chính quyền địa phương biết.
Điều 82. Công suất xả đối với lũ thiết kế
1. Đối với xả lũ thiết kế, các công trình xả thuộc sự quản lý của các ngành khác như âu tầu phải được tính trong toàn bộ công suất xả.
2. Trong trường hợp này cần phải lập quy trình xác định điều kiện, thứ tự thao tác và thoả thuận với các cơ quan quản lý các công trình xả liên quan.
Mục 2
MÔI TRƯỜNG TRONG HỒ CHỨA
Điều 83. Bồi lắng trong hồ
Bồi lắng trong hồ phải được kiểm tra bằng khảo sát định kỳ. Nếu dự báo có nguy cơ lũ do sự bồi lắng quá mức do lũ ở thượng du của hồ, thì phải áp dụng các biện pháp phù hợp như gia cố bờ, xây dựng công trình ngăn chặn hoặc các biện pháp cơ khí khác như nạo vét.
Điều 84. Hạn chế sử dụng thuốc hoá học diệt cỏ
Nếu áp dụng xử lý bằng hoá học để loại bỏ các loài thảo mộc không mong muốn mọc ở bờ sông hoặc xung quanh hồ, thì chủ nhà máy phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.
Điều 85. Theo dõi chất lượng nước trong hồ
Chất lượng nước trong hồ phải được kiểm tra định kỳ theo các quy định về môi trường.
Mục 3
CÁC HOẠT ĐỘNG KHÍ TƯỢNG THUỶ VĂN
Điều 86. Sử dụng số liệu khí tượng thuỷ văn để vận hành an toàn
1. Các nhà máy thuỷ điện phải được vận hành an toàn nhờ việc sử dụng các số liệu khí tượng thuỷ văn và số liệu dự báo do các cơ quan khí tượng thuỷ văn cung cấp cũng như các số liệu có được do tự đo lấy.
2. Các quy tắc về điều tra khí tượng thuỷ văn trong từng nhà máy thuỷ điện phải phù hợp với các Quy định của ngành khí tượng thuỷ văn.
Điều 87. Lấy số liệu xả nước hàng ngày
1. Chủ nhà máy thuỷ điện phải xác định tổng lượng nước xả trung bình ngày qua công trình thuỷ công và xả hàng ngày qua tua bin thuỷ lực trong từng nhà máy thuỷ điện.
2. Các nhà máy thuỷ điện phải thu thập và tổng hợp lượng nước thực tế chảy qua âu tầu, các công trình chuyển cá và các công trình khác liên quan đến tuyến năng lượng.
3. Lượng nước xả hàng ngày qua công trình thuỷ công và tua bin thuỷ lực cần chuyển cho ngành khí tượng thuỷ văn khi có yêu cầu.
Điều 88. Điều tra các điều kiện vận hành và các chỉ tiêu
Các phương pháp và thời gian điều tra các hạng mục sau đây phải được làm rõ trong từng nhà máy thuỷ điện:
1. Mức nước ở thượng du và hạ du của đập, cửa nhận nước và kênh;
2. Xả nước qua các công trình thuỷ công và tua bin thuỷ lực;
3. Độ đục của nước và bồi lắng phù sa trong hồ;
4. Nhiệt độ của nước và không khí;
5. Các chỉ tiêu về chất lượng nước sử dụng cho phát điện và nước xả từ các công trình thuỷ công.
Điều 89. Độ tin cậy và độ chính xác của các trạm đo
Các trạm đo phải được bảo dưỡng đúng bằng việc xác nhận các hạng mục sau để đảm bảo độ tin cậy và độ chính xác khi đo lưu lượng nước xả:
1. Đảm bảo độ tin cậy của thiết bị đo.
2. Lấy hình dạng chính xác của mặt cắt ngang của sông.
3. Điều chỉnh quan hệ giữa mức nước và lưu lượng nước xả một cách phù hợp;
4. Kiểm tra độ ổn định của các trạm đo.
Điều 90. Thông báo về sự vi phạm quy định về sử dụng nước
Trong trường hợp nhà máy thuỷ điện xả nước nhiễm bẩn và vi phạm các quy định về sử dụng nước trong tình trạng khẩn cấp thì phải thông báo ngay cho các cơ quan khí tượng thuỷ văn và cơ quan quản lý môi trường.
Chương 4
TUA BIN THUỶ LỰC
Điều 91. Quản lý dầu
Phải tránh để dầu cách điện hoặc dầu tua bin của nhà máy thuỷ điện bị chảy ra ngoài.
Chủ sở hữu nhà máy phải thực hiện biện pháp bảo vệ thích hợp như đã nói ở trên.
Nhà máy điện phải được tách khỏi lưới điện trong trường hợp áp suất dầu giảm thấp hơn điều kiện giới hạn dưới và/hoặc mất nguồn điện cấp cho hệ thống vận hành cánh hướng, cánh bánh xe công tác, kim phun và hệ thống lái dòng.
Điều 92. Duy trì vận hành có hiệu suất
Khi vận hành các máy phát điện thuỷ lực, cần đảm bảo khả năng làm việc liên tục, hiệu suất tối ưu của nhà máy thuỷ điện tương ứng với phụ tải và phương thức vận hành đề xuất trong hệ thống điện cũng như độ sẵn sàng nhận phụ tải định mức.
Điều 93. Chuyển đổi chế độ vận hành
Vì các máy phát điện thuỷ lực có thể vận hành trong chế độ phát điện hoặc chế độ bù đồng bộ, cần trang bị hệ thống điều khiển từ xa và tự động để chuyển đổi chế độ vận hành.
Điều 94. Bộ điều chỉnh nhóm công suất
Khi tại NMTĐ có Bộ điều chỉnh nhóm công suất (BĐCNCS) thì BĐCNCS phải được đưa vào làm việc thường xuyên. Việc ngừng BĐCNCS chỉ được phép khi BĐCNCS không thể làm việc được ở các chế độ làm việc của NMTĐ.
Điều 95. Bảo vệ thiết bị phát điện
Sau sửa chữa, khi đưa tổ máy thuỷ lực vào vận hành thì phải kiểm tra toàn diện theo quy trình hiện hành: thiết bị chính, các thiết bị bảo vệ công nghệ, các bộ liên động khối, các thiết bị phụ, hệ thống dầu, thiết bị điều chỉnh, điều khiển từ xa, các dụng cụ kiểm tra đo lường, các phương tiện thông tin liên lạc.
Điều 96. Duyệt vận hành
Căn cứ vào các số liệu của nhà chế tạo, các số liệu thử nghiệm riêng, chủ sở hữu nhà máy sẽ duyệt và đưa vào quy trình nhà máy các trị số quy định việc khởi động và vận hành bình thường tổ máy.
Điều 97. Độ rung
Độ rung giá chữ thập các máy phát thuỷ lực kiểu đứng có ổ hướng, độ rung của các cơ cấu tua bin thuỷ lực (ổ hướng tua bin, nắp tua bin, các trụ đỡ) và độ rung ổ đỡ của máy phát thuỷ lực kiểu nằm ngang ở tần số định mức không được vượt quá giá trị thiết kế của nhà chế tạo hoặc các Quy chuẩn quốc tế.
Máy phát điện thuỷ lực có độ rung cao hơn giá trị cho phép chỉ được vận hành tạm thời trong thời gian ngắn khi có sự phê duyệt của công ty điện lực.
Điều 98. Công việc trong buồng tua bin
Trong trường hợp cần tiến hành các công việc trong buồng tua bin, nhất thiết phải xả hết nước khỏi đường ống áp lực và đóng kín các cửa van sửa chữa sự cố của buồng tua bin hay của đường ống. Đối với NMTĐ có nhiều tổ máy chung một đường ống áp lực, khi cần tiến hành các công việc trong buồng tua bin nhất thiết phải đóng van sửa chữa sự cố của máy đó và áp dụng các biện pháp để tránh việc mở nhầm lẫn.
Khi cần thiết phải tiến hành công việc trên rotor máy phát điện, nhất thiết phải chốt hoặc chèn bộ hướng nước, hãm rotor bằng phanh hãm và áp dụng mọi biện pháp để đảm bảo kỹ thuật an toàn.
Điều 99. Áp suất trong đường ống áp lực
Áp suất trong đường ống áp lực khi sa thải toàn bộ phụ tải không được vượt quá trị số thiết kế. Khi có van xả không tải thì sự làm việc tự động của nó cần phù hợp với đặc tính kỹ thuật của thiết bị và không gây tổn thất nước.
Các van phá chân không ở tua bin nước phải đảm bảo mở khi xuất hiện chân không trong nắp tua bin và đóng kín lại sau khi đã phá chân không.
Phần V
CÁC THIẾT BỊ CƠ NHIỆT CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN
Chương 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 100. Tài liệu
Chủ sở hữu các trang thiết bị phải lưu giữ và duy trì các tài liệu kỹ thuật sau tại mỗi nhà máy nhiệt điện và văn phòng bảo dưỡng.
1. Biên bản về việc cấp đất.
2. Biên bản về thiết lập nền móng và lý lịch của các lỗ khoan.
3. Biên bản kiểm tra và tiếp nhận của các công trình ngầm.
4. Biên bản (hoặc bản ghi) về việc lún của nhà cửa, công trình, nền móng cho việc lắp đặt thiết bị.
5. Danh sách kiểm tra thiết bị phòng nổ và chữa cháy.
6. Mặt bằng tổng thể của khu vực với ký hiệu vị trí nhà cửa và công trình, kể cả các công trình ngầm.
7. Tài liệu công trình hoàn công (các bản vẽ, giải thích v.v...) cùng với tất cả các thiết kế sửa đổi cho đến lần thay đổi cuối cùng.
8. Lịch sử kỹ thuật của các nhà cửa, công trình và thiết bị của nhà máy điện.
9. Mặt bằng bố trí thiết bị và phương tiện phòng cháy chữa cháy.
10. Thông tin về các hỏng hóc chính của thiết bị.
11. Các ghi chép về công trình thiết kế.
12. Kết quả kiểm định hoàn thành và kiểm tra định kỳ.
Chương 2
VẬN CHUYỂN VÀ CUNG CẤP NHIÊN LIỆU
Điều 101. Vận chuyển và cung cấp nhiên liệu phải tuân theo các điểm sau đây:
1. Vận chuyển nhiên liệu tới nhà máy phải phù hợp với các quy định hiện hành giao thông đường bộ hoặc đường thuỷ của ngành Giao thông vận tải.
2. Tiếp nhận và xác nhận về khối lượng, chất lượng;
3. Lưu giữ nhiên liệu ở điều kiện tốt theo quy định với tổn thất tối thiểu;
4. Cung cấp kịp thời nhiên liệu cho lò hơi hoặc cho hệ thống chế biến than bột.
Điều 102. Nhiên liệu
Chất lượng các loại nhiên liệu đưa đến nhà máy điện phải phù hợp với quy chuẩn nhà nước, và các điều kiện kỹ thuật đã ghi trong hợp đồng cung cấp.
Trong các hợp đồng cung cấp nhiên liệu phải ghi rõ:
- Đối với than: mã hiệu, nhóm theo độ tro và trị số đo tro giới hạn, hàm lượng chất bốc, cỡ hạt và kích thước hạt lớn nhất, độ ẩm lớn nhất;
- Đối với nhiên liệu lỏng dùng cho lò hơi: mã hiệu và hàm lượng lưu huỳnh giới hạn.
- Đối với nhiên liệu lỏng dùng cho tua bin khí ngoài yêu cầu trên cần biết độ ẩm, độ tro, hàm lượng các tạp chất cơ khí, vanadi, natri, kali, canxi, chì;
- Đối với khí đốt dùng cho lò hơi: nhiệt năng thấp của khí, còn đối với tua bin khí: Giới hạn thay đổi nhiệt năng và tỷ trọng của khí, hàm lượng lưu huỳnh, tạp chất cơ khí và nước ngưng.
Điều 103. Kiểm tra chất lượng nhiên liệu
Tại các nhà máy điện phải định kỳ phân tích chất lượng nhiên liệu nhập vào, ngoài ra trong trường hợp có nghi ngờ về chất lượng nhiên liệu không đúng quy định của TCVN thì phải tiến hành phân tích kiểm tra ngay.
Lấy mẫu nhiên liệu nhập vào phải tuân theo các Quy chuẩn và quy định hiện hành. Trường hợp số liệu không phù hợp với yêu cầu ghi trong hợp đồng thì hai bên giao và nhận hàng cùng kiểm tra, lập biên bản và đối chiếu theo hợp đồng khấu trừ hoặc tính bổ sung thêm số lượng nhiên liệu.
Điều 104. Kiểm tra hiệu chỉnh thiết bị đo lường nhiên liệu
Thiết bị đo khối lượng, thể tích nhiên liệu phải được kiểm tra, hiệu chỉnh như kế hoach đã được chủ sở hữu thông qua. Ngoài ra các thiết bị này phải được cơ quan tiêu chuẩn đo lường chất lượng xác nhận hợp chuẩn.
Điều 105. Vận chuyển nhiên liệu
Việc vận chuyển nhiên liệu bằng đường sắt phải thực hiện theo đúng quá trình công nghệ thống nhất vận chuyển, các đường nhánh giữa nhà máy điện và các ga lân cận được lập cho từng nhà máy theo đúng chỉ dẫn của ngành Đường sắt.
Điều 106. Thông tin, tín hiệu
Các công trình và các trang bị ga đường sắt, hệ thống tín hiệu và thông tin kể cả các đoàn tàu thuộc phạm vi quản lý của nhà máy điện phải được bảo quản, sửa chữa phù hợp với các yêu cầu của ngành Đường sắt.
Điều 107. Bảo quản thiết bị
Các thiết bị kiểm tra, điều khiển tự động và điều khiển từ xa, các bảo vệ công nghệ và liên động của các thiết bị bốc dỡ, các thiết bị cung cấp nhiên liệu, hệ thống nhiên liệu lỏng và khí phải bảo quản ở trạng thái tốt và định kỳ kiểm tra.
Điều 108. An toàn bốc dỡ
Khi sử dụng thiết bị lật toa và các thiết bị khác phải tuân theo các yêu cầu của ngành Đường sắt để bảo đảm an toàn cho các toa xe.
Điều 109. Vận hành thiết bị kho than
Các thiết bị và máy móc ở kho than phải sẵn sàng vận hành, đảm bảo khai thác với năng suất thiết kế. Tất cả các bộ phận quay của máy móc như đầu trục, bánh xe cua roa, bánh răng… phải có lưới hoặc rào chắn bảo vệ.
Điều 110. An toàn cần trục và cần chuyển than
Cấm vận hành cần trục và cầu chuyển than khi phát hiện thấy hư hỏng phanh, thiết bị chống xô ray, công tắc giới hạn và bộ phận hạn chế tầm với.
Điều 111. Hệ thống thoát nước, nước cứu hỏa kho than
Kho than ở nhà máy điện phải được trang bị hệ thống thoát nước, các hộp và các vòi phun cứu hoả.
Điều 112. Vận hành hệ thống cấp than
Các máy móc của hệ thống cấp than phải làm việc theo biểu đồ đã lập và đảm bảo năng suất định mức. Các máy móc dự phòng phải định kỳ đưa vào làm việc.
Điều 113. Điều khiển hệ thống cấp than
Máy móc của hệ thống cấp than phải được điều khiển từ xa. Khi có thao tác liên động, các thiết bị bảo vệ và các tín hiệu phải đảm bảo vận hành tin cậy về ổn định, an toàn và liên tục của hệ thống cấp than sao cho nếu một bộ phận bị dừng, bộ phận khác phía trước cũng dừng.
Điều 114. An toàn vận hành hệ thống cấp than
Nghiêm cấm vận hành các thiết bị của hệ thống cấp than khi các thiết bị bảo vệ như các rào chắn và phanh không có hoặc bị hỏng.
Điều 115. Bảo vệ thiết bị hệ thống cấp than
Không được để bụi than phủ lên các kết cấu và thâm nhập vào bên trong các thiết bị của hệ thống cung cấp than. Các máy của hệ thống cung cấp than phải được làm kín chống bụi, các thiết bị làm sạch không khí theo Quy chuẩn vệ sinh phải được lắp đặt trong các phòng của hệ thống cung cấp than. Bụi trong các phòng này phải được kiểm tra theo quy định về an toàn và cứu hoả của hệ thống cung cấp than trong nhà máy điện.
Khi thiết bị làm sạch không khí vận hành, nó phải đáp ứng các Quy chuẩn về làm sạch và thu bụi.
Điều 116. Máng dầu
Các máng phải được giữ ở điều kiện tốt và sạch sẽ. Sau khi xả dầu nhiên liệu khỏi bể chứa, dầu nhiên liệu trong máng phải được xả và đậy kín.
Các máng và các van thuỷ lực, các lá chắn và các bộ lọc phía trước bể dầu nhiên liệu phải được làm sạch khi thấy cần thiết.
Điều 117. Dầu
Dầu trong bể phải được sấy đủ để bơm dầu làm việc tốt. Trong bể và các thiết bị chứa diesel, cấm sấy dầu diesel quá giới hạn nhiệt độ quy định.
Điều 118. Cung cấp nhiên liệu lỏng
Việc khai thác hệ thống nhiên liệu lỏng phải đảm bảo sự cung cấp liên tục lượng nhiên liệu đã được lọc và sấy nóng đủ theo yêu cầu phụ tải của lò hơi và tua bin khí với áp suất và độ nhớt cần thiết để các vòi phùn làm việc bình thường.
Điều 119. Vận hành hệ thống dầu
Các bơm dầu, các bộ gia nhiệt, các bộ lọc dự phòng phải giữ ở trạng thái sẵn sàng để đưa vào vận hành ngay khi cần thiết.
Điều 120. Sửa chữa đường ống áp lực
Khi sửa chữa các ống áp lực và các ống chất lỏng tuần hoàn của lò hơi và tua bin khí, phải xả hết dầu và làm sạch dầu bằng khí nén.
Điều 121. An toàn bể chứa dầu
Mỗi bể chứa dầu phải được trang bị thiết bị dập lửa cần thiết. Khu vực kho dầu phải có rào chắn và được chiếu sáng tốt, có biển báo cấm lửa. Các thiết bị điện và các thiết bị phụ trợ phải đảm bảo chống nổ.
Điều 122. Hệ thống khí trong NMĐ
Thiết bị và vận hành hệ thống cung cấp khí nhà máy điện, trạm điều khiển khí (TĐK) các đường ống dẫn khí phải tuân theo quy phạm an toàn trong hệ thống khí của kiểm tra viên lò hơi.
Điều 123. An toàn áp lực
Áp lực trong các ống dẫn khí của lò hơi không được vượt quá giá trị được ghi trong Quy định về vận hành của nhà máy.
Trong khoảng thời gian được chủ sở hữu quy định, kiểm tra làm việc của tín hiệu áp lực cao nhất và thấp nhất trong đường ống dẫn khí của buồng lò phía sau bộ điều chỉnh áp lực.
Điều 124. Nạp khí
Khi nạp nhiên liệu khí vào đường ống phải thông thổi đẩy hết không khí ra. Việc kết thúc thông thổi được xác định bằng phương pháp phân tích hoặc đốt mẫu trong đó hàm lượng ôxy có trong nhiên liệu khí không được vượt quá 1%, còn ngọn lửa khí phải cháy ổn định không có tiếng nổ.
Việc xả hỗn hợp không khí và khí khi thông thổi đường ống dẫn khí phải thực hiện ở nơi không có khả năng để hỗn hợp lọt vào nhà và không gây ra bốc cháy do có một nguồn lửa nào. Muốn xả hết khí ra khỏi đường ống dẫn khí phải thông thổi bằng không khí cho đến khi đẩy hết khí ra khỏi đường ống. Kết thúc thông thổi khí được xác định bằng phương pháp phân tích trong đó hàm lượng khí dư trong không khí thông thổi không đượt vượt quá 1%.
Điều 125. Kiểm tra đường ống khí
Theo kế hoạch và phương pháp đã được chủ sở hữu quy định, phải kiểm tra toàn bộ đường ống khí ngầm trong phạm vi quản lý của nhà máy.
Điều 126. An toàn hoạt động trong công trình ngầm
Phải kiểm tra bằng máy phân tích khí sự tích tụ khí trong hầm nhà, trong các giếng thăm và các công trình ngầm khác.
Cấm xuống các giếng thăm, các hố và các công trình ngầm khác để lấy mẫu không khí.
Phân tích không khí ở các tầng hầm của nhà có thể tiến hành trực tiếp tại tầng hầm bằng máy phân tích khí kiểu phòng chống nổ. Còn khi không có thiết bị đó thì lấy mẫu không khí ra khỏi tầng hầm và phân tích chúng ở ngoài nhà.
Khi đi kiểm tra ở tầng hầm nhà cũng như các giếng thăm, các hố và các công trình ngầm khác cấm hút thuốc và sử dụng ngọn lửa hở.
Điều 127. Xác định rò rỉ
Khi dò tìm rò rỉ trong các công trình, phải xác định nguyên nhân gây rò rỉ.
Điều 128. Kiểm tra rò rỉ
Cấm dùng lửa để tìm rò rỉ.
Các phát hiện rò rỉ và hư hại trên đường ống khí phải được ngừng cấp khí qua ống ngay lập tức.
Điều 129. An toàn cấp khí ở NMĐ
Việc cung cấp và đốt khí lò cao và lò cốc ở các nhà máy điện phải thực hiện theo quy phạm an toàn trong hệ thống khí của nhà máy luyện kim.
Điều 130. Xác định đặc tính khí
Những đặc điểm vận hành khí cấp và đốt khí lò sinh khí, khí thải công nghiệp và khí tự nhiên có lưu huỳnh (có hàm lượng mecaptan hay SO2) phải được xác định trong đồ án thiết kế và quy trình của nhà máy.
Chương 3
CHẾ BIẾN THAN BỘT
Điều 131. Yêu cầu chung
Việc vận hành thiết bị chế biến than bột phải đảm bảo cung cấp liên tục bột than có độ mịn và độ ẩm đạt yêu cầu cho các vòi phun và khối lượng tương ứng với phụ tải lò hơi.
Phương thức làm việc của hệ thống chế biến than bột phải phù hợp với biểu đồ chế độ được lập ra trên cơ sở các đặc tính của nhà chế tạo và các thí nghiệm của các thiết bị chế biến than và thiết bị buồng đốt. Ở mọi chế độ vận hành của hệ thống than bột phải loại trừ khả năng đọng than bột ở các bộ phận của hệ thống.
Điều 132. An toàn trang thiết bị
Ở các thiết bị chế biến than bột phải đưa vào vận hành các thiết bị đo lường, điều chỉnh, bảo vệ và hệ thống liên động ở trạng thái tốt theo quy phạm phòng chống nổ cho thiết bị chế biến và đốt nhiên liệu ở dạng bột.
Thời gian tác động trễ của nhiệt kế lắp trong hệ thống liên động, tự động điều khiển và bảo vệ cũng như của các dụng cụ đo không được vượt quá thời gian quy định trong thiết kế của chúng.
Điều 133. Khởi động hệ thống
Sau khi sửa chữa hoặc dừng hơn 72 giờ, trước khi khởi động hệ thống chế biến than bột, các thiết bị đo của hệ thống, hệ thống điều khiển từ xa, bảo vệ, tín hiệu, tự động và liên động phải được kiểm tra để có điều kiện tốt. Cấm khởi động trong trường hợp liên động và hệ thống bảo vệ bị hư hỏng.
Sau khi được tổ hợp hoặc phục hồi, trước khi khởi động thiết bị, phải mở nắp đậy hoặc cửa người chui để quan sát hoặc làm sạch bột than còn lưu lại. Các quan sát hoặc làm sạch đó phải được thực hiện cho đến khi toàn bộ bột than còn lưu lại được dọn hết khi thấy cần thiết. Tương tự, các nắp đậy và cửa người chui sẽ không phải mở ở lần khởi động sau.
Điều 134. Khi vận hành hệ thống chế biến than bột cần phải kiểm tra:
1. Đưa nhiên liệu liên tục vào máy nghiền;
2. Mức than nguyên và than bột trong phễu than, không được thấp hơn hoặc cao hơn mức quy định trong quy trình của nhà máy;
3. Nhiệt độ của bột than trong phễu than, không cho phép vượt quá giá trị giới hạn quy định;
4. Sự hoàn hảo của van an toàn;
5. Tình trạng cách nhiệt và độ kín của tất cả các bộ phận thiết bị. Phải lập tức làm kín các chỗ gây lọt không khí và lọt hỗn hợp không khí bột than (khí) ra môi trường;
Điều 135. Hiệu chỉnh hệ thống chế biến than
Sau khi khởi động thiết bị chế biến than bột mới lắp hoặc vừa cải tạo xong cũng như sau khi đại tu phải lấy mẫu bột than và đo các thông số của hệ thống chế biến để lập hay hiệu chỉnh lại biểu đồ chế độ làm việc của hệ thống.
Điều 136. Bộ sấy trong chế biến than bột
Vận hành hệ thống chế biến than bột có bộ sấy bằng hơi hoặc khí lò phải tuân theo quy trình của nhà máy và các chỉ dẫn của nhà chế tạo. Trong quy trình phải nêu biện pháp bảo đảm an toàn phòng chống nổ của hệ thống chế biến than bột.
Điều 137. Ngừng hệ thống chế biến than
Mỗi lần ngừng hệ thống với thời gian vượt quá giới hạn, thời gian bảo quản quy định. Trước khi đại tu lò cần phải xả hết than bột và làm sạch phễu than.
Cấm đưa than vào buồng đốt khi lò không vận hành.
Vít vô tận, các thiết bị khác để vận chuyển than bột khác phải xả hết than vào phễu than trước khi ngừng.
Điều 138. An toàn trong công tác hàn
Công tác hàn ở trong nhà đặt thiết bị chế biến than bột chỉ cho phép tiến hành ở các bộ phận nặng và cồng kềnh khi thiết bị không vận hành và sau khi làm sạch than bột.
Chương 4
LÒ HƠI VÀ THIẾT BỊ CỦA LÒ
Điều 139. Khi vận hành các thiết bị lò hơi cần phải đảm bảo:
1. Các thiết bị chính và phụ làm việc an toàn;
2. Đạt được năng suất và thông số hơi định mức, chất lượng hơi và nước;
3. Ở chế độ vận hành kinh tế không đóng xỉ, đã được xác định trên cơ sở thí nghiệm và các quy trình của nhà chế tạo;
4. Đảm bảo được phạm vi điều chỉnh phụ tải được xác định cho từng loại lò và từng loại nhiên liệu.
Điều 140. Rửa lò
Sau xây lắp, trước khi đưa vào vận hành, các dàn ống trao đổi nhiệt của lò hơi nên được rửa bề mặt bên trong.
Sau đại tu nên rửa lò nếu thấy cần thiết.
Ngay sau khi rửa xong, phải thực hiện các biện pháp bảo vệ các bề mặt đã được rửa để tránh gỉ cho các bề mặt này.
Điều 141. Kiểm tra thiết bị bảo vệ khi khởi động lò
Đối với các lò hơi đang sửa chữa hoặc ở chế độ dừng lâu (quá 72 giờ), trước khi đưa vào vận hành cần phải kiểm tra các thiết bị đo lường, liên động và bảo vệ.
Trong trường hợp phát hiện các hỏng hóc, phải sửa chữa kịp thời. Cấm khởi động lò trong trường hợp mạch dừng lò sự cố bị hư hỏng.
Điều 142. Nước cấp lò hơi
Nước cấp cho lò hơi trước khi khởi động phải là nước đã xử lý. Các tiêu chuẩn chi tiết đối với việc cấp nước cho lò hơi phải được quy định trong quy trình của nhà máy điện.
Điều 143. Vận hành quạt gió
Trước khi khởi động và sau khi ngừng lò, cần phải chạy quạt khói và quạt gió theo quy định của nhà máy điện.
Điều 144. Từ khi khởi động lò, mức nước trong bao hơi phải được theo dõi sát sao.
Thước đo mức nước ống thuỷ cần được làm sạch khi cần thiết.
Trong quá trình khởi động lò hơi, cần phải kiểm tra thang đo đồng hồ ghi mức nước ở phòng điều khiển sao cho mức ghi ở đồng hồ khớp với mức ghi tại thước đo mức nước (ống thuỷ) ở bao hơi.
Điều 145. Quy trình khởi động lò
Quá trình khởi động lò từ các trạng thái nhiệt khác nhau phải thực hiện theo các biểu đồ khởi động được xác lập trên cơ sở các kết quả thí nghiệm chế độ khởi động và quy trình của nhà chế tạo.
Điều 146. Kiểm tra khi khởi động lò
Trong quá trình khởi động lò từ trạng thái nguội sau khi đại tu hoặc sau tiểu tu ít nhất mỗi năm một lần phải kiểm tra các mốc dãn nở nhiệt của bao hơi và ống góp. Chế độ nhiệt của bao hơi cần được theo dõi trong mỗi lần khởi động và ngừng lò. Tốc độ tăng và giảm nhiệt độ của bao hơi, chênh lệch nhiệt độ giữa nửa trên và nửa dưới của bao hơi cần được nêu trong quy trình của nhà máy.
Điều 147. Hòa hơi vào hệ thống chung
Lò mới khởi động chỉ được phép hoà vào đường ống hơi chung sau khi đường ống góp hơi đã được sấy nóng, xả hết nước đọng và áp suất của lò hoà hơi phải gần bằng áp suất trong đường ống hơi chung.
Điều 148. Chế độ vận hành
Các chế độ vận hành phải được thực hiện theo đúng các bảng chế độ đã xác lập trên cơ sở thí nghiệm. Các bảng chế độ cần được chỉnh lý lại trong trường hợp chất lượng nhiên liệu thay đổi hoặc khi cải tạo lò.
Điều 149. Kiểm tra nhiệt độ hơi
Khi vận hành lò hơi cần phải tuân thủ theo dõi các chế độ nhiệt đảm bảo duy trì nhiệt độ hơi cho phép ở mỗi cấp và ở mỗi dòng của bộ quá nhiệt sơ cấp và bộ quá nhiệt trung gian.
Điều 150. Mặt thu nhiệt
Mặt thu nhiệt của lò hơi phải được giữ sạch bằng cách duy trì chế độ cháy tối ưu và sử dụng thiết bị làm sạch (thổi bụi, làm sạch bằng bi...). Các thiết bị này và hệ thống điều khiển từ xa, các thiết bị tự động phải luôn ở trạng thái sẵn sàng vận hành khi cần.
Điều 151. Yêu cầu kỹ thuật hệ thống quạt gió
Lưu lượng và áp suất của quạt gió và quạt khói phải thoả mãn các yêu cầu của lò hơi. Ở những lò hơi có 2 quạt gió hoặc 2 quạt khói thì khi một trong hai quạt ngừng phải đảm bảo không khí không đi qua quạt gió, quạt khói ngừng và vẫn phân phối đồng đều giữa các vòi đốt.
Điều 152. Khói thải
Đối với lò hơi đốt bất kỳ dạng nhiên liệu nào, phát thải khói phải phù hợp với Quy chuẩn môi trường tại bất kỳ chế độ vận hành nào của lò hơi.
Điều 153. Vận hành vòi đốt dầu
Cấm vận hành vòi đốt ma dút khi chưa đưa không khí nóng vào.
Sơ đồ dẫn hơi nước để thông thổi vòi phun cơ khí và đường ống ma dút trong phạm vi lò hơi phải bố trí sao cho không để ma dút rơi vào đường ống hơi.
Điều 154. Bảo ôn lò
Bảo ôn lò phải luôn luôn được giữ ở trạng thái tốt. Nhiệt độ của bề mặt bảo ôn không được quá 55 oC.
Điều 155. Giao ca
Việc bàn giao lò trong trường hợp đưa vào vận hành mà có thay đổi loại nhiên liệu, thì cần phải thực hiện nhiệm vụ như đã quy định tại Điều 148 của “Tập 6 Quy chuẩn kỹ thuật”.
Điều 156. Bảo vệ ăn mòn
Khi một lò hơi ở trạng thái ngừng dự phòng hay sửa chữa, nên áp dụng các biện pháp phòng mòn. Phương pháp chi tiết do chủ nhà máy quyết định.
Điều 157. Làm nguội bao hơi
Khi một lò hơi vừa ngừng vận hành, cấm cấp nước vào bao hơi cũng như xả nước nhằm làm nguội nhanh bao hơi nếu không kiểm soát được nhiệt độ nước trong bao hơi.
Điều 158. Xả nước trong lò
Lò hơi tuần hoàn tự nhiên sau khi đã ngừng chỉ được phép xả nước khi áp suất trong lò bằng áp suất khí quyển và nhiệt độ nước không quá 80 0C.
Điều 159. An toàn vận hành
Khi lò hơi đã ngừng nhân viên vận hành phải có trách nhiệm giám sát cho đến khi áp suất trong lò đã giảm xuống bằng áp suất khí quyển và các nguồn điện dẫn đến các động cơ của lò đã cắt.
Điều 160. Ngừng lò khẩn cấp
Phải ngừng lò khẩn cấp bằng tác động của bảo vệ trong vận hành hoặc do người điều hành thao tác trong các trường hợp sau:
1. Mức nước trong bao hơi cao hơn hoặc thấp hơn so với Quy chuẩn, ống thuỷ bị vỡ;
2. Mức nước trong bao hơi hạ thấp nhanh dù vẫn được cấp nước;
3. Tất cả các bơm cấp bị hỏng;
4. Áp suất ở ống hơi chính cao hơn mức cho phép;
5. Đại tu các van an toàn hoặc các thiết bị an toàn khác, sửa các van mà chúng không làm việc được;
6. Vỡ các đường ống hơi nước liên quan đến lò hay phát hiện ra các vết nứt, chỗ phồng, xì mối hàn ở các bộ phận chính của lò hơi (bao hơi, ống góp, ống hơi, ống nước xuống…) ở đường ống hơi chính, đường nước cấp;
7. Tắt lửa trong buồng đốt;
8. Áp suất khí hoặc dầu sau khi điều chỉnh giảm quá mức cho phép (Áp dụng cho lò đốt khí hoặc đốt dầu);
9. Cùng một lúc áp lực khí và ma dút (khí đốt hỗn hợp) sau van điều chỉnh giảm dưới giới hạn cho phép của quy trình nhà máy;
10. Tất cả các quạt khói, quạt gió ngừng hoạt động.
11. Nổ trong buồng đốt, nổ hay cháy cặn nhiên liệu đọng trong đường khói hoặc các bộ khử bụi, các kết cấu thép của khung sườn bị nóng đỏ hoặc khi có những hư hỏng khác đe doạ tính mạng nhân viên vận hành;
12. Có đám cháy đe doạ nhân viên vận hành và thiết bị, mạch điều khiển từ xa có thể tác động đến mạch bảo vệ lò;
13. Mất điện áp ở thiết bị điều khiển từ xa, tự động và tất cả các đồng hồ kiểm tra đo lường;
14. Đối với lò hơi sử dụng nhiên liệu khí, ngoài các yêu cầu nêu trên, cần phải tuân thủ các Quy chuẩn kỹ thuật về an toàn hệ thống khí.
Điều 161. Người vận hành phải ngừng lò trong các trường hợp
1. Phát hiện rò rỉ trên bề mặt ống nhiệt trong buồng lửa, ống hơi chính, các ống góp, bơm cấp nước cũng như các bích nối van bị phụt hoặc xì hở;
2. Nhiệt độ kim loại bề mặt đốt nóng tăng quá mức cho phép, sau khi thay đổi phương thức vận hành, nhiệt độ vẫn lớn hơn giá trị cho phép;
3. Ống thuỷ đo từ xa bị vỡ;
4. Chất lượng nước cấp đột nhiên bị xấu đi so với Quy chuẩn;
5. Bộ khử bụi của lò hơi đốt than bị vỡ;
6. Một số thiết bị bảo vệ, thiết bị tự động, điều khiển từ xa và các đồng hồ hiển thị, đồng hồ tự ghi đều bị hư hỏng;
Trong các trường hợp này, thời gian đưa lò hơi ra (ngừng lò) khỏi hệ thống phải do chủ nhà máy quyết định.
Chương 5
TUA BIN HƠI
Điều 162. Khi vận hành tua bin, phải đảm bảo các yêu cầu:
a) Vận hành an toàn các thiết bị chính và phụ;
b) Đảm bảo chắc chắn phụ tải công suất điện và nhu cầu nhiệt.
Điều 163. Hệ thống điều chỉnh tua bin phải thoả mãn các điều kiện sau:
a) Duy trì công suất định mức và yêu cầu nhiệt ổn định;
b) Giữ tua bin ổn định ở chế độ không tải với vòng quay định mức của rôtor tại các điều kiện thông số hơi định mức và thông số hơi khởi động;
c) Đảm bảo cân bằng tốt giữa thay đổi nhu cầu điện và nhiệt khi vận hành cơ cấu điều chỉnh tua bin;
d) Khi đột ngột đưa phụ tải về không (kể cả cắt máy phát ra khỏi lưới điện) ở mức cắt hơi cực đại ở điều kiện hơi định mức (vào tua bin), vòng quay của rôtor tua bin phải giữ thấp hơn so với giới hạn điều chỉnh (thấp hơn số vòng quay vượt tốc);
đ) Khả năng điều chỉnh tần số vòng quay của tua bin (tại điều kiện hơi định mức) phải ở trong vùng giới hạn trị số thiết kế. Đối với tua bin đối áp và chu trình kết hợp, cũng phải ở trong vùng giới hạn của trị số thiết kế.
e) Độ không nhạy của tần số quay không được vượt quá trị số thiết kế;
g) Độ không đồng đều riêng phần của tần số quay không được nhỏ hơn trị số thiết kế tại mỗi nhu cầu tải;
h) Độ không đồng đều trong điều chỉnh áp suất rút hơi và đối áp (tua bin đối áp) phải theo đúng hướng dẫn của nhà chế tạo, và không cho phép các van an toàn tác động;
i) Độ không nhạy trong điều chỉnh áp suất rút hơi và đối áp (tua bin đối áp) không được lớn hơn trị số thiết kế.
Điều 164. Chống vượt tốc
Bộ tự động chống vượt tốc phải được chỉnh định để tác động khi tần số quay của rôto tua bin vượt quá 10 - 12% định mức hoặc đến trị số do nhà chế tạo quy định.
Khi chốt bộ tự động chống vượt tốc tác động, các van stop, van điều chỉnh hơi mối, hơi sau bộ quá nhiệt trung gian và các bánh điều chỉnh các cửa trích hơi phải tự động đóng lại.
Điều 165. Roto tua bin
Van stop và các van điều chỉnh hơi mới và hơi trở về của bộ quá nhiệt trung gian phải đặt sát đầu vào tua bin. Rôtor của tua bin không được quay khi các van này đóng.
Trong trường hợp các van đều đóng và van điều chỉnh đang mở và ngược lại, tần số quay của rôtor tua bin không được vượt quá trị số của nhà chế tạo.
Điều 166. Kiểm tra van
Cần phải kiểm tra độ trơn tru khi đóng mở van stop và các van điều chỉnh hơi mới và hơi trở về của quá nhiệt trung gian, các bộ chia hơi ở phần thân giữa tua bin, điều chỉnh cửa rút hơi theo sự cần thiết.
Điều 167. Kiểm tra tác động van
Cần phải kiểm tra sự tác động của các van một chiều của tất cả các cửa rút hơi trước mỗi lần khởi động và ngừng tua bin, cũng như trong vận hành bình thường của tua bin theo yêu cầu.
Cấm vận hành cửa rút hơi của tua bin khi van một chiều tương ứng với cửa đó bị hỏng.
Điều 168. Hệ thống cung cấp dầu cho tổ máy tua bin phải đảm bảo:
a) Tổ máy làm việc tin cậy ở mọi chế độ;
b) An toàn phòng chống cháy tốt;
c) Khả năng duy trì chất lượng dầu tương ứng với các tiêu chuẩn;
d) Khả năng khắc phục rò rỉ dầu ra ngoài và lọt dầu lẫn vào hệ thống nước làm mát.
Điều 169. Kiểm tra thiết bị dự phòng
Trong vận hành, cần phải kiểm tra các bơm dầu dự phòng và bơm dầu khẩn cấp, các thiết bị khởi động tự động các bơm này theo mức độ cần thiết, cũng như trước khi khởi động và ngừng tua bin.
Điều 170. Hệ thống gia nhiệt hồi nhiệt, trong vận hành phải đảm bảo:
1. Độ tin cậy của các thiết bị trao đổi nhiệt ở mọi chế độ vận hành;
2. Nhiệt độ nước cấp định mức;
3. Duy trì độ chênh nhiệt độ định mức trong từng thiết bị trao đổi nhiệt;
Phải kiểm tra độ chênh nhiệt độ trong các bình trao đổi nhiệt của hệ thống gia nhiệt hồi nhiệt trước và sau khi đại tu tổ máy, sau khi sửa chữa bình gia nhiệt và định kỳ theo lịch.
Điều 171. Bình gia nhiệt cao áp
Cấm vận hành các bình gia nhiệt cao áp (GCA) khi các thiết bị bảo vệ và điều chỉnh mức nước đọng trong bình không có hoặc bị hư hỏng.
Nếu cả cụm GCA có đường đi tắt sự cố chung thì cấm vận hành cụm GCA đó khi thiếu hoặc hư hỏng thiết bị bảo vệ và điều chỉnh mức nước của một trong các GCA, kể cả khi cắt đường hơi của bất cứ một GCA nào.
Điều 172. Kiểm tra trước khi khởi động
Trước khi khởi động tua bin sau sửa chữa hoặc từ trạng thái lạnh phải kiểm tra độ hoàn hảo và sự sẵn sàng làm việc của thiết bị chính và thiết bị phụ các trang bị bảo vệ công nghệ, liên động điều khiển từ xa, các dụng cụ kiểm tra đo lường và các phương tiện liên lạc điều hành. Những hư hỏng được phát hiện cần khắc phục ngay.
Khi khởi động tua bin từ bất cứ trạng thái nhiệt nào cũng phải kiểm tra sự làm việc của các bộ bảo vệ và bộ liên động theo như quy định trong quy trình của nhà máy.
Điều 173. Cấm khởi động tua bin khi:
1. Các thông số kiểm tra về trạng thái nhiệt và trạng thái cơ khí của tua bin vượt giới hạn cho phép;
2. Dù chỉ hư hỏng một trong các bộ bảo vệ tác động ngừng tua bin;
3. Những hư hỏng của hệ thống điều chỉnh và phân phối hơi có thể gây nên vượt tốc tua bin do hơi mới, hơi trích từ bộ quá nhiệt trung gian, hơi sau bộ gia nhiệt phân ly hơi.
4. Hư hỏng một trong các bơm dầu hoặc hư hỏng thiết bị liên động của bơm dầu đó.
5. Chất lượng dầu không đạt Quy chuẩn của dầu vận hành nhiệt độ dầu thấp hơn giới hạn cho phép.
Điều 174. Kiểm tra ổ đỡ tua bin, máy phát
Độ rung của ổ đỡ tua bin, máy phát và các bộ kích từ không được vượt quá các trị số do nhà chế tạo quy định:
Điều 175. Bảo vệ tua bin
Phải lập tức ngừng ngay tua bin bằng cách đóng van stop và cắt máy phát điện bằng tác động của bảo vệ hoặc của nhân viên vận hành trong các trường hợp sau:
1. Tần số quay của rôto tăng vượt quá trị số đặt tác động của bộ tự động chống
vượt tốc;
2. Độ di trục của rôto tua bin lớn quá mức cho phép;
3. Dãn nở tương đối của các rôto tua bin vượt quá trị số cho phép;
4. Áp suất đầu trong hệ thống bôi trơn của tua bin giảm thấp hơn mức cho phép;
5. Mức dầu trong bể dầu thấp quá mức cho phép;
6. Nhiệt độ dầu ra từ bất cứ ổ đỡ nào, từ bất cứ phía nào của ô chặn và từ bất cứ cutxinê chặn trục nào của máy phát tăng quá mức cho phép;
7. Dầu bốc cháy tại tổ máy tua bin và không có khả năng dập tắt lửa nhanh chóng bằng các phương tiện hiện có;
8. Độ chênh áp "dầu - hyđrô" trong hệ thống chèn trục máy phát giảm thấp dưới mức cho phép;
9. Mức dầu trong bình giảm chấn của hệ thống làm mát máy phát bằng hyđrô giảm thấp hơn mức cho phép;
10. Ngừng tất cả các bơm dầu trong hệ thống hyđrô làm mát máy phát;
11. Ngừng máy phát do hư hỏng bên trong máy phát;
12. Độ chân không trong bình ngưng tụ bị giảm quá mức cho phép;
13. Quá tải tầng cánh cuối của tua bin đối áp;
14. Bục màng an toàn phần thoát xi lanh hạ áp của tua bin;
15. Đột ngột xuất hiện rung mạnh tổ máy tua bin.
16. Xuất hiện tiếng va chạm kim loại và tiếng kêu không bình thường bên trong tua bin hay máy phát điện;
17. Xuất hiện tia lửa hay khói từ các gối trục và các bộ chèn trục tua bin hoặc máy phát điện;
18. Nhiệt độ hơi mới hay hơi quá nhiệt trung gian giảm thấp quá mức cho phép;
19. Xuất hiện thuỷ kích trong đường ống hơi mới hoặc trong tua bin;
20. Phát hiện thấy nứt hoặc vỡ ống dẫn dầu, ống hơi mới, hơi trích, hơi quá nhiệt trung gian, ống dẫn nước ngưng chính, nước cáp, các ống góp, chặc ba các mối nối bằng hàn hoặc mặt bích, các van và hộp phân phối hơi;
21. Áp suất dầu trong hệ thống điều chỉnh giảm thấp quá mức cho phép;
22. Mất nước làm mát stato máy phát điện.
Trường hợp ngừng máy có phá hoại chân không phải quy định cụ thể trong quy trình của nhà máy phù hợp với chỉ dẫn của nhà máy chế tạo.
Trong quy trình của nhà máy cần phải nêu những chỉ dẫn rõ ràng khi các trị số kiểm tra vượt quá giới hạn cho phép đối với tổ máy.
Điều 176. Dừng tua bin
Trong các trường hợp sau tua bin phải giảm bớt tải hoặc phải ngừng trong một thời hạn do phó giám đốc kỹ thuật sản xuất nhà máy điện quyết định (sau khi đã thông báo cho điều độ hệ thống năng lượng).
1. Kẹt van stop của hơi mới hay hơi quá nhiệt trung gian;
2. Các van điều chỉnh hơi vào tua bin bị kẹt hoặc gãy ty van;
3. Hư hỏng trong hệ thống điều chỉnh;
4. Các hư hỏng làm đảo lộn chế độ vận hành bình thường của hệ thống thiết bị phụ, sơ đồ và đường ống của tổ máy, nếu những hư hỏng này không thể khắc phục được khi không ngừng tua bin.
5. Phát hiện thấy hư hỏng trong các bộ bảo vệ công nghệ tác động ngừng thiết bị;
6. Phát hiện thấy xì trên các đường ống dầu, hơi mới, hơi trích, dẫn nước ngưng chính và nước cấp trên các ống góp, chạc ba, các mối nối hàn và mặt bích cũng như tại các van và hộp phân phối hơi.
Điều 177. Thời gian ngừng tua bin
Đối với mỗi tua bin cần xác định thời gian quay quán tính của rôto khi ngừng ở chân không bình thường và khi ngừng có phá hoại chân không. Nếu thấy thời gian đó bị giảm thì phải xác định nguyên nhân và cách khắc phục. Thời gian quay quán tính phải được kiểm tra trong tất cả các lần ngừng tổ máy tua bin.
Điều 178. Chế độ vận hành tua bin
Việc vận hành tua bin với công suất cho trước trong biểu đồ và ở các chế độ chưa được tính đến trong yêu cầu kỹ thuật khi cung cấp thiết bị (bù đồng bộ, làm nóng nước trong bình ngưng...) chỉ cho phép theo hướng dẫn của nhà chế tạo.
Điều 179. Bảo vệ chống ăn mòn
Khi để tua bin ngừng dài ngày, cần phải áp dụng các biện pháp chống gỉ bên trong tua bin phù hợp với quy định hiện hành về bảo trì các thiết bị nhiệt.
Điều 180. Hệ thống nước làm mát
Nguồn nước làm mát cho nhà máy nhiệt điện phải có liên tục, đảm bảo việc điều chỉnh chế độ nhiệt nhằm mục đích duy trì độ chân không kinh tế ngăn ngừa độ bẩn của bình ngưng và ống tuần hoàn.
Điều 181. Khi vận hành tháp làm mát và bể phun, cần phải đảm bảo:
1. Chế độ vận hành tối ưu để đạt đến điều kiện chân không tốt nhất;
2. Hiệu suất làm mát phải đáp ứng đặc tính Quy chuẩn;
3. Kiểm tra và rửa hệ thống phân phối nước và kiểm tra mặt sàng ống bình ngưng tụ và rửa ống khi cần thiết.
Chương 6
CÁC THIẾT BỊ KIỂU KHỐI CỦA NHÀ MÁY NHIỆT ĐIỆN
Điều 182. Yêu cầu chung
Vận hành thiết bị kiểu khối phải đảm bảo tin cậy và lâu dài
Điều 183. Khởi động
Cấm khởi động khối trong các trường hợp:
1. Hư hỏng bất kỳ một thiết bị bảo vệ công nghệ nào tác động đến việc ngừng thiết bị của khối;
2. Hư hỏng thiết bị điều khiển từ xa tác động đến các bộ phận điều chỉnh cũng như các van dùng để xử lý sự cố;
3. Khi có các điều kiện cấm khởi động thiết bị chính và phụ tương ứng với qui phạm này;
4. Thiết bị khử muối của khối chưa sẵn sàng làm việc;
5. Hư hỏng giá đỡ và giá treo của đường ống.
Điều 184. Duy trì làm việc khối
Cấm duy trì khối trong trường hợp giảm tải sự cố của tổ tua bin - máy phát điện đến phụ tải tự dùng hoặc đến trị số không tải nếu cắt các thiết bị tự động giảm phụ tải lò hơi.
Chương 7
TUA BIN KHÍ
Điều 185. Khi vận hành tua bin khí, phải đảm bảo:
- Vận hành ổn định của các thiết bị chính và phụ;
- Có thể vận hành ở các thông số định mức;
- Không có sự rò rỉ của không khí hoặc nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước.
Điều 186. Hệ thống điều chỉnh của TBK phải thỏa mãn các yêu cầu sau:
- Giữ ổn định phụ tải điện cho trước;
- Giữ vững TBK vận hành ở chế độ không tải khi tần số quay định mức;
- Bảo đảm TBK làm việc an toàn ở chế độ khởi động và ngừng thiết bị trong các tình trạng sự cố;
- Bảo đảm TBK làm việc êm (không rung) ở chế độ vận hành TBK khi thay đổi phụ tải đồng đều;
- Duy trì tần số quay của rôto không gây ra sự tác động của tự động chống vượt tốc khi sa thải phụ tải tức thời lớn nhất xuống bằng không (đối với TBK vận hành độc lập xa thải đến phụ tải tự dùng của nhà máy);
- Giữ nhiệt độ khí đầu vào theo yêu cầu, không cho phép tăng tới giới hạn, nó có thể gây tác động của thiết bị bảo vệ.
- Đối với độ nhạy về nhiệt độ khí của hệ thống điều khiển, không được vượt quá trị số thiết kế.
Điều 187. Xung tín hiệu nhiệt độ
Xung nhiệt độ sử dụng trong hệ thống điều chỉnh và bảo vệ phải lấy từ bộ phát xung quán tính nhỏ (cặp nhiệt ngẫu hay các thiết bị đo lường khác có thể hiệu chỉnh động được trong trường hợp cần thiết), lắp đặt tại tiết diện đặc trưng của tuyến và bảo đảm xác định được nhiệt độ tại diện.
Điều 188. Nhiệt độ
Thiết bị bảo vệ, giữ nhiệt độ khí khỏi vượt quá giới hạn, phải được chuẩn độ để có thể vận hành ở nhiệt độ quy định của nhà chế tạo khi thấy cần thiết.
Điều 189. Chống vượt tốc
Các bộ tự động chống lồng tốc phải được điều chỉnh để tác động ở tần số quay của rôto tăng quá định mức 10 - 12% hoặc đến giá trị mà nhà chế tạo quy định.
Điều 190. Bảo vệ bụi, bẩn buồng hút TBK
Trong thời gian vận hành TBK phải thực hiện những biện pháp đảm bảo giảm thấp độ bụi bẩn không khí vào đầu hút TBK (trồng cỏ trên các diện tích còn trống, trải nhựa đường ôtô, bộ lọc khí, tưới nước…) và loại trừ khả năng để các chất thải của nhà máy và các chất thải bên ngoài lọt vào buồng hút gió của TBK.
Điều 191. Bộ lọc khí
Cần kiểm tra điều kiện của bộ lọc không khí khi đang vận hành. Không cho phép để dầu hoặc các vật liệu khác văng ra khỏi bộ lọc và sụt giảm không khí vào tua bin khí. Cần kiểm tra và làm sạch bộ lọc không khí, làm sạch ống góp và giữ cho khỏi bụi và muội. Bộ lọc không khí phải được kiểm tra và làm sạch khi thấy cần thiết.
Điều 192. Bảo vệ bộ lọc khí
Hệ thống lọc không khí phải trang bị van nhánh tác động hai phía đảm bảo mở tự động khi độ giáng áp trên bộ lọc tăng quá định mức hay xuất hiện áp suất dư trong buồng của bộ lọc.
Điều 193. Van điều chỉnh
Van stop và van điều chỉnh nhiên liệu của tua bin khí phải kín, nhiên liệu không được phép rò rỉ qua van. Van phải được kiểm tra trước khi khởi động lại. Phải kiểm tra độ kín của van trong khoảng thời gian do chủ sở hữu quy định.
Điều 194. Van trên hệ thống dẫn dầu
Các vô lăng của các van lắp trên đường ống dẫn đầu trước và sau bộ làm mát dầu, trên đầu hút và đầu đẩy của bơm dầu dự phòng và sự cố trên đường xả dầu sự cố từ bể chứa dầu của TBK, trước và sau các bộ lọc có thể tháo ra, trong sơ đồ chèn trục của máy phát điện phải kẹp chỉ ở vị trí vận hành của các van.
Điều 195. Kiểm tra trước khi khởi động tua bin
Sau khi khởi động lại tua bin khí sau khi sửa chữa hoặc dừng dự phòng hơn 72 giờ, cần phải kiểm tra độ hoàn thiện và tính sẵn sàng của thiết bị bảo vệ về mặt công nghệ, liên động của thiết bị phụ và hệ thống dầu mỡ, các bơm dầu dự phòng và dầu bôi trơn. Các sai sót phát hiện được phải được khắc phục.
Điều 196. Cấm khởi động TBK trong các trường hợp sau:
1. Hư hỏng hoặc TBK bị ngừng do bất cứ loại cắt bảo vệ nào;
2. Khi có các khiếm khuyết của hệ điều chỉnh có thể đưa đến tăng cao nhiệt độ khí quá mức cho phép hay tăng cao tốc độ tua bin.
3. Hư hỏng một trong các bơm dầu nhờn hoặc hệ thống liên động của các bơm đó.
4. Chất lượng nhiên liệu hay dầu nhờn không đúng quy định cũng như khi nhiệt độ và áp suất nhiên liệu (dầu nhờn) thấp hơn hay vượt quá giới hạn cho trước.
5. Các chỉ tiêu kiểm tra nhiệt và cơ của TBK vượt ra khỏi giới hạn cho phép.
Điều 197. Đốt nhiên liệu buồng đốt
Trước khi đốt nhiên liệu trong buồng đốt, các tuyến khí của TBK phải được thông gió khí quay rôto bằng động cơ khởi động. Thời gian thông gió phải xác định trong quy trình của nhà máy.
Sau khi không khởi động được TBK, cấm đốt lại nhiên liệu mà không thông gió sơ bộ toàn hệ thống.
Điều 198. Ngừng khởi động
Việc khởi động phải dừng ngay lập tức do tác động của thiết bị bảo vệ hoặc người vận hành trong các trường hợp sau đây:
- Nhiệt độ khí vượt quá giới hạn quy định theo sơ đồ khởi động;
- Tiếng ồn của kim loại khi va đập với nhau (tiếng gõ) và tua bin máy phát bị rung;
- Thiết bị khởi động vượt quá giới hạn cho phép;
- Số vòng quay của trục giảm thấp ngoài dự tính theo quy định sau khi cắt thiết bị khởi động;
- Xảy ra sự mất ổn định ở máy nén khí của tua bin khí;
- Áp suất không khí đầu ra của máy nén khí xuống dưới trị số cho phép.
Điều 199. Ngừng khẩn cấp
TBK phải ngừng cấp tốc bằng tác động của thiết bị bảo vệ hay do nhân viên vận hành thực hiện trong các trường hợp sau:
1. Nhiệt độ khí trước tua bin tăng quá trị số cho phép;
2. Số vòng quay của rôto tăng quá giới hạn cho phép;
3. Xuất hiện các vết nứt hoặc nổ ống dẫn dầu nhờn và ống dẫn nhiên liệu cao cấp.
4. Độ di trục tăng quá trị số cho phép, độ dịch chuyển tương đối của rôto máy nén khí và tua bin tăng quá trị số cho phép;
Áp lực dầu nhờn trong hệ thống bôi trơn hoặc mức dầu trong bể dầu nhờn giảm xuống dưới mức cho phép đồng thời nhiệt độ dầu ra khỏi bất cứ gối trục nào hay nhiệt độ bất kỳ gối trục nào tăng quá giá trị cho phép;
6. Nghe thấy tiếng kim loại (tiếng cót két, tiếng gõ) tiếng ồn không bình thường bên trong máy tua bin và các máy móc của TBK;
7. Đột ngột xuất hiện độ rung lớn của máy tua bin;
8. Xuất hiện tia lửa hay khói trong gối đỡ, vòng chèn máy tua bin hay máy phát điện;
9. Dầu nhờn hay nhiên liệu bốc lửa và không có khả năng dập ngay đám cháy bằng các thiết bị hiện có;
10. Có tiếng nổ trong buồng đốt hay đường dẫn khí;
11. Ngọn lửa trong buồng đốt bị tắt, áp lực nhiên liệu lỏng hay khí giảm dưới giá trị cho phép;
12. Mất điện áp ở các thiết bị điều chỉnh và tự động cũng như trên tất cả các đồng hồ kiểm tra đo lường;
13. Cắt máy phát điện do sự cố bên trong;
14. Xuất hiện sự mất ổn định máy nén khí hoặc gần đến giá trị không cho phép của danh giới không ổn định;
Đồng thời với việc cắt TBK phải cắt máy phát điện bằng tác động của thiết bị bảo vệ hay do nhân viên vận hành thao tác.
Điều 200. Giảm tải tua bin khí
Tua bin khí phải được giảm tải và dừng theo thời gian do chủ sở hữu quyết định trong trường hợp:
1. Van stop, van điều khiển và van chống bọt khí bị tắc;
2. Nhiệt độ bề mặt thân tua bin, buồng đốt và đường dãn nở vượt quá giới hạn cho phép; việc thay đổi chế độ vận hành không giảm được tình trạng đó;
3. Nhiệt độ không khí đầu vào máy nén khí cao áp vượt quá giới hạn cho phép, cũng như trong trường hợp khi chế độ cấp nước bình thường bị rối loạn;
Khi một số thiết bị điều khiển hay chỉ thị, đồng hồ đo trong vận hành bị hỏng.
Điều 201. Bộ gia nhiệt
Khi cháy muội trong bộ gia nhiệt hay bộ hâm nước của hệ thống nước nếu không xảy ra những thay đổi nguy hiểm về các thông số của TBK thì vẫn phải để thiết bị làm việc để bảo đảm việc làm mát các bề mặt trao đổi nhiệt. Khi muội bốc cháy ở TBK đã ngừng vận hành thì phải cho hệ thống dập lửa làm việc.
Điều 202. Hệ thống thông gió
Sau khi ngừng TBK phải bảo đảm thông gió có hiệu quả cho toàn hệ thống và tiến hành thổi thông gió các ống góp nhiên liệu và vòi phùn bằng không khí hay khí trơ. Khí kết thúc việc thông gió phải tự động đóng lá chắn ở phía đầu hút hay phía thoát khí. Thời gian và chu kỳ thông gió và quay trục rôto khi làm nguội TBK được nêu rõ trong quy trình của nhà máy.
Điều 203. Quy tắc bảo dưỡng kỹ thuật gồm:
1. Định kỳ làm vệ sinh máy tua bin và các thiết bị trao đổi nhiệt, xem xét bộ cánh tua bin và kiểm tra độ kín của các hệ thống van, lá chắn và phụ tùng;
2. Kiểm tra sự làm việc của hệ thống bảo vệ và tự động điều khiển TBK, kể cả kiểm tra bộ tự động khởi động TBK, cùng với việc kiểm tra các thông số chính của không khí và khói, áp suất nhiên liệu và phụ tải của thiết bị khởi động tương ứng với biểu đồ khởi động tính toán;
3. Xem xét và kiểm tra độ kín, năng suất của vòi phun nhiên liệu và góc phun sương của nhiên liệu ở đầu ra của các vòi phun.
4. Kiểm tra các bơm dầu nhờn dự phòng và sự cố các thiết bị liên động của chúng;
5. Xem xét và làm sạch các lưới của các bộ lọc dầu nhờn, nhiên liệu, không khí và nước.
Điều 204. Giám sát vận hành
Căn cứ vào các quan sát và chỉ số trên các đồng hồ đo lường trong quá trình vận hành phải tiến hành phân tích một cách có hệ thống.
1. Tương ứng công suất TBK so với quy định;
2. Mức độ nhiễm bẩn và dự trữ độ ổn định của máy nén khí;
3. Hiệu quả của các thiết bị trao đổi nhiệt;
4. Sự không đồng đều nhiệt độ đo được trong tua bin;
5. Áp lực nhiên liệu và không khí (khí khói) ở các điểm đặc trưng;
6. Độ rung của tua bin, máy nén khí, máy phát điện và máy kích thích. Các trị số giới hạn độ lệch các thông số được kiểm tra so với hộ chiếu máy không được vượt quá trị số cho trước của nhà chế tạo.
Điều 205. Kiểm tra thiết bị điều tốc
Kiểm tra sự tác động của thiết bị điều khiển tự động quá tốc độ trong khoảng thời gian do chủ sở hữu quy định. Kiểm tra phải được thực hiện bằng cách tăng số vòng quay.
Điều 206. Kiểm tra nhiệt độ khí
Kiểm tra tác động của thiết bị bảo vệ nhiệt độ khí bên trong tua bin khí.
Điều 207. Kiểm tra hệ thống điều khiển TBK
Kiểm tra sự làm việc của hệ thống điều chỉnh tua bin khí bằng cách ngắt máy phát ra khỏi lưới phải được triển khai khi thấy cần thiết.
1. Kiểm tra nghiệm thu tua bin khí để đưa vào vận hành sau khi tổ hợp;
2. Sau khi cải tiến có thay đổi đặc tính động của TBK hay có thay đổi đặc tính tĩnh và động của hệ thống điều chỉnh;
3. Khi phát hiện những thay đổi đặc tính động và tĩnh của hệ thống điều chỉnh trong quá trình vận hành hay khi sửa chữa (sau khi loại trừ những thiếu sót phát hiện được).
Điều 208. Kiểm tra độ rung
Rung của tua bin, máy nén khí, máy phát và máy kích thích không được vượt quá giá trị dựa trên thông số kỹ thuật của nhà chế tạo.
Điều 209. Chu kỳ đại tu TBK
Chu kỳ đại tu của tua bin khí (trừ kiểm định đã được đề cập ở Tập 5) và các sửa chữa nhỏ phải được thiết lập trên cơ sở quy định của nhà chế tạo và phụ thuộc vào phương thức thời gian vận hành của tua bin khí, số lần khởi động và nhiên liệu được sử dụng có tính tới điều kiện thực tế của thiết bị.
Chương 8
MÁY PHÁT DIESEL
Điều 210. Quy định chung
Khi vận hành máy phát đốt dầu diesel, cần đảm bảo phát điện an toàn và liên tục.
Điều 211. Điều kiện vận hành các tổ máy diesel
Các tổ máy diesel chỉ được vận hành trong điều kiện các thiết bị bảo vệ tự động và các thiết bị phụ hoạt động tốt: cơ cấu chống vượt tốc, các bơm nước tuần hoàn, các bơm và hệ thống lọc dầu đặt ngoài tổ máy, thiết bị khởi động tổ máy, mạch điều khiển, mạch đo lường, máy cắt chính, thanh cái phân phối điện…
Điều 212. Hệ thống điều chỉnh tổ máy diesel cần phải đảm bảo:
1. Khởi động và ngừng tổ máy tiến hành tự động hoặc bằng tay tốt;
2. Làm việc ổn định ở các chế độ phụ tải;
3. Giữ được tốc độ định mức khi sa thải phụ tải.
Điều 213. Vận hành sau đại tu
Khi đưa máy phát diesel vào vận hành sau khi đại tu, cần điều tra đánh giá tổng thể theo quy định của chủ sở hữu.
Điều 214. An toàn khởi động máy phát diesel
Không được khởi động máy phát diesel theo quy định của chủ sở hữu. Ví dụ các trường hợp sau:
1. Bảo vệ mạch hoặc hệ thống bảo vệ cơ khí bị hỏng;
2. Thiết bị điều chỉnh tốc độ bị hỏng;
3. Chất lượng dầu kém;
4. Thiết bị phụ ngoài máy phát làm việc không ổn định;
5. Các nguyên nhân của các thông số phi Quy chuẩn (khác với thông số của nhà chế tạo) không xác định được;
6. Tiếng ồn trong máy phát không loại trừ được.
Điều 215. Kiểm tra độ rung máy phát
Trị số rung của máy phát phải dựa trên thông số kỹ thuật của nhà chế tạo.
Điều 216. Kiểm tra hệ thống ống dẫn
Các đường ống dẫn, các thiết bị bên ngoài tổ máy thuộc các hệ thống nhiên liệu, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống khởi động bằng khí nén… phải kín, không bị rò rỉ.
Chương 9
CÁC THIẾT BỊ TỰ ĐỘNG VÀ ĐO LƯỜNG NHIỆT
Điều 217. Quy định chung
Khi vận hành các thiết bị đo nhiệt và tự động, cần kiểm tra các điều kiện và bảo vệ các thiết bị cơ nhiệt, điều khiển các thiết bị đó, phải đảm bảo vận hành tin cậy
Toàn bộ các thiết bị tự động và đo lường nhiệt để điều chỉnh tự động, điều khiển từ xa và tự động hoá, các van điều chỉnh, van stop có thiết bị bảo vệ công nghệ và liên động, các đồng hồ đo và chỉ thị các thông số nhiệt, vật lý, chất lượng cơ khí, hoá chất, các máy tính và thiết bị điều khiển phải được bảo quản ở điều kiện tốt và làm việc liên tục khi các thiết bị cơ nhiệt vận hành.
Điều 218. Nguồn điện dự phòng
Các thiết bị đo lường nhiệt tự động phải được trang bị nguồn điện dự phòng có khoá chuyển mạch tự động và bằng tay.
Điều 219. Lắp đặt cáp cho thiết bị tự động và đo lường nhiệt
Lắp đặt cáp điện và cáp đo lường cho hệ thống tự động và đo lường nhiệt, số lượng và chu kỳ kiểm tra điện trở cách điện của các cáp đó phải phù hợp với Quy chuẩn kỹ thuật này.
Điều 220. Điều kiện khí hậu nơi lắp đặt
Nhiệt độ không khí xung quanh, độ ẩm, bức xạ, trường điện từ, bụi tại chỗ đặt thiết bị và các đồng hồ chỉ thị, đo đếm không được vượt quá giá trị cho phép về kỹ thuật của các thiết bị đó.
Điều 221. Kiểm tra thiết bị đo lường
Việc kiểm tra theo ngành dọc về trạng thái của thiết bị đo lường trong các nhà máy điện do các cơ quan đo lường thiết bị Nhà nước đảm nhiệm (hoặc các bộ phận được uỷ nhiệm).
Điều 222. Chế độ làm việc của hệ thống bảo vệ, đo lường
Các thiết bị bảo vệ công nghiệp đã làm việc cần được làm việc trong thời gian làm việc của thiết bị chính. Cấm cắt các thiết bị bảo vệ công nghệ đang làm việc tốt
Thiết bị bảo vệ công nghệ của thiết bị làm việc không được cắt ra khi vận hành trừ các trường hợp cắt theo yêu cầu của chủ sở hữu.
Cấm sửa chữa hoặc chuẩn độ khi đang làm việc với mạch bảo vệ.
Điều 223. Lưu trữ thông tin
Tất cả các trường hợp tác động của các thiết bị bảo vệ cũng như các trường hợp vượt quá trị số chuẩn độ thì không được vận hành, phải được liệt kê và phân tích.
Chương 10
XỬ LÝ NƯỚC HYDRAT HOÁ
Điều 224. Quy định chung
Sự Hydrat hoá của nhà máy điện phải đảm bảo sự vận hành an toàn của thiết bị nhiệt và thiết bị phụ.
Điều 225. Xử lý nước
Phương thức xử lý nước trong quá trình vận hành các thiết bị của nhà máy điện phải được điều khiển và kiểm tra phù hợp.
Điều 226. Bảo vệ chống ăn mòn
Các thiết bị, ống và van của thiết bị xử lý nước ngưng và nước thải công nghiệp có tiếp xúc với chất ăn mòn mạnh bên trong, các cấu trúc toà nhà có tiếp xúc với chất ăn mòn mạnh phải được gia công hoặc phủ bề mặt bằng vật liệu chống ăn mòn nếu thấy cần thiết.
Điều 227. An toàn hóa chất
Các thiết bị và các xe vận chuyển phải an toàn khi mang tải, lưu chứa và vận chuyển xút ăn da, amoniac, hydrazine, clo và axits mạnh, các chất ăn mòn khác và các dung dịch của chúng trong quá trình công nghệ, phải tuân thủ chặt chẽ quy định về an toàn kỹ thuật khi sử dụng các hoá chất và dung dịch nói trên.
Điều 228. Xử lý nước thải
Nước thải của nhà máy điện có chứa kiềm, axít, amoniac, hydrazine, dầu mỡ, bùn và các chất độc hại phải được xử lý trước khi thải ra ngoài.
Điều 229. Việc kiểm tra hoá học ở các nhà máy điện phải đảm bảo:
1. Nắm vững trạng thái ăn mòn, đóng cáu cặn của thiết bị xử lý nước, và thiết bị nhiệt.
2. Xác định chất lượng và thành phần của nước, hơi, muối bám, các hoá chất, nhiên liệu hữu cơ, tro, xỉ, khí cháy và dầu;
3. Kiểm tra độ nhiễm khí của các phòng, giếng, thăm đường hầm và của các công
trình khác.
4. Xác định chất lượng nước thải.
Điều 230. Nước lò hơi
Quy chuẩn nước lò hơi phải được quy định trên cơ sở thí nghiệm nhiệt hoá và xác định giới hạn cho phép về độ bẩn định mức (tổng hàm lượng muối, axits silic,…) ở một số phương thức vận hành của lò. Trong đó, chất lượng hơi phải phù hợp với Quy chuẩn, phải đảm bảo độ sạch của các bề mặt trao đổi nhiệt của lò cũng như giữ cho kim loại không bị ăn mòn hay phá huỷ.
Điều 231. Phải đo lưu lượng xả liên tục của lò hơi
Xả định kỳ của lò hơi từ đáy lò phải được thực hiện khi khởi động và dừng lò cũng như khi vận hành lò theo kế hoạch của nhà máy.
Chương 11
CÁC ĐƯỜNG ỐNG VÀ VAN
Điều 232. Kiểm tra trước vận hành
Đường ống và van cần được kiểm tra cẩn thận trước khi đưa vào vận hành. Sau khi sửa chữa hoặc ngừng dài hạn, cần kiểm tra sự hoàn thiện của bảo ôn, chỉ thị dãn nở nhiệt, các khung cố định, giá đỡ và ổ đỡ trượt.
Kiểm tra khả năng dãn nở nhiệt tự do của đường ống khi bị sấy nóng, tình trạng của các van xả nước, van thải, van an toàn và đồng hồ kiểm nhiệt.
Điều 233. Kiểm tra trong vận hành
Khi các đường ống vận hành theo quy định hiện hành, các việc sau phải được thực hiện vào thời điểm thích hợp:
1. Kiểm tra dãn nở nhiệt bằng cách đọc thiết bị chỉ thị, không để đường ống bị kẹt và độ rung không tăng.
2. Kiểm soát định kỳ giới hạn chảy, trạng thái của kim loại cũng như kiểm tra lỗi của các đường hàn.
3. Quan sát độ kín của các van và bích nối.
4. Kiểm tra phương thức của nhiệt độ làm việc của kim loại khi khởi động và ngừng.
Điều 234. An toàn hệ thống ống dẫn
Sơ đồ các đường ống và việc vận hành các đường ống đó phải loại trừ khả năng làm hư hỏng đường ống hạ áp khi có mối liên hệ với các đường ống cao áp.
Điều 235. Sửa chữa van
Sau khi sửa chữa, các van phải được thử kín theo quy định hiện hành về thiết bị chịu áp lực. Sau khi sửa chữa, các van xung phải được chuẩn lại trên giá theo quy định hiện hành về van an toàn.
Điều 236. Bảo quản cách nhiệt
Cách nhiệt của đường ống và thiết bị phải được bảo quản trong điều kiện tốt và nhiệt độ bề mặt cách nhiệt không được vượt quá giá trị do chủ sở hữu quy định.
Điều 237. Sơn và ký hiệu
Màu sơn và các ký hiệu trên đường ống phải phù hợp với quy định của phần kiểm định lò hơi và các Quy chuẩn Việt Nam khác.
Chương 12
CÁC THIẾT BỊ PHỤ PHẦN CƠ - NHIỆT
Điều 238. Kiểm tra trước vận hành
Sau khi sửa chữa hoặc dừng quá thời gian quy định của chủ sở hữu, tình trạng của các thiết bị bảo vệ công nghệ, thiết bị tự động và an toàn, các van và các vấn đề khác phải được kiểm tra trước khi đưa thiết bị phụ vào vận hành.
Điều 239. Bảo vệ thiết bị phụ
Cấm cấp năng lượng cho thiết bị phụ sau khi ngừng do hư hỏng thiết bị bảo vệ ngắt các thiết bị phụ này cho đến khi hư hỏng được khắc phục.
Điều 240. Van an toàn
Van an toàn của thiết bị phụ (giảm ôn giảm áp, khử khí, bình giãn nở) phải được kiểm tra theo quy định hiện hành đối với bình áp lực.
Van an toàn phải được kiểm tra theo quy định hiện hành đối với bình chịu áp lực.
Điều 241. Thiết bị giảm ôn
Cấm vận hành thiết bị giảm ôn giảm áp khi van an toàn ở điểm hạ áp bị khoá hoặc bị hỏng
Điều 242. Kiểm tra rung động
Độ rung của các thiết bị phụ được đo trên các gối trục không được vượt quá mức đã quy định trong các quy trình của nhà máy.
Chương 13
THIẾT BỊ LỌC BỤI VÀ LƯU CHỨA TRO XỈ
Điều 243. Lọc bụi
Hàm lượng bụi trong khói thải vào không khí không được vượt quá trị số tính toán cho phép đối với từng nhà máy.
Cấm ngừng các lọc bụi khi khói thải không đáp ứng các trị số khi không có lọc bụi.
Điều 244. Lọc bụi tĩnh điện
Ở nhà máy điện, cần giám sát nghiêm ngặt chế độ vận hành thiết bị lọc bụi. Đối với lọc bụi tĩnh điện là các thông số tối ưu về cấp điện và rung các cực (phải được điều khiển). Đối với thiết bị khử bụi ướt là nhiệt độ khói thải, áp suất và nước thải phải được kiểm soát.
Điều 245. Vận hành hệ thống thải tro xỉ phải đảm bảo:
1. Thải xỉ kịp thời và liên tục.
2. An toàn cho thiết bị và các công tác bên trong và bên ngoài hệ thống thải tro xỉ.
3. Bảo vệ nguồn nước, không khí khu vực lân cận không bị ô nhiễm do nước thải.
Điều 246. Thiết bị đo lường
Các đồng hồ kiểm tra đo lường các thiết bị bảo vệ công nghệ, các liên động và tín hiệu của hệ thống thải tro xỉ thủy lực, khí nén phải luôn ở trạng thái tốt và phải định kỳ kiểm tra chúng.
Điều 247. Khu bãi chứa
Cần kiểm tra định kỳ khu bãi chứa về độ cao bề mặt, độ sâu của diện tích chứa.
Điều 248. Hệ thống thải xỉ
Hệ thống thải tro xỉ thủy lực phải thực hiện tuần hoàn kín, chỉ cho phép xả nước lắng trong từ bãi xỉ ra sông và các hố nước sử dụng chung trong trường hợp pháp luật cho phép.
Phần VI
THIẾT BỊ ĐIỆN CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN VÀ LƯỚI ĐIỆN
Chương 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 249. Tài liệu
Đơn vị vận hành các trang thiết bị cần lưu giữ và cập nhật các tài liệu kỹ thuật sau tại mỗi trạm biến thế và văn phòng bảo dưỡng:
1. Biên bản về việc cấp đất.
2. Biên bản về thiết lập nền móng và lý lịch của các lỗ khoan.
3. Biên bản kiểm tra và chấp nhận của các công trình ngầm.
4. Biên bản (hoặc bản ghi chép) về việc lún của nhà cửa, công trình, nền móng cho việc lắp đặt thiết bị.
5. Danh sách kiểm tra thiết bị phòng cháy chữa cháy.
6. Các tài liệu công trình (các bản vẽ, các giải thích…).
7. Lịch sử kỹ thuật của các nhà cửa, công trình và thiết bị.
8. Kế hoạch bố trí thiết bị và phương tiện phòng cháy chữa cháy.
9. Các bản thuyết minh về công trình thiết kế.
10. Các kết quả kiểm tra hoàn thành và kiểm tra định kỳ.
Chương 2
MÁY PHÁT ĐIỆN VÀ MÁY BÙ ĐỒNG BỘ
Điều 250. Quy định chung
Khi vận hành máy phát điện và máy bù đồng bộ phải đảm bảo sự làm việc liên tục của chúng với những thông số quy định trong các chế độ cho phép, sự làm việc chắc chắn của các hệ thống kích thích, làm mát và thiết bị bảo vệ.
Máy phát dự phòng và các nguồn điện khẩn cấp sẽ cấp điện cho các máy móc quan trọng của nhà máy điện khi có sự cố xảy ra phải sẵn sàng tự động khởi động. Sự hoàn hảo và tính sẵn sàng để khởi động tự động của các máy phát phải được kiểm tra định kỳ.
Trong trường hợp có quá dòng điện và quá điện áp xảy ra trong mạch của máy phát điện, nhà máy điện phải được tách ra khỏi hệ thống bảo vệ một cách tự động.
Điều 251. Kích từ
Mạch kích từ phải có chế độ cường hành kích thích trong thời gian ngắn theo các quy định tại Quy chuẩn liên quan.
Điều 252. Cấp dầu dự phòng
Những nguồn dự phòng cung cấp dầu chèn cho máy phát điện làm mát bằng hyđrô, phải được tự động đóng vào làm việc khi nguồn cung cấp dầu chính bị cắt hoặc khi áp lực dầu giảm thấp dưới giới hạn quy định.
Bể dầu chèn phải được đưa vào vận hành thường xuyên để dự phòng cho hệ thống cung cấp dầu chèn của máy phát.
Điều 253. Hệ thống làm mát
Máy phát điện tua bin hơi và máy bù đồng bộ được làm mát bằng hyđrô phải làm việc với áp lực định mức của hyđrô và bảo đảm được việc điều khiển tự động hệ thống cung cấp dầu chèn.
Đối với máy phát điện cuộn dây được làm mát trực tiếp bằng hyđrô hoặc bằng nước và lõi thép stato được làm mát bằng hyđrô, không cho phép mang tải khi máy làm mát chỉ bằng không khí.
Máy đó chỉ được phép làm việc ngắn hạn khi làm mát bằng không khí ở chế độ không tải không có kích thích, khi nhiệt độ không khí thấp hơn trị số ghi trong quy trình vận hành máy phát điện của nhà chế tạo.
Điều 254. Hệ thống chống cháy
Các phương tiện cứu hoả cho máy phát làm mát bằng không khí và máy bù đồng bộ phải được trang bị phù hợp với hệ thống cứu hoả.
Điều 255. Bộ làm mát
Các bộ lọc trong hệ thống dẫn nước vào bộ làm mát không khí hoặc bộ làm mát khí và các bình trao đổi nhiệt để làm mát máy phát điện và máy bù đồng bộ và các bộ lọc trong hệ thống tuần hoàn nước cất hoặc tuần hoàn dầu phải làm việc thường xuyên và định kỳ vệ sinh.
Điều 256. Hyđrô
Độ sạch của khí hyđrô không nhỏ hơn 95%.
Điều 257. Áp suất máy phát điện
Áp suất đầu chèn khi rôto máy phát điện đứng yên và đang quay phải cao hơn áp suất hyđrô trong máy. Giới hạn thấp nhất và cao nhất của mực chênh áp suất được quy định trong quy trình của nhà chế tạo.
Điều 258. Bảo vệ quá điện áp
Tất cả máy phát điện phải có hệ thống bảo vệ quá điện áp.
Trong trường hợp hệ thống bảo vệ quá điện áp hoạt động, nhà máy điện phải được tách khỏi lưới điện.
Điều 259. Quá tải máy phát
Trong trường hợp sự cố, dòng rôto và stato của máy phát và máy bù đồng bộ được phép quá tải tạm thời như điều kiện giá trị quy định của nhà chế tạo
Điều 260. Vận hành không cân bằng
Cho phép vận hành với dòng điện không cân bằng, các pha không được vượt quá trị số cho phép.
Đối với máy phát điện thuỷ lực có hệ thống làm mát gián tiếp bằng không khí cho cuộn dây stato thì dòng điện giữa các pha phải nằm trong các giá trị dịch chuyển cho phép theo thiết kế của nhà chế tạo hoặc các Quy chuẩn liên quan.
Đối với các máy phát điện thuỷ điện có hệ thống làm mát trực tiếp bằng nước, được phép vận hành với sự dịch chuyển của dòng điện giữa các pha theo thiết kế của nhà chế tạo hoặc các Quy chuẩn liên quan.
Trong mọi trường hợp dòng điện của bất kỳ pha nào cũng không được vượt quá định mức.
Điều 261. Máy phát hoạt động ở chế độ động cơ
Khoảng thời gian cho phép máy phát vận hành ở chế độ môtơ chỉ bị giới hạn bởi điều kiện làm việc của tua bin và theo quy định của nhà chế tạo.
Phụ tải phản kháng cho phép của máy phát điện ở chế độ máy bù đồng bộ và máy bù đồng bộ khi làm việc thiếu kích thích (ở góc điện dung) được quy định trên cơ sở các thí nghiệm đặc biệt về nhiệt hoặc theo tài liệu của nhà chế tạo.
Điều 262. Vận hành máy phát làm mát trực tiếp
Máy phát được làm mát trực tiếp cho cuộn dây được phép vận hành với hệ số công suất cao hơn giá trị danh định và tới giá trị bằng 1 khi đầy tải giữ tại giá trị danh định.
Điều 263. Rung động
Độ rung của các ổ đỡ tua bin - máy phát phải tương ứng với giá trị quy định của nhà chế tạo.
Điều 264. Nạp - xả hyđrô làm mát
Trong những điều kiện bình thường, đối với máy phát điện với cuộn dây làm mát trực tiếp bằng hyđrô, việc nạp hyđrô vào máy và xả hyđrô ra khỏi máy phải tiến hành khi rôto đứng yên hoặc quay rôto bằng bộ quay trục.
Khi sự cố, có thể bắt đầu xả hyđrô trong lúc rôto còn đang quay theo quán tính.
Phải dùng khí cácbonic hoặc nitơ để xả hết hyđrô hoặc không khí ra khỏi máy phát điện, máy bù đồng bộ theo đúng quy trình vận hành hệ thống làm mát bằng hyđrô của máy phát điện.
Chương 3
ĐỘNG CƠ ĐIỆN
Điều 265. Ký hiệu
Các động cơ và máy do nó kéo phải có mũi tên chỉ chiều quay, và các trang bị khởi động của nó phải ghi rõ thuộc tổ máy nào.
Điều 266. Sửa chữa định kỳ
Thời hạn sửa chữa lớn và sửa chữa nhỏ của động cơ điện được quy định theo điều kiện của từng nơi.
Chương 4[7] (được bãi bỏ)
Chương 5[8] (được bãi bỏ)
Chương 6[9] (được bãi bỏ)
Chương 7[10] (được bãi bỏ)
Chương 8[11] (được bãi bỏ)
Chương 9[12] (được bãi bỏ)
Chương 10[13] (được bãi bỏ)
Chương 11[14] (được bãi bỏ)
Chương 12[15] (được bãi bỏ)
Chương 13
CHIẾU SÁNG
Điều 374. Quy định chung
Chiếu sáng làm việc và chiếu sáng sự cố trong tất cả các nhà, chỗ làm việc, ở ngoài trời phải đảm bảo độ rọi phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện hành
Các đèn chiếu sáng sự cố phải đánh dấu hoặc sơn màu phân biệt với các đèn chiếu sáng làm việc.
Chiếu sáng tín hiệu cho các ống khói và công trình cao khác phải phù hợp với các Quy chuẩn hiện hành.
Chương 14
TRẠM ĐIỆN PHÂN
Điều 375. Quy định chung
Các thiết bị và việc vận hành các trạm điện phân phải đáp ứng được yêu cầu về quy chuẩn an toàn hiện hành của Nhà nước đã ban hành.
Điều 376. Kiểm tra
Khi trạm điện phân được đưa vào vận hành, phải kiểm tra tình trạng thiết bị như điện áp, dòng điện của thiết bị điện phân, áp lực khí hyđrô và ôxy và mức chất lỏng trong dụng cụ, chênh áp giữa hệ thống hyđrô và ôxy, nhiệt độ của chất điện phân và không khí trong thiết bị sấy, độ sạch của khí hyđrô và ôxy trong dụng cụ và nồng độ hyđrô trong trạm.
Giá trị bình thường và giới hạn của giá trị kiểm tra phải được xác định theo chỉ dẫn thí nghiệm của nhà chế tạo, ngoài ra, các giá trị đó phải được theo dõi chặt chẽ trong quá trình vận hành.
Điều 377. Bảo vệ trạm
Các thiết bị bảo vệ công nghệ của trạm điện phân phải tác động để cắt môtơ - máy phát được đặt khi sự khác nhau giữa giá trị thực tế và giá trị thiết kế vượt quá giá trị được cài đặt.
Khi trạm điện phân tự động cắt, bảng điều khiển phải hiển thị tín hiệu báo động. Khi nhận được báo động, người vận hành phải có mặt tại trạm điện phân không muộn quá 15 phút.
Sau khi thiết bị bảo vệ công nghệ tác động, người vận hành không được khởi động lại trừ khi đã tìm và xử lý các nguyên nhân gây sự cố.
Điều 378. Van an toàn
Các van an toàn trong các thiết bị áp lực của khí hyđrô và ôxy ở thiết bị điện phân phải được chuẩn độ tại giá trị thiết kế.
Điều 379. Thông gió
Trước khi đưa thiết bị điện phân vào làm việc, tất cả các dụng cụ và các đường ống gió phải được thông thổi bằng khí như quy định của nhà chế tạo và an toàn.
Điều 380. Triết nạp khí
Để lấy không khí hay hyđrô từ các bình, phải sử dụng loại khí (Cacbon hoặc Nitơ) do nhà chế tạo quy định.
Khi kiểm tra bên trong bình, chúng phải được hút ra bằng không khí trước cho tới khi hàm lượng ôxy trong không khí hút ra đạt xấp xỉ 20%.
Điều 381. Đánh dấu, ký hiệu
Các đường ống dẫn của trạm điện phân phải được sơn màu quy định phù hợp với quy chuẩn Nhà nước đã ban hành, sơn màu các trang thiết bị - theo màu của khí tương ứng. Sơn màu các bình chứa - màu sáng có các vòng bao quanh cùng màu tương ứng với khí chứa trong đó.
Chương 15
DẦU NĂNG LƯỢNG
Điều 382. Hệ thống chứa dầu
Dầu dùng trong công nghiệp năng lượng gọi tắt là dầu năng lượng. Trong quá trình sử dụng phải đảm bảo: hệ thống dầu của các tổ máy và thiết bị có chứa dầu làm việc được ổn định.
Điều 383. Kiểm tra dầu
Dầu cách điện cần được kiểm tra tuân theo những nội dung về kiểm tra được mô tả cho từng trang thiết bị trong Tập 5 Quy chuẩn kỹ thuật điện.
Điều 384. Xử lý dầu
Khi kiểm tra và xử lý dầu cách điện như mô tả trong QTĐ 5, nếu hàm lượng axit có xu hướng tăng, thì các chất hấp thụ sẽ được thay thế, làm khô hoặc tái sinh.
Điều 385. Dầu tua bin thuỷ lực đang sử dụng phải đạt các Quy chuẩn sau đây:
- Hàm lượng axit: không quá 0,6 mg KOH
- Phản ứng axit - bazơ tan trong nước - trung tính.
- Nước, tro, tạp chất cơ khí - không có (xác định bằng mắt thường).
Phần VII
CHỈ HUY ĐIỀU ĐỘ - THAO TÁC
Chương 1[16] (được bãi bỏ)
Chương 2[17] (được bãi bỏ)
Chương 3[18] (được bãi bỏ)
Chương 4[19] (được bãi bỏ)
QCVN QTĐ-7 : 2009/BCT
QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA
VỀ KỸ THUẬT ĐIỆN
Tập 7
THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH ĐIỆN
National Technical Codes for Installation Power Network
MỤC LỤC
Chương 1. QUY ĐỊNH CHUNG
Chương 2. CÁC QUY ĐỊNH KỸ THUẬT CHUNG
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Công nghiệp hoá công tác xây lắp
Mục 3. Công tác chuẩn bị thi công
Mục 4. Các yêu cầu về công trình xây dựng để lắp đặt các thiết bị điện
Mục 5. Công nghệ và tự động hoá công tác lắp đặt điện
Chương 3. LẮP ĐẶT HỆ THỐNG PHÂN PHỐI VÀ TRẠM BIẾN ÁP
Mục 1. Lắp đặt hệ thống phân phối điện
Mục 2. Các máy biến áp điện lực
Mục 3. Cơ cấu chuyển mạch cách điện bằng khí (GIS)
Mục 4. Các bảng và tủ điện
Mục 5. Các mạch thứ cấp
Mục 6. Hệ thống ắc qui đặt cố định.
Mục 7. Bộ tụ điện để nâng cao hệ số công suất
Chương 4. CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN CHIẾU SÁNG
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Đèn chiếu sáng
Mục 3. Các thiết bị của hệ thống điện chiếu sáng
Mục 4. Các bảng điện phân phối
Chương 5. HỆ THỐNG NỐI ĐẤT
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Đặt các dây nối đất
Mục 3. Nối đất các thiết bị phân phối
Mục 4. Nối đất thiết bị động lực
Mục 5. Nối đất ở mạch điện và đường cáp
Mục 6. Cách sơn và đánh dấu
Chương 6. CÁCH ĐẶT DÂY DẪN ĐIỆN
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Đặt dây dẫn điện lên các vật đỡ cách điện (các puli, các cách điện, các kẹp dây ...)
Mục 3. Dây dẫn đặt treo
Mục 4. Đặt dây dẫn loại được bảo vệ và cáp cách điện bằng cao su
Mục 5. Đặt hở và đặt ngầm dây dẫn điện
Mục 6. Đặt ngầm dây dẫn trong các ống không phải là kim loại
Mục 7. Đặt dây ngầm trong ống thủy tinh
Mục 8. Đặt hở và ngầm dây dẫn trong ống thép
Mục 9. Dây dẫn đặt hở và có bao che (thanh cái) với điện áp dưới 1000V
Mục 10. Làm đầu dây và nối dây cho cáp
Mục 11. Đặt dây trong các gian dễ cháy, dễ nổ
Mục 12. Sơn và đánh dấu
Chương 7. CÁC ĐƯỜNG CÁP NGẦM
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Đặt cáp trong rãnh
Mục 3. Các kích thước yêu cầu khi đặt cáp
Mục 4. Đặt cáp trong đường ống, mương và trong các gian sản xuất
Mục 5. Đặt cáp trong blốc và ống
Mục 6. Đặt cáp ở bãi lầy, bùn lầy và dưới nước
Mục 7. Nối cáp và làm đầu cáp
Mục 8. Đặt cáp trong các gian dễ nổ và ở các thiết trí ngoài trời dễ nổ
Mục 9. Cách sơn và ký hiệu
Chương 8. ĐƯỜNG DÂY TẢI ĐIỆN TRÊN KHÔNG (ĐDK) ĐIỆN ÁP TỚI 500 KV
Mục 1. Quy định chung
Mục 2. Công tác làm móng
Mục 3. Lắp và dựng cột
Mục 4. Lắp ráp cách điện và phụ kiện mắc dây
Mục 5. Lắp ráp dây dẫn và dây chống sét
Mục 6. Đánh số hiệu và sơn
Mục 7. Nghiệm thu và bàn giao công trình đưa vào khai thác
Chương I
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 1. Mục đích
Quy chuẩn kỹ thuật này quy định các điều kiện cần thiết và các thủ tục về xây dựng và lắp đặt của các công trình điện.
Điều 2. Phạm vi áp dụng
Quy định trong Quy chuẩn kỹ thuật này sẽ được áp dụng cho công tác kỹ thuật như xây dựng và sửa chữa các thiết bị điện của lưới điện. Quy định này được áp dụng để xây dựng và lắp đặt cho các thiết bị điện có điện áp tới 500 kV.
Điều 3. Định nghĩa
Các định nghĩa sau đây áp dụng trong tiêu chuẩn kỹ thuật này:
1. “Người có thẩm quyền” đại diện cho Bộ chủ quản hoặc các tổ chức mà Bộ chủ quản uỷ quyền buộc tuân thủ trong xây dựng hoặc sửa chữa các phương tiện kỹ thuật dân dụng hoặc thiết bị điện được kết nối với lưới điện quốc gia.
2. “Chủ sở hữu” đại diện cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc liên doanh sở hữu các thiết bị của hệ thống điện, chủ sở hữu có nghĩa vụ pháp lý để vận hành các thiết bị đó.
3. “Tư vấn” đại diện cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc liên doanh được chủ sở hữu trao trách nhiệm thiết kế công việc xây dựng hoặc sửa chữa.
4. “Nhà thầu” đại diện cho bất kỳ cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc liên doanh đã trúng thầu các công việc xây dựng hoặc sửa chữa và thường giữ vai trò triển khai thi công các công việc đó.
5. “Nhà thầu phụ” đại diện cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc liên doanh được Nhà thầu trao trách nhiệm triển khai công việc xây dựng hoặc sửa chữa.
6. “Tài liệu thiết kế” là các hồ sơ thiết kế thiết yếu bao gồm cả các chỉ dẫn công tác xây dựng hoặc sửa chữa mà Nhà thầu hoặc Nhà thầu phụ sử dụng để thực hiện chính xác công việc.
7. “Phương pháp lắp sẵn” là việc sử dụng các thiết bị điện được lắp trước tại xưởng.
8. “Đánh dấu, ký hiệu pha” là việc bố trí các màu của các pha. Trong quy định này, Pha A có màu vàng, pha B màu xanh lá cây, pha C màu đỏ.
9. “Cáp thí nghiệm” là cáp điều khiển các đường dây, thanh cái và các thiết bị phát điện... Chức năng chính của cáp này là để gửi tín hiệu như đóng hoặc mở tới máy cắt và các thiết bị liên quan tới điều khiển hệ thống điện.
Chương II
CÁC QUY ĐỊNH KỸ THUẬT CHUNG
Mục 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 4. Phạm vi áp dụng
Quy định này được áp dụng để xây dựng và lắp đặt các công trình điện có điện áp tới 500 kV.
Điều 5. Quy định chung
Các quy định này là văn bản pháp quy bắt buộc áp dụng. Các cơ quan thiết kế điện, các cơ quan thi công và nghiệm thu các công trình xây lắp điện, cũng như các cơ quan cung cấp thiết bị, các nhà chế tạo thiết bị phải nghiêm chỉnh chấp hành.
Điều 6. Các điều kiện và phương pháp kỹ thuật thi công
Các điều kiện và phương pháp kỹ thuật thi công nêu trong quy chuẩn này không hạn chế việc sử dụng các phương pháp, công nghệ thi công khác nếu đảm bảo an toàn và phù hợp các yêu cầu kỹ thuật.
Điều 7. Khi xây lắp các trang thiết bị điện phải thực hiện:
- Quy định này;
- Các tiêu chuẩn và quy phạm xây dựng hiện hành;
- Quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng, các quy định về bảo hộ lao động và phòng chống cháy nổ;
- Hồ sơ thiết kế được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tài liệu hướng dẫn của nhà chế tạo.
Điều 8. Điều kiện sử dụng thiết bị ngoài Quy chuẩn
Khi sử dụng các thiết bị điện mà các đặc tính của thiết bị có những điểm khác với những điều quy định trong quy chuẩn này thì theo số liệu của nhà máy chế tạo nếu các thông số này không vi phạm yêu cầu kỹ thuật và phải được chủ sở hữu phê duyệt.
Ví dụ: Các khe hở trong các ổ trục, độ không đồng đều của các khe hở không khí trong các máy điện, các trị số lực nén của các tiếp điểm…
Điều 9. Yêu cầu đối với công việc liên quan:
Đối với các loại công việc như: Lắp đặt các bình ắc qui, công tác hàn, công tác chằng buộc, công tác xây lắp có sử dụng búa hơi, búa súng hoặc các dụng cụ lắp đặt khác v.v... chỉ cho phép những người đã được huấn luyện và nắm vững các điều quy định của quy phạm kỹ thuật, quy trình công nghệ và quy phạm kỹ thuật an toàn liên quan, mới được làm việc.
Mục 2
CÔNG NGHIỆP HOÁ CÔNG TÁC XÂY LẮP
Điều 10. Áp dụng phương pháp công nghiệp hoá
Trong quá trình xây lắp điện, cần áp dụng các phương pháp công nghiệp hoá đến mức cao nhất. Điều này có nghĩa là sử dụng tối đa các phương pháp xây dựng và chế tạo tổ hợp lắp sẵn: các thiết bị điện được lắp đặt thành bộ, thành khối, thành cụm ở xưởng gia công trước khi lắp đặt.
Điều 11. Bản vẽ thiết kế thi công
Những bản thiết kế của các trang thiết bị điện và bản thiết kế tổ chức thi công phải được lập thành từng phần, có khối lượng xây lắp cần sử dụng tối đa thiết kế bằng máy tính.
Điều 12. Công tác xây lắp điện phải tiến hành theo 2 bước:
Bước 1: Phải hoàn thành toàn bộ những kết cấu xây dựng có liên quan đến việc lắp đặt thiết bị điện sau này.
Bước 2: Phải tiến hành lắp đặt các thiết bị điện đã được tổ hợp thành các cụm và các khối. Việc lắp đặt các thiết bị điện phải tiến hành theo biện pháp tổ chức thi công đã được duyệt.
Điều 13. Đối với công trình xây dựng kiểu lắp ghép
Đối với các công trình xây dựng theo kiểu lắp ghép, thi công, việc chế tạo các kết cấu lắp ghép phải chừa ra các rãnh, khe, hốc để bắt các hộp đấu dây và lỗ để đặt dây điện cho phù hợp với tài liệu thiết kế.
Điều 14. Lắp đặt dây dẫn
Việc lắp đặt các dây dẫn điện (cả đặt kín và đặt hở) nên áp dụng tối đa phương pháp gia công sẵn từng cụm tại xưởng lắp ráp hay gia công.
Điều 15. Đối với các trang thiết bị có số lượng lớn
Toàn bộ việc xây lắp, sản xuất các trang thiết bị với số lượng lớn như dây dẫn, thanh dẫn, thanh cái và các thiết bị tủ, bảng điện phân phối phải được làm tại xưởng.
Điều 16. Đối với thiết bị đo, đếm
Phải thí nghiệm hiệu chỉnh từng đồng hồ, thiết bị đo, đếm tại xưởng sản xuất và tại hiện trường lắp đặt.
Điều 17. Cọc nối đất và phụ kiện
Các cọc nối đất và các phụ kiện của hệ thống nối đất cần chế tạo sẵn tại các xưởng gia công, chế tạo.
Điều 18. Cột điện
Các cột của ĐDK phải được chế tạo sẵn ở các xưởng gia công, chế tạo.
Mục 3
CÔNG TÁC CHUẨN BỊ THI CÔNG
Điều 19. Tài liệu thiết kế
Tài liệu thiết kế phải phù hợp với các quy định của Nhà nước về việc thiết kế và dự toán các công trình xây dựng công nghiệp.
Điều 20. Bàn giao hồ sơ thiết kế cho đơn vị xây lắp
Các tài liệu thiết kế giao cho cơ quan xây lắp đều phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tài liệu thiết kế nếu sử dụng thiết kế mẫu thì phải có đầy đủ các bản vẽ thiết kế mẫu kèm theo.
Điều 21. Điều kiện áp dụng tài liệu thiết kế
Tài liệu thiết kế khi giao cho cơ quan xây lắp phải được cơ quan thiết kế ghi rõ những điều kiện áp dụng.
Điều 22. Quy định về nội dung, thủ tục hồ sơ thiết kế
Nếu các chủ sở hữu không làm các tài liệu thiết kế xây dựng, họ phải thuê tư vấn, cơ quan chuyên môn khác. Các thành phần, và nội dung, thủ tục của hồ sơ thiết kế xây dựng và đề án thi công phải tuân theo những quy định hiện hành của Nhà nước.
Điều 23. Công tác tư vấn thiết kế
Các tư vấn lập tài liệu thiết kế xây dựng phải đảm bảo thời gian xây lắp không vượt quá quy định.
Cần nâng cao tối đa việc sử dụng cơ giới hoá, và áp dụng kỹ thuật, công nghệ mới vào trong tài liệu thiết kế để giảm bớt khối lượng lao động thủ công và hạ giá thành.
Điều 24. Bàn giao tài liệu
Các chủ đầu tư mời thầu phải cung cấp cho Nhà thầu hoặc Nhà thầu phụ thắng thầu các tài liệu thiết kế của nhà chế tạo:
- Hồ sơ kỹ thuật (lý lịch hoặc hộ chiếu) các trang thiết bị, phụ kiện và các đồng hồ thuộc thiết bị trọn bộ;
- Bản vẽ lắp ráp các thiết bị điện và thiết bị chọn bộ, các đồng hồ thuộc thiết bị chọn bộ, các sơ đồ nguyên lý và các sơ đồ lắp;
- Danh sách các hạng mục thiết bị, phụ kiện đi kèm;
- Các tài liệu hướng dẫn của nhà chế tạo và cách lắp đặt và khởi động các thiết bị điện;
- Các biên bản thử nghiệm xuất xưởng của nhà chế tạo và lắp ráp, kiểm tra cân bằng, chạy thí nghiệm và các biên bản nghiệm thu các thiết bị điện lắp đặt tại hiện trường;
- Hồ sơ ghi rõ các dung sai chế tạo đạt được khi nhà chế tạo lắp ráp kiểm tra và thử nghiệm ở bản thử (giá thử).
Điều 25. Thiết kế của nước ngoài
Tài liệu thiết kế của nước ngoài (nếu có) phải được dịch ra tiếng Việt và chuyển giao cho đơn vị trúng thầu theo số lượng quy định.
Các yêu cầu về cung cấp thiết bị
Điều 26. Tài liệu từ nhà chế tạo
Chủ đầu tư phải đảm bảo các nhà thầu đã nhận đủ các tài liệu thiết kế từ nhà chế tạo.
Điều 27. Cung cấp thiết bị điện
Để có hệ thống cấp điện trước khi thi công (máy biến áp, hệ thống cáp điện…), cần ưu tiên cung cấp trước các thiết bị điện và các vật liệu cần thiết.
Điều 28. Trình tự và điều kiện tiếp nhận, bảo quản và bàn giao các thiết bị điện và các vật tư xây lắp.
Trình tự, điều kiện tiếp nhận và bảo quản các thiết bị điện, các phụ kiện cáp và các vật tư lưu kho phải theo đúng chỉ dẫn của nhà chế tạo.
Điều 29. Thiết bị bốc dỡ
Các kho trống và kho kín, các hệ đỡ, và các bãi để bảo quản thiết bị điện phải có đầy đủ các phương tiện để bốc dỡ, sắp xếp, di chuyển trang thiết bị.
Điều 30. Kiểm tra khi bàn giao
Khi bàn giao, các thiết bị sẽ được kiểm tra theo các quy định về kiểm tra.
Điều 31. Thiết bị trong kho
Các thiết bị điện trong kho phải được giữ ở vị trí an toàn, thuận tiện cho vận chuyển và lắp ráp. Nếu các ký hiệu hoặc mã hiệu bị mờ hoặc mất, phải kiểm tra lại trước khi lắp ráp.
Điều 32. Phân loại thiết bị tại kho bãi
Tại nơi bảo quản phải treo biển ghi rõ tên các nhóm chi tiết của thiết bị điện, nếu thiết bị để kho ngoài trời thì phải đóng cọc treo các biển nói trên. Các khối thiết bị lớn, nặng phải ghi rõ cả khối lượng của chúng (tính bằng tấn).
Điều 33. Kho bãi không có mái che
Tại các sàn và kho trống không có mái che, thiết bị điện phải được đặt trên giá. Tránh không để tiếp xúc với mặt đất.
Điều 34. Đối với các kho hở
Ở các kho hở hoặc nửa hở, các thiết bị phải được bố trí và được bảo vệ khỏi đọng nước và ẩm.
Các bộ phận, các thiết bị lớn và nặng phải được bố trí sao cho tránh bị biến dạng, các thiết bị được cố định để tránh rơi vỡ.
Điều 35. Bảo vệ thiết bị lưu kho
Các thiết bị điện phải được giữ sạch, khô và được thông gió tốt. Thiết bị phải được bảo vệ tránh các loại khí độc hại và bụi than. Các bệ đỡ phải được chống gỉ.
Điều 36. Bảo quản tụ điện
Các tụ điện tĩnh, các tụ điện giấy tẩm dầu phải được bảo quản trong nhà khô ráo có nhiệt độ không quá +35 0C. Không được bảo quản tụ điện trong các nhà kho chịu ảnh hưởng của chấn động (như gần các máy đang làm việc). Khi bảo quản tụ điện trong nhà có sấy phải được tránh để chúng ở gần các nguồn phát nhiệt và không được để ánh sáng rọi trực tiếp vào. Các tụ điện đặt đứng, sứ cách điện phải quay lên trên và không được đặt chồng cái này lên cái kia.
Điều 37. Bảo quản ắc qui
Các bản cực của ắc qui chì, phải bảo quản trong bao gói và đặt trong nhà khô ráo, các ắc qui kiềm phải bảo quản trong nhà khô ráo có thông gió (không có sự thay đổi nhiệt độ quá nhiều). Cấm để ắc qui chì chung với ắc qui kiềm.
Điều 38. Bảo dưỡng thiết bị trong kho
Trường hợp phải bảo quản lâu trong kho các chi tiết và các bộ phận của thiết bị điện phải được định kỳ xem xét, mở ra để bảo dưỡng và bôi mỡ theo thời hạn và điều kiện kỹ thuật của nhà chế tạo, ít nhất 9 tháng 1 lần tiến hành những phần việc đã nêu trên.
Những công việc trên tiến hành ở trong nhà không để bụi và ẩm bám vào.
Điều 39. Các đơn vị giao hàng
Các đơn vị chịu trách nhiệm vận chuyển (giao hàng) có trách nhiệm báo cáo bằng văn bản đối với các khiếm khuyết và hư hại.
Điều 40. Bảo quản kết cấu kim loại
Các kết cấu kim loại của các cột ĐDK, cột thép, cột bê tông cốt thép, các phụ kiện phải được bảo quản và sắp xếp theo từng loại, từng khu riêng và phải được kê trên đà, giá kê để tránh ẩm ướt.
Điều 41. Sắp xếp theo chủng loại
Các vật rèn, bu lông và các phụ kiện của đường ĐDK phải được chia theo chủng loại và giữ trong kho. Đối với các kho ngoài trời phải đảm bảo thoát nước tốt, các ren của bu lông và các chi tiết rèn phải được bôi mỡ công nghiệp.
Điều 42. Các thiết bị hư hại trong kho
Các chi tiết bị hư hại phải được tách riêng ra để xử lý và tránh cấp phát nhầm.
Điều 43. Dây dẫn và sứ
Dây dẫn và sứ cách điện phải được phân chia theo quy cách mã hiệu và bảo quản ở bãi có hệ thống thoát nước tốt.
Điều 44. Xi măng
Xi măng được giao phải có bao bì. Kho xi măng phải có mái và sàn, các sàn này phải rỗng gầm để thông gió. Không được phép để xi măng có mác khác nhau và của các lô khác nhau vào cùng một chỗ với nhau.
Điều 45. Các chất nổ và đầu đạn phục vụ thi công
Bảo quản chất nổ và đầu đạn của các loại súng dùng cho xây lắp phải tuân thủ các quy định về bảo quản và vận chuyển chất nổ.
Mục 4
CÁC YÊU CẦU VỀ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG ĐỂ LẮP ĐẶT CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN
Điều 46. Chuẩn bị mặt bằng trước khi lắp đặt thiết bị
Trước khi lắp đặt các thiết bị điện trên các công trình xây dựng phải tiến hành các công việc chuẩn bị trên mặt bằng như sau:
a) Xây dựng các đường cố định và đường tạm thời. Độ rộng của đường nhánh và đường tạm phải rộng đủ lớn để vận chuyển thiết bị điện (bao gồm thiết bị siêu trường), các loại vật liệu và các bộ phận để lắp tới địa điểm lắp và vị trí lắp đặt;
b) Xây dựng các công trình tạm và các lều lán để lắp đặt các thiết bị điện;
c) Lắp đặt các hệ thống khí nén, nước và điện tạm thời và cố định cũng như các thiết bị để đấu nối với các máy thi công;
d) Xây dựng các đường cho xe cứu hoả, đặt các ống và các thiết bị cần thiết cho cứu hoả;
đ) Lắp các thang và dàn giáo ở các vị trí cần cẩu không thao tác được;
e) Đảm bảo cung cấp nước uống.
Điều 47. Thứ tự ưu tiên xây lắp
Các công trình cung cấp điện (trạm biến áp, hầm cáp) và các máy trục phải được xây lắp trước khi xây dựng các hạng mục khác.
Điều 48. Báo cáo kiểm tra và nghiệm thu công trình
Báo cáo kiểm tra và nghiệm thu các nhà và công trình từ các công ty xây dựng, Nhà thầu hoặc Nhà thầu phụ để lắp đặt các thiết bị điện phải được thực hiện theo quy định trong Tiêu chuẩn này.
Điều 49. Cơ sở nghiệm thu công trình
Khi nghiệm thu các công trình đã làm xong phải căn cứ tài liệu thiết kế đã được duyệt.
Điều 50. Nghiệm thu chi tiết các hạng mục
Khi nghiệm thu phần xây nhà, móng máy, móng thiết bị cột, xà, rãnh cáp… phải kiểm tra kích thước gian nhà, nền móng, kích thước các bu lông, chất lượng của các kết cấu xây dựng.
Điều 51. Đối với các hạng mục xây dựng đã có sẵn
Hạng mục xây dựng các buồng lắp đặt các thiết bị phân phối lắp sẵn, tủ điều khiển, bảng điện, phòng đặt máy biến áp hầm ngầm và các buồng điện khác phải tiến hành trước khi lắp đặt.
Hạng mục xây dựng phải hoàn thành đến mức đủ đảm bảo an toàn và không gây trở ngại cho việc lắp đặt các thiết bị điện. Việc bảo vệ cho các thiết bị điện trong thời gian lắp đặt sao cho tránh được mưa, nắng, nước ngầm và không bị bụi bẩn, tránh được các hư hỏng do việc tiếp tục hoàn chỉnh các công việc về xây dựng gây ra.
Điều 52. Các hạng mục trên tường nhà và hầm ngầm
Kích thước cửa ở các gian đặt máng và các lỗ chừa nằm ở tường nhà, trần dưới hầm ngầm... phải thực hiện theo đúng tài liệu thiết kế và phù hợp với phương án lắp đặt trang thiết bị sau này (thành khối hay từng chi tiết nhỏ).
Điều 53. Phần ngầm của ĐDK
Tất cả kết cấu bê tông cốt thép lắp ghép của ĐDK, hay của trạm biến áp, trước khi lắp đặt vào vị trí phải có đầy đủ số liệu kỹ thuật, văn bản nghiệm thu kỹ thuật đúng với tài liệu thiết kế.
Điều 54. Các loại máy móc khác có liên quan
Khi lắp đặt các thiết bị điện có liên quan đến việc lắp đặt các loại máy khác thì phải phối hợp các loại máy đó với lắp đặt thiết bị điện theo tiến độ phù hợp.
Điều 55. Các hạng mục khác trong hồ sơ thiết kế
Nếu hồ sơ thiết kế có tiến hành lắp đặt các hộp đặt ống, các khoảng chừa sẵn, các rãnh các hốc tường... để lắp đặt dây dẫn, các thiết bị điện kể cả dây, thiết bị viễn thông… thì các hạng mục này phải được thực hiện trong khi xây dựng.
Điều 56. Bệ đặt máy
Các bệ máy đã làm xong để đưa vào lắp máy phải được nghiệm thu bàn giao và lập thành biên bản có sự tham gia của cơ quan giao thầu và các cơ quan nhận thầu và người đã lập.
Mục 5
CÔNG NGHỆ VÀ TỰ ĐỘNG HOÁ CÔNG TÁC LẮP ĐẶT ĐIỆN
Điều 57. Lắp ráp tại phân xưởng
Việc lắp ráp các cụm, các khối từ các phân xưởng gia công nên tiến hành trên giá lắp ráp.
Điều 58. Thợ hàn
Thợ hàn các sàn lắp ráp, giá đỡ và các phương tiện để làm việc trên cao đều phải có đủ tiêu chuẩn nghề theo quy định.
Điều 59. Lắp đặt các thanh cái chính
Việc đặt các khối thanh cái chính lên vị trí nên tiến hành bằng cần trục và có các giá đỡ chắc chắn.
Điều 60. Làm việc trên cao không có cần trục
Khi làm việc trên cao không có cần trục thì cần sử dụng các sàn di động có lan can bảo vệ.
Điều 61. Khi kéo, rải dây điện
Khi kéo dây điện, đặc biệt là dây có tiết diện lớn nên sử dụng bằng tời chuyên dùng hoặc máy móc hỗ trợ.
Điều 62. Vận chuyển thiết bị lớn
Việc vận chuyển các khối thiết bị lớn của các phòng điều khiển, tủ ngăn, thiết bị phân phối lắp sẵn, nên tiến hành bằng phương tiện nâng chuyển chuyên dùng.
Điều 63. Lắp bảng điện và tủ điện
Lắp các bảng điện và tủ điện nên tiến hành bằng cẩu, pa lăng, tời…
Điều 64. Vận chuyển và bảo quản cách điện cao áp chứa dầu
Việc bốc dỡ di chuyển và bảo quản các cách điện cao áp chứa dầu của các máy cắt điện và máy biến áp, phải đảm bảo cách điện luôn ở tư thế thẳng đứng.
Điều 65. Lắp đặt thiết bị nối đất
Việc lắp trang bị nối đất nên dùng các máy và phương tiện chuyên dùng trong đóng cọc và khi cần hố nối đất sâu nên sử dụng đầu khoan thép xoáy.
Điều 66. Vận chuyển MBA
Với quãng đường ngắn có thể vận chuyển các máy biến áp có công suất định mức đến 1.000 KVA bằng ô tô tải hay bằng các phương tiện vận chuyển chuyên dùng (bàn trượt, rơ moóc…) kết hợp với thiết bị kéo.
Thông thường máy biến áp có công suất định mức trên 1000 KVA phải vận chuyển bằng đường sắt. Khi không có đường sắt có thể dùng rơ moóc kết hợp với máy kéo. Phải dùng cần trục tải trọng thích hợp để nâng hạ và đặt máy lên bệ. Khi không có máy trục phải dùng kích, cũi tà vẹt và pa lăng hoặc tời kéo di chuyển máy lên bệ.
Điều 67. Lắp đặt thiết bị điện
Khi lắp đặt trang thiết bị điện cần dùng cần cẩu hay các phương tiện nâng hạ khác để lắp đặt. Trường hợp không thể sử dụng máy trục được cho phép dùng tời và kích kéo.
Điều 68. Bốc dỡ và vận chuyển cáp
Việc bốc dỡ vận chuyển các ru lô và rải cáp nên tiến hành bằng các phương tiện vận chuyển chuyên dùng.
Việc bốc dỡ ru lô cáp nên dùng cần cẩu.
Điều 69. Cáp qua đường sắt, đường quốc lộ
Khi tuyến cáp chui đường sắt, đường quốc lộ nên dùng phương pháp đào xuyên hay dùng máy khoan ngang (nếu có).
Điều 70. Thi công cáp ngầm
Mọi công việc thi công cáp nên cơ giới hoá: Bọc vỏ chì hay nhôm nên dùng các dụng cụ chuyên dùng.
- Ép các đầu cốt và các ống nối phải dùng các phương tiện chuyên dùng (kìm, máy ép thủy lực…);
- Kéo cáp vào các khối ống và các ống nên dùng các khoá cáp chuyên dùng và tời;
- Cắt dây dẫn và cáp phải dùng cưa cắt và các hàm cắt chuyên dùng.
Điều 71. Cơ giới hóa trong thi công đường dây tải điện
Khi thi công các đường dây tải điện nên cơ giới hoá đến mức tối đa các công việc bốc dỡ, vận chuyển, làm đất, lắp đặt và các công việc nặng nhọc khác.
Khi thi công căng dây điện nên sử dụng dây lắp đặt chuyên dùng.
Điều 72. Vận chuyển cột điện
Khi vận chuyển cột bê tông cốt thép đến các tuyến ĐDK phải dùng ô tô tải hoặc xe chuyên dùng. Bốc dỡ cột nên dùng cần cẩu.
Điều 73. Thi công móng cột
Khi đào các hố móng cột nên dùng phương pháp cơ giới hoá như: máy khoan, máy xúc, máy ủi. Khi lấp hố nên dùng máy ủi hay máy kéo có hàn gạt, nhưng phải đầm kỹ.
Điều 74. Thi công móng cột ở các vùng núi đá
Khi thi công ở các vùng có đất nhiều đá nên dùng búa hơi, khoan, nổ mìn…
Điều 75. Dựng cột điện
Khi dựng cột nên dùng phương pháp cơ giới hoá. Cấm buộc cáp vào xà để nâng cột.
Điều 76. Kéo dây
Sau khi kéo dây, các cột ở các đầu phải được neo chặt phù hợp để tránh đổ sau
khi dựng.
Điều 77. Thi công cột sắt
Khi ghép nối các đoạn cột sắt nên dùng cần cẩu.
Điều 78. Rải dây dẫn và dây chống sét
Nên dùng ô tô máy kéo hoặc tời máy để rải dây dẫn và dây chống sét.
Chương 3
LẮP ĐẶT HỆ THỐNG PHÂN PHỐI VÀ TRẠM BIẾN ÁP
Mục 1[20] (được bãi bỏ)
Mục 2[21] (được bãi bỏ)
Mục 3[22] (được bãi bỏ)
Mục 4[23] (được bãi bỏ)
Mục 5[24] (được bãi bỏ)
Mục 6[25] (được bãi bỏ)
Mục 7[26] (được bãi bỏ)
Chương 4
CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN CHIẾU SÁNG
Điều 156. Quy định đối với hệ thống chiếu sáng
Lắp đặt thiết bị điện cho hệ thống chiếu sáng trong nhà và ngoài trời phải tuân theo quy định hiện hành.
Mục 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 157. Dây dẫn để đấu nối
Các đầu dây của cáp và dây dẫn ruột đồng, nhôm nối vào các thiết bị, tủ điện, đèn v.v... phải theo các quy định trong chương này và chương 6 (cách đặt dây dẫn điện). Các đầu dây nối vào các thiết bị, tủ điện và đèn phải để dài thừa 1 đoạn dự phòng để còn nối lại khi dây bị đứt.
Điều 158. Kết cấu của thiết bị chiếu sáng
Các bộ phận kết cấu của thiết trí chiếu sáng như: giá đỡ, móc, hộp, cần, các chi tiết cố định liên kết… đều phải được mạ hoặc sơn chống gỉ.
Mục 2
ĐÈN CHIẾU SÁNG
Điều 159. Bố trí đèn chiếu sáng
Phải kiểm tra việc bố trí các đèn chiếu sáng theo dây dẫn và theo độ cao quy định của tài liệu thiết kế. Khi lắp đặt các đèn chiếu sáng ở nơi công trình kiến trúc có hoa văn và các vật trang trí thẩm mỹ... thì phải theo đúng vị trí quy định của tài liệu thiết kế.
Hướng chiếu sáng của đèn phải rọi thẳng xuống phía dưới nếu không có quy định riêng của tài liệu thiết kế.
Điều 160. Kết cấu cố định thiết bị chiếu sáng
Các kết cấu cố định thiết bị chiếu sáng phải tính toán sức chịu gấp 5 lần khối lượng thiết bị, đồng thời phải tính toán sức bền nếu có người đứng trên nó thao tác lắp ráp và sửa chữa. Đối với giá hoặc cột treo đèn chùm phức tạp phải tính cộng thêm 80 kg.
Điều 161. Đèn pha chiếu sáng
Mỗi đèn pha đều phải được điều chỉnh tiêu cự cho đúng theo hình dáng vùng sáng (hoa sáng) trên mặt phẳng đứng, nếu không có mặt phẳng đứng thì vùng sáng được lấy theo mặt phẳng ngang khi thân đèn pha đặt nghiêng đến góc lớn nhất, sau đó điều chỉnh lại góc nghiêng và đèn theo tài liệu thiết kế. Sai số góc quay và độ nghiêng của đường tim đèn không cho phép quá 20. Đèn pha phải được cố định chắc chắn vào bộ phận quay.
Điều 162. Đèn kiểu kín, chống bụi
Đèn chiếu sáng kiểu kín, kiểu phòng bụi và các kiểu tương tự đều phải có gioăng, phải chèn kín lỗ đút dây vào đèn nếu đèn không có nắp đậy.
Điều 163. Đèn cho các gian nhà dễ nổ
Đèn chiếu sáng các gian nhà dễ nổ phải lắp chặt có gioăng kín. Các đai ốc tai hồng… phải vặn chặt, chỗ luồn dây dẫn vào đèn phải chèn chắc chắn phù hợp với cấu tạo của đèn.
Điều 164. Đấu nối đèn với dây dẫn
Khi nối đèn chiếu sáng với dây dẫn trong các nhà ở, nhà công cộng sinh hoạt, các xưởng sản xuất nên dùng các kẹp đấu dây.
Điều 165. Nối đất thân đèn
Ở các lưới điện quy định phải nối đất thân đèn vào dây trung tính thì không được nối vào dây pha. Quy định này không quy định cho các đồ dùng di động và đèn bàn (vì chúng được nối vào lưới điện bằng phích cắm).
Với hệ thống nối đất trung tính, thì nối đất thân (vỏ) đèn chiếu sáng được thực hiện như sau:
- Khi dây dẫn đặt trên bề mặt nối thì dây nối đất của đèn với dây trung tính phải là dây mềm và điểm nối đất ở vị trí cố định đèn gần nhất.
- Khi dây dẫn bọc cách điện nằm trong ống thép lắp vào thân đèn qua phụ kiện chuyên dùng thì thân đèn được nối dây trung tính tại ngay đèn.
Điều 166. Dây dẫn tại đui đèn
Không được làm hư hỏng dây dẫn ở chỗ luồn vào đèn và các tiếp điểm của đui đèn phải không chịu lực cơ học.
Điều 167. Dây dẫn bên trong giá đỡ hoặc trong ống
Cấm nối dây dẫn bên trong giá đỡ hay trong ống dùng để lắp đặt đèn. Dây dẫn bọc chì phải được cố định chắc chắn trên tường hoặc đỡ đèn.
Điều 168. Cần treo đèn
Cần treo đèn có thể làm bằng ống thép với chiều dày thích hợp để chịu lực cơ học và phải được cố định chắc chắn vào giá đỡ đèn.
Điều 169. Dây dẫn cấp điện cho đèn chiếu sáng công cộng
Dây dẫn cung cấp điện cho các đèn chiếu sáng công cộng phải dùng dây mềm ruột đồng với mặt cắt không nhỏ hơn 0,4 mm2 cho đèn trong nhà và 1 mm2 cho đèn ngoài trời.
Điều 170. Dây dẫn cho các thiết bị chiếu sáng
Dây dẫn cung cấp điện cho các thiết bị chiếu sáng phải có cách điện chịu được điện áp xoay chiều 500 V và điện áp 1 chiều 1000 V.
Điều 171. Dây dẫn cho thiết bị chiếu sáng cục bộ
Dây cung cấp điện cho thiết bị chiếu sáng cục bộ nên dùng loại dây hai ruột đồng mềm, mặt cắt nhỏ nhất là 1 mm2 khi đèn đặt trên kết cấu, giá đỡ cố định. Đồng thời phải tuân theo các yêu cầu sau:
a) Các dây dẫn phải đặt trong giá đỡ hoặc có biện pháp bảo vệ dây không bị hư hỏng do lực tác dụng cơ học.
b) Dây dẫn ở bên trong các bộ phận có bản lề không được bị căng hoặc xoắn.
c) Các lỗ để luồn dây dẫn vào trong các giá đỡ phải có đường kính tối thiểu là 8 mm, chỉ cho phép móp méo cục bộ còn lại là 6 mm. Tại những chỗ luồn dây vào phải dùng các ống ghen cách điện.
d) Các kết cấu, giá đỡ di động của thiết bị chiếu sáng phải loại trừ khả năng làm thiết bị chiếu sáng xê dịch hoặc đu đưa.
Điều 172. Đèn và thiết bị ngoài trời
Ở những chỗ luồn dây dẫn và cáp vào đèn và thiết bị đặt ngoài trời phải có gioăng kín.
Điều 173. Các thiết bị chiếu sáng chịu chấn động, rung
Thiết bị chiếu sáng trên cần trục hay trên các thiết bị chịu chấn động, chịu rung phải treo bằng các phụ kiện kiểu đàn hồi.
Điều 174. Đèn chiếu sáng phòng nổ
Ở những nơi để các vật dễ cháy, nổ, nguy hiểm, (kể cả trong nhà và ngoài trời) thì phải loại trừ khả năng người vô ý chạm vào dây dẫn, đui đèn và bóng đèn.
Trong các phòng nhà ở, các bộ đèn chiếu sáng bằng kim loại treo vào móc cố định bằng kim loại phải có vòng đệm cách điện.
Mục 3
CÁC THIẾT BỊ CỦA HỆ THỐNG ĐIỆN CHIẾU SÁNG
Điều 175. Máy cắt hạ cáp và cầu chảy
Các máy cắt hạ áp và cầu chảy kiểu nút vặn phải được đấu vào lưới điện sao cho khi tháo nút vặn ra thì ở phía sau cầu chảy hoặc máy cắt hạ áp không còn điện nữa.
Điều 176. Công tắc đèn
Vị trí công tắc thường đặt ở lối đi (phía trong hoặc ngoài) sao cho chúng không bị che khuất khi đóng-mở cửa. Các công tắc ở buồng tắm, nhà vệ sinh cần bố trí ở phía ngoài cửa.
Điều 177. Vị trí đặt công tơ
Các máy đếm điện năng (công tơ) đặt trên bảng tủ tường phải được cố định chắc chắn. Độ cao đặt máy đếm điện theo thiết kế quy định.
Điều 178. Khi dây dẫn đặt nổi
Khi dây dẫn điện đặt nổi, các thiết bị đều phải đặt trên đệm cách điện dầy ít nhất 10 mm nếu cấu tạo của thiết bị không có loại đế chuyên dùng để lắp trực tiếp lên tường.
Mục 4
CÁC BẢNG ĐIỆN PHÂN PHỐI
Điều 179. Yêu cầu lắp đặt bảng điện
Phải đặt các bảng điện trong tủ thép có cửa bằng thép, tôn hoặc cửa thép ghép kính có khoá; đồng thời phải có lỗ luồn dây bịt kín. Yêu cầu này áp dụng cho các đối tượng sau:
a) Các bảng điện đặt ở trong các gian điện và phòng thí nghiệm.
b) Các bảng điện đặt ở độ cao từ 2,5 m trở lên (trừ các bảng điện đặt trong buồng thang máy của nhà ở và nhà dân dụng).
c) Các bảng điện mà tủ thép là 1 phần kết cấu của bảng điện đó.
d) Các bảng điện có máy đếm điện đặt cho nhà ở.
e) Các bảng điện đặt trong hốc tường.
Điều 180. Lắp đặt bảng điện giữa các bộ phận mang điện
Khi đặt bảng điện giữa các bộ phận mang điện hở và các bộ phận kim loại không mang điện thì phải đảm bảo có khoảng cách nhỏ nhất là 20 mm tính theo bề mặt cách điện và 12 mm tính theo khoảng cách hở không khí.
Sơ đồ đấu điện phải đảm bảo khoảng cách giữa các bóng điện và chỗ nối với đường dây cung cấp điện đủ lớn để không có điện áp trên các bộ phận động của các thiết bị đóng cắt (máy cắt hạ áp lưỡi dao của cầu dao) khi chúng ở vị trí cắt.
Điều 181. Vị trí đấu nối dây dẫn với bảng điện
Vị trí các tiếp điểm để nối dây ra với bảng phải đặt ở chỗ dễ kiểm tra, sửa chữa. Các bảng có các tiếp điểm bố trí ở phía sau phải là bảng kiểu bản lề hoặc phải đảm bảo khoảng cách từ mặt sau của bảng đến tường theo quy định trong bảng 4.26.1.
Bảng 4.26.1. Khoảng cách nhỏ nhất từ bảng điện đến tường
| Kích thước của bảng điện tính theo chiều ngang (mm) | Khoảng cách nhỏ nhất từ mặt sau của bảng đến tường (mm) |
| 400 500 800 1200 | 200 300 400 600 |
Điều 182. Các vị trí luồn dây vào tủ điện
Các lỗ để luồn dây dẫn vào các hộp thép (tủ) và các ngăn tủ bằng vật liệu dẫn điện phải có các ống ghen cách điện.
Điều 183. Ký hiệu và đánh số trên bảng điện
Các bảng điện phải đánh ký hiệu chỉ rõ: Số hiệu, công dụng của bảng và số liệu của từng lộ ra. Khi trên cùng một bảng có nhiều pha khác nhau thì phải có các ký hiệu rõ ràng và sơn màu phân biệt cho từng pha.
Điều 184. Đấu nối thiết bị với bảng điện
Đầu nối các thiết bị với bảng điện phải tuân theo tài liệu thiết kế và phải cân bằng phụ tải phải giữa các pha.
Chương 5
HỆ THỐNG NỐI ĐẤT
Điều 185. Quy định nối đất
Khi lắp đặt hệ thống nối đất ở các thiết bị điện xoay chiều và một chiều phải tuân theo các quy định của chương này.
Mục 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 186. Yêu cầu nối đất
Phải nối đất các bộ phận kim loại của các thiết bị điện có thể mang điện nếu cách điện bị hỏng
a) Đối với điện xoay chiều hoặc 1 chiều có điện áp từ 500 V trở lên trong mọi trường hợp.
b) Đối với điện xoay chiều và 1 chiều có điện áp trên 12 V ở các gian nhà nguy hiểm và đặt ở các thiết bị ngoài trời.
Không phải nối đất các thiết trí điện xoay chiều đến 12 V và thiết trí điện 1 chiều 110 V trừ trường hợp có quy định đặc biệt.
Điều 187. Các vị trí dễ nổ, các thiết bị dễ nổ
Trong các gian dễ nổ và ở các thiết trí dễ nổ đặt ngoài trời, phải theo những yêu cầu riêng.
a) Các trang thiết bị điện xoay chiều dưới 127 V và 1 chiều dưới 220 V đều phải nối đất.
b) Khi nối đất phải dùng dây dẫn trần hoặc dây bọc cách điện chuyên dùng để nối đất hay các dây trung tính. Việc lợi dụng các kết cấu như ống dẫn vì kèo, vỏ kim loại (trừ vỏ nhôm của cáp), vỏ chì của cáp v.v… chỉ được coi là biện pháp phụ.
c) Các tuyến nối đất chính phải được đấu vào các vật nối đất ít nhất ở hai điểm và nên nối tại các đầu hồi của nhà.
Điều 188. Các bộ phận phải nối đất
a) Vỏ máy điện, máy biến áp, các thiết bị, các đèn chiếu sáng v.v…
b) Bộ truyền động của các khí cụ điện.
c) Các cuộn dây thứ cấp của máy biến điện đo lường.
d) Khung của tủ bảng điện phân phối, tủ điều khiển và các tủ, bảng điện khác.
đ) Các kết cấu kim loại của trạm biến áp và các thiết bị phân phối ngoài trời, vỏ kim loại các hộp cáp, vỏ kim loại của cáp (kể cáp kiểm tra và dây dẫn) ống thép luồn dây dẫn điện v.v…
e) Các rào chắn, lưới chắn hay tấm chắn bằng kim loại để bảo vệ các bộ phận mang điện, các dàn, các xà, các sàn thao tác bằng kim loại và các bộ phận khác có thể mang điện áp.
g) Các cột thép và bê tông cốt thép ĐDK việc nối đất các kết cấu phải theo đúng quy định của tài liệu thiết kế.
Điều 189. Các bộ phận không phải nối đất:
a) Các phụ kiện và các thiết bị lắp đặt trên cột gỗ ĐDK và trên các kết cấu bằng gỗ của trạm biến áp ngoài trời sau đây nếu không có yêu cầu phải bảo vệ tránh quá điện áp khí quyển.
- Phụ kiện các cách điện treo.
- Chân cách điện đứng (ty).
- Các giá đỡ, cần đèn có chụp đèn.
b) Các thiết bị đặt trên các kết cấu kim loại đã được nối đất, nhưng bề mặt tiếp xúc giữa thiết bị và kết cấu kim loại phải được đánh sạch và không được sơn.
c) Vỏ của các đồng hồ đo lường điện, rơ le đặt trên các bảng, tủ điện, thành tủ thiết bị phân phối.
d) Các đường ray ở nhà máy điện, trạm biến áp và các xí nghiệp công nghiệp.
đ) Các bộ phận thường phải tháo hoặc mở ra ở các tủ thiết bị phân phối, các rào chắn các tủ, các cửa các khung bằng kim loại v.v… đã được nối đất.
e) Các dụng cụ sử dụng điện có cách điện cao gấp đôi.
Điều 190. Thay thế nối đất của thiết bị
Cho phép thay thế nối đất của từng động cơ điện các thiết bị điện khác đặt trên các máy chính bằng cách trực tiếp nối đất thân bộ máy chính, nhưng phải đảm bảo tiếp xúc tốt giữa các thân thiết bị với thân máy chính.
Điều 191. Nối đất các trang thiết bị
Những bộ phận cần nối đất của trang thiết bị điện phải dùng dây riêng để nối vào hệ nối đất chính. Cấm nối đất nối tiếp nhiều bộ phận cần nối đất bằng một dây dẫn vào hệ thống nối đất chính.
Điều 192. Tận dụng các vật nối đất tự nhiên
Khi thực hiện nối đất nên tận dụng các vật nối đất tự nhiên:
a) Các ống dẫn nước và ống kim loại khác chôn dưới đất, trừ ống dẫn nhiên liệu lỏng, ống dẫn nhiên liệu khí dễ cháy nổ.
b) Các ống tưới nước.
c) Các kết cấu kim loại của các công trình xây dựng chôn đất 1 phần.
d) Các tấm cừ bằng kim loại của các công trình thuỷ lợi…
đ) Các vỏ chì của cáp chôn trong đất (trừ vỏ nhôm của cáp phải cách điện với đất). Trường hợp chỉ dùng vỏ cáp làm vật nối đất thì ít nhất phải có 2 cáp.
Điều 193. Đấu nối hệ thống nối đất tự nhiên với hệ thống nối đất chính
Các vật nối đất tự nhiên phải được nối với hệ thống nối đất chính ít nhất là 2 điểm khác nhau. Yêu cầu này không quy định cho trường hợp các nối đất lặp lại của dây trung tính và các vỏ kim loại của cáp.
Điều 194. Đặt hệ thống nối đất khi xây dựng công trình
Nên áp dụng các vật nối đất kiểu chôn sâu, những vật nối đất này được thực hiện kết hợp đặt trong lúc thi công móng các công trình xây dựng dân dụng và công nghiệp cũng như ĐDK.
Mục 2
ĐẶT CÁC DÂY NỐI ĐẤT
Điều 195. Dây nối đất
Dây dẫn nối đất thông thường dùng bằng thép. Yêu cầu này không áp dụng cho các dụng cụ hoặc thiết bị dùng điện di động, các đường cáp chiếu sáng thuộc hệ thống 3 pha 4 dây và những trường hợp dùng thép sẽ gặp khó khăn về mặt kết cấu.
Các dây dẫn nối đất bằng thép phải có mặt cắt không bé hơn các số liệu đã nêu trong bảng 5.11.1.
Cấm dùng các dây dẫn trần bằng nhôm chôn trong đất để làm các vật nối đất hay dây dẫn nối đất.
Bảng 5.11.1. Các kích thước nhỏ nhất của các vật nối đất bằng thép và các dây nối đất
| STT | Tên gọi | Đơn vị đo lường | Cách đặt dây dẫn | ||
| Trong nhà | Ở các thiết bị ngoài trời | Chôn dưới đất | |||
| 1 | - Dây dẫn tròn | Đường kính (mm) | 10 | 10 | 12 |
| 2 | - Dây dẫn mặt cắt chữ nhật | Mặt cắt (mm2 ) Chiều dầy (mm) | 64 3 | 64 4 | 64 4 |
| 3 | - Thép góc | Chiều dầy bản (mm) | 3 | 3 | 4 |
| 4 | - Ống thép loại không hàn | Chiều dầy thành ống | 2.5 | 2.5 | 3.5 |
| 5 | - Các ống thép thành mỏng hàn điện | Chiều dầy | 1.5 | Không cho phép | |
Điều 196. Dây nối đất cho thiết bị dưới 1000 V
Ở các thiết trí điện dưới 1000 V thì dây dẫn nối đất bằng đồng, hoặc nhôm phải có mặt cắt không bé hơn các số liệu trong bảng 5.12.1
Bảng 5.12.1
| STT | Tên gọi dân dẫn | Mặt cắt dây dẫn (mm2) | |
| Bằng đồng | Bằng nhôm | ||
| 1 | Các dây dẫn trần khi đặt hở | 4 | 6 |
| 2 | Các dây dẫn cách điện | 1,5 | 2,5 |
| 3 | Các ruột để nối đất của cáp hoặc của dây dẫn nhiều ruột trong vỏ bảo vệ chung với các dây pha | 1 | 1,5 |
Điều 197. Dây nối đất cho thiết bị điện di động
Các dây nối đất cho những dụng cụ dùng điện di động phải nằm chung vỏ với các dây pha và bằng mặt cắt của dây pha đó.
Ruột dây dẫn và cáp dùng cho các dụng cụ dùng điện di động phải là dây mềm, có mặt cắt không nhỏ hơn 1,5 mm2.
Điều 198. Bảo vệ dây nối đất
Các dây nối đất phải được bảo vệ để tránh các tác động cơ học và hoá học. Tại các vị trí dây nối đất giao chéo với các cáp, các đường ống, đường sắt và các chỗ khác có thể gây ra các hư hỏng cơ học đều phải có phương pháp bảo vệ.
Điều 199. Dây nối đất đi trong tường
Dây nối đất ở những vị trí đi xuyên tường phải đặt trong hốc tường, trong ống hoặc trong các vỏ bọc cứng.
Điều 200. Nối dây nối đất với nhau
Nối các dây đất với nhau phải đảm bảo tiếp xúc chắc chắn, tốt nhất là bằng hàn cứng. Chiều dài mối hàn phải bằng 2 lần chiều rộng của dây khi dây có tiết diện chữ nhật hoặc bằng 6 lần đường kính dây khi dây có tiết diện tròn.
Việc nối dây trung tính của các mạch điện và của ĐDK cho phép thực hiện như phương pháp nối các dây pha.
Trong các gian nhà ẩm ướt và có các hơi hay khí độc hại (ăn mòn) thì việc nối dây nối đất nên nối bằng phương pháp hàn, trường hợp không thể hàn được thì cho phép nối bằng bu lông, khi đó phần tiếp xúc của dây và khoá nối phải có lớp phủ bảo vệ.
Điều 201. Nối dây nối đất với vật nối đất kéo dài
Việc nối dây nối đất với vật nối đất kéo dài (đường ống nước) thì phải thực hiện ở bên ngoài nhà và bằng phương pháp hàn. Nếu không thể hàn được thì có thể dùng các côliê và mặt tiếp xúc của côliê với vật nối đất phải mạ thiếc và chỗ bắt côliê vào ống phải được đánh sạch.
Vị trí và phương pháp nối phải lựa chọn sao cho khi tháo các ống ra để sửa chữa vẫn đảm bảo được điện trở nối đất cần thiết bằng các biện pháp kỹ thuật tiện. Các đồng hồ đo nước, các van v.v… phải có các đoạn nối đất.
Điều 202. Dây trần nối đất
Các dây trần nối đất trần lắp đặt hở có thể lắp đặt đứng hoặc ngang hoặc song song với các kết cấu đặt xiên của nhà. Đối với dây nối đất mặt cắt chữ nhật phải đặt mặt dẹt của dây song song với bề mặt của kết cấu. Trên các đoạn đặt thẳng của dây không được có các chỗ uốn lượn và gấp khúc.
Điều 203. Dây nối đất trên mặt bê tông hay gạch
Các dây nối đất đặt trên bê tông hay trên gạch phải được bắt chặt trên các vật đỡ (puly sứ…) cách mặt tường ít nhất là 5 mm trong các gian nhà ẩm ướt hoặc 10 mm tại khu vưc có hơi ăn mòn. Tại các phòng khô và môi trường không có yếu tố ăn mòn thì cho phép đặt trực tiếp dây nối đất bằng thép dẹt lên mặt bê tông hay gang. Để cố định thanh nối đất nên dùng đinh gắn và dùng súng bắn chuyên dùng sẽ có hiệu suất cao.
Trong các rãnh, các dây nối đất phải đặt cách mặt dưới các tấm đan ít nhất là 50 mm. Khoảng cách giữa các vật đỡ dây nối đất từ 600-1000 m.
Điều 204. Dây nối đất đặt hở trong nhà
Dây nối đất đặt hở trong nhà khi giao chéo với các rãnh (ở những chỗ có tải trọng nặng di động qua lại) phải được bảo vệ chắc chắn để tránh bị hư hỏng cơ học.
Điều 205. Dây nối đất ngang qua khe nối giãn nở
Các dây nối đất khi đặt ngang qua các khe nối giãn nở của pha (khe co dãn) phải có vật đệm đàn hồi co giãn theo. Độ dẫn điện của vật đệm đó phải bằng độ dẫn điện của đoạn dây nối đất có cùng chiều dài.
Điều 206. Các tấm nối đất
Các tấm hay góc để nối dây nối đất di động tạm thời, phải được làm sạch và phủ lớp bảo vệ. Các tấm hay các góc này phải hàn vào các dây nối đất hoặc các kết cấu kim loại đã được nối đất của các hệ thống thanh cái trên các tủ phân phối, ở các trạm biến áp ngoài trời.
Điều 207. Đất dùng lấp rãnh cáp có dây nối đất
Đất dùng để lấp rãnh cáp có đặt dây nối đất phải không có đá và rác rưởi lẫn vào.
Điều 208.
Cấm dùng các ống dẫn nước đến máng ăn gia súc và đến các thiết bị vắt sữa ở trại chăn nuôi gia súc làm dây nối đất.
Điều 209. Nối dây nối đất vào hệ thống nối đất hoặc vỏ thiết bị
Nối các dây nối đất vào kết cấu đã được nối đất phải bằng hàn, còn khi nối vào vỏ các thiết bị, các máy điện… có thể dùng hàn hoặc dùng bu lông để bắt nối chắc chắn ở chỗ hay bị chấn động, hay bị rung phải có biện pháp chống hiện tượng tự tháo của đai ốc ở chỗ tiếp xúc (dùng đai ốc hãm, vòng đệm hãm…). Khi nối đất các thiết bị thường hay bị tháo ra hoặc đặt trên các bộ phận chuyển động phải dùng các dây mềm.
Điều 210. Các mối nối với dây nối đất
Bề mặt tiếp xúc chỗ nối dây nối đất với kết cấu hoặc thiết bị… phải được đánh sạch và bôi lớp vadơlin mỏng.
Yêu cầu này cũng phải thực hiện đối với các mặt tiếp xúc giữa vỏ thiết bị, cần điều khiển, bộ truyền động với các bộ phận khác của thiết bị điện, đặt trên các kết cấu thép, trên các ngăn tủ, trên các khung thép của tủ thiết bị phân phối, trên các giá đỡ…
Ghi chú:
1) Để tránh lãng phí không nên sử dụng các ống thép để làm các vật nối đất nhân tạo, chỉ nên dùng các ống thép không hợp cách là phế liệu. Nên sử dụng thép góc hoặc thép tròn.
2) Đường kính nhỏ nhất của dây nối đất ghi trong bảng V- 1 cũng áp dụng cho cả dây trung tính của mạch điện và của ĐDK dùng để nối đất. Khi đó đường kính của dây trung tính 1 sợi phải bằng đường kính của dây pha.
Mục 3[27] (được bãi bỏ)
Mục 4
NỐI ĐẤT THIẾT BỊ ĐỘNG LỰC
Điều 213. Nối đất cho các máy điện đặt trên giá trượt
Khi các máy điện đặt trên các giá trượt thì dây nối đất phải bắt vào cả 2 giá trượt. Các mặt tiếp xúc giữa máy điện và giá trượt phải theo đúng điều 213.
Điều 214. Nối đất cho máy công cụ
Để nối đất các máy công cụ (các máy cái…) các dây nối đất hoặc các ống thép đã được nối đất của các dây dẫn điện phải được nối vào vỏ máy. Khi đó phải đảm bảo sự thông điện thật tốt giữa vỏ thiết bị điện và vỏ máy công cụ kể cả các mối nối ống.
Thiết bị điện đặt trên các bộ phận động của máy được cung cấp điện bằng cáp mềm phải được nối đất bằng một ruột dành riêng ở trong cáp đó.
Có thể dùng đường ray dầm cầu trục trong nhà xưởng để làm dây nối đất cho các thiết bị điện của máy trục.
Điều 215. Nối đất cho cầu trục
Các đường ray dầm cầu trục được dùng làm dây nối đất các thiết bị điện của máy trục trong nhà hoặc ngoài trời (trừ các gian nhà dễ nổ) đều phải được nối chắc chắn với hệ thống nối đất ở 2 chỗ ở các chỗ giáp nối của các ray dầm cầu trục phải dùng cầu nối mềm hàn ốp vào để đảm bảo cho mạch điện được liên thông. Thiết bị điện đặt trên các máy trục và xe rùa trong các gian bình thường phải được nối đất theo đúng quy định ở các điều 204 và Điều 217.
Trong các gian có nhiều bụi không dẫn điện (xi măng, tro, đất làm khuôn…) thì trước các bánh xe của cầu trục và xe rùa của các máy trục phải đặt các chổi gạt bụi ra khỏi ray khi máy trục và xe rùa di chuyển.
Điều 216. Nối đất trong các thiết trí dễ nổ
Để nối đất các thiết bị điện của các máy trục ở các thiết trí dễ nổ phải dùng ruột thứ tư của cáp cung cấp điện cho máy trục đó.
Mục 5
NỐI ĐẤT Ở MẠCH ĐIỆN VÀ ĐƯỜNG CÁP
Điều 217. Nối đất cho cáp
Khi nối đất vỏ kim loại của các cáp thì vỏ kim loại và đai thép phải nối với nhau và nối với vỏ hộp cáp, phễu cáp, hộp nối bằng dây đồng mềm. Khi đó không yêu cầu phải dùng các dây nối đất có độ dẫn điện lớn hơn độ dẫn điện của vỏ cáp. Nhưng trong mọi trường hợp phải đảm bảo mặt cắt của chúng không được nhỏ hơn 6 mm2 và không được lớn hơn 25 mm2.
Điều 218. Vỏ nhôm của cáp làm dây trung tính
Ở các thiết trí có lợi dụng vỏ nhôm của cáp 3 ruột để làm dây trung tính, phải tuân theo quy định về cách lắp dây trung tính.
Điều 219. Nối đất đầu cột
Các đầu cột được lắp vào dây nối đất phải thực hiện bằng cách ép hoặc hàn.
Điều 220. Cầu nối mềm nối đất
Đối với cầu nối mềm để nối đất thì một đầu của cầu phải dùng dây thép cuốn chặt vào vỏ và đai thép của cáp rồi hàn lại, còn đầu kia của cầu thì dùng bu lông nối vào cáp và kết cấu kim loại được nối đất.
Chỗ nối các cầu nối vào vỏ nhôm của cáp sau khi hàn xong phải bôi nhựa đường (atsphan) hay sơn gơliptan hoặc sơn dầu. Trong các gian ẩm ướt, các tuynen và các rãnh, chỗ hàn phải quét bằng bitum nóng. Mặt cắt cầu nối mềm phải tương ứng với mặt cắt các dây nối đất ở thiết trí điện đó.
Điều 221. Ống thép luồn dây dẫn làm dây nối đất
Các ống thép để luồn dây dẫn điện được dùng làm dây nối đất hay để nối đất phải được nối chắc chắn khi các ống trên đặt hở có thể dùng ống nối có bôi bột chì hoặc một loại kết cấu khác có sự tiếp xúc chắc chắn.
Khi ống đặt ngầm chỉ được dùng ống nối có bôi bột chì. Để đảm bảo tính liên tục của mạch nối đất phải đảm bảo các yêu cầu sau:
a) Trong mọi trường hợp ống luồn dây đặt ngầm và đối với trường hợp có lưới trung tính nối đất mà ống luồn dây thì đặt hở, các chỗ nối ống phải hàn thêm một hai điểm về mỗi phía ống nối, cũng cho phép hàn cầu nối bằng kim loại có đủ độ dẫn điện.
b) Ở những chỗ nối ống vào các hộp, các khí cụ và vỏ thiết bị điện phải dùng loại “Đai ốc ống nối” (rắc co) để nối đất hoặc các biện pháp khác bảo đảm tiếp xúc tốt về điện hay nối vào hộp (hòm, tủ, vỏ) bằng cách hàn ốp các cầu nối kim loại có đủ độ dẫn điện.
Điều 222. Đối với lưới điện chiếu sáng
Ở các lưới điện chiếu sáng phân nhóm cấm dùng vỏ kim loại của ống luồn dây dẫn hoặc vỏ chì của dây dẫn để làm dây nối đất.
Trong các gian đòi hỏi phải nối đất các vỏ đó thì chúng phải được nối đất chắc chắn trên toàn bộ chiều dài, các ống nối và hộp nối ống phải được nối vào vỏ kim loại của ống luồn dây bằng cách hàn hay bằng bu lông.
Điều 223. Nối đất cho các tủ nhóm, tủ cung cấp hay tủ phân phối
Vỏ kim loại của ống luồn dây, vỏ chì của cáp phải được nối đất với các tủ nhóm, tủ cung cấp hay tủ phân phối bằng dây đồng bện nhiều sợi mặt cắt bằng 1,5 - 2,5 mm2 hay bằng côliê thép phải được kẹp chặt vào vỏ nối đất và phải hàn ốp vào vỏ.
Điều 224. Nối dây nối đất vào vỏ kim loại
Để nối dây nối đất vào vỏ kim loại của hộp, tủ, bảng v.v… phải hàn ốp hay dùng đinh vít. Trường hợp dùng đinh vít thì chỗ nối dây nối đất phải được đánh sạch.
Mục 6
CÁCH SƠN VÀ ĐÁNH DẤU
Điều 225. Đánh dấu dây nối đất
Ở chỗ các dây nối đất chui vào nhà phải có các dấu hiệu để dễ phân biệt.
Điều 226. Sơn hệ thống nối đất
Các dây nối đặt hở, các kết cấu, dây dẫn và thanh sắt dẹt của lưới nối đất đều phải sơn mầu đen, trừ các dây trung tính.
Các dây nối đất đặt hở được phép sơn mầu khác cho phù hợp với mầu trang trí tường nhà, nhưng ở các chỗ nối và chỗ rẽ nhánh của chúng phải kẻ ít nhất hai sọc mầu đen cách nhau 150 mm.
Điều 227. Dùng dây trần nối đất đặt hở
Trước khi lắp đặt các dây trần nối đất đặt hở và chi tiết cố định chúng phải được đánh sạch và sơn hết mọi mặt. Còn chỗ nối thì sơn sau khi hàn xong các mối nối.
Trong các gian ẩm ướt và có các khí ăn mòn phải sơn bằng loại sơn chịu được tác động hoá học.
Điều 228. Tại nơi nối với dây nối đất di động
Ở chỗ dùng để nối với dây nối đất lưu động phải đánh dấu bằng cách dùng sơn viết lên tường và kẻ chữ nối đất ký hiệu nối đất.
Điều 229. Vật nối đất và dây nối đất chôn dưới đất
Không nên sơn các vật nối đất và các dây nối đất chôn dưới đất. Sau khi nghiệm thu, các mối hàn đều phải quét bitum khắp mọi mặt.
Chương 6
CÁCH ĐẶT DÂY DẪN ĐIỆN
Điều 230. Các quy định đặt dây dẫn điện
Các quy định trong chương trình này áp dụng để lắp đặt các dây dẫn điện động lực và chiếu sáng điện áp 1 chiều và xoay chiều đến 1000 V ở trong nhà và ngoài trời bằng dây dẫn cách điện và cáp không có vỏ thép mặt cắt bé. Còn dây dẫn trần phải tuân theo chương 7 của quy định này.
Mục 1
QUY ĐỊNH CHUNG
Điều 231. Dây dẫn do tài liệu thiết kế quy định
Kiểu, mặt cắt và loại dây dẫn do tài liệu thiết kế quy định theo phụ tải và đặc điểm nơi đặt.
Điều 232. Chỗ nối và phân nhánh dây dẫn và cáp
Chỗ nối và phân nhánh các dây dẫn và cáp không được chịu các ứng suất cơ học. Chỗ nối và phân nhánh ruột cáp và dây dẫn phải được cách điện tương đương với cách điện ở những chỗ còn nguyên vẹn.
Điều 233. Nối và phân nhánh dây dẫn trong ống lồng
Phải dùng các hộp nối và hộp phân nhánh để nối cũng như để phân nhánh các dây dẫn trong hộp kín, trong các ống và trong các ống lồng mềm bằng kim loại khi đặt hở cũng như khi đặt ngầm.
Cấu tạo của các hộp nối và hộp phân nhánh phải phù hợp với cách đặt dây và điều kiện môi trường.
Bên trong các hộp có nắp đóng mở được và cáp nên nối và phân nhánh dây dẫn bằng các kẹp chuyên dùng có vỏ cách điện đảm bảo.
Điều 234. Bảo vệ dây dẫn tại nơi dây dẫn chui ra khỏi hộp, máng...
Ở chỗ dây dẫn chui ra khỏi hộp, máng, ống cứng và ống lồng mềm bằng kim loại đều phải được bảo vệ để tránh hư hỏng. Ở những chỗ dây dẫn giao chéo với các mối nối co dãn phải có vật bù trừ co dãn.
Điều 235. Độ cao lắp đặt dây dẫn
Không quy định độ cao lắp đặt cách nền nhà hoặc sàn nhà cho dây dẫn cách điện được bảo vệ, dây dẫn luồn trong ống cách điện có vỏ kim loại, dây dẫn và cáp luồn trong các ống thép và các ống lồng mềm bằng kim loại, cáp mềm làm việc trong điều kiện nặng. Ở những chỗ dây dẫn và cáp có thể bị hư hỏng do cơ học thì phải được bảo vệ thêm.
Điều 236. Dây dẫn tại nơi có nhiệt độ cao
Khi đặt gần các ống có nhiệt độ cao thì dây dẫn và cáp phải được bảo vệ chống tác hại do nóng hoặc phải dùng loại dây dẫn và cáp thích hợp.
Điều 237. Dây dẫn trong hộp đặt thẳng đứng hoặc quay xuống dưới
Khi các hộp đặt dây bố trí thẳng đứng hay đặt quay nắp xuống dưới thì bắt buộc phải cố định chặt các dây dẫn.
Trong các gian đòi hỏi phải nối đất thì các hộp và các máng đặt dây dẫn nối với nhau phải tạo nên một mạch điện liên tục trên toàn bộ chiều dài của chúng.
Điều 238. Dây dẫn đặt hở
Các dây dẫn đặt hở phải phối hợp với các đường nét kiến trúc của nhà và công trình để đảm bảo mỹ thuật.
Điều 239. Dây dẫn tại những nơi ẩm ướt
Chiều dài các dây dẫn đặt trong các gian ẩm ướt (xí, tắm...) càng ngắn càng tốt. Các dây dẫn nên đặt ở bên ngoài các gian này và đèn chiếu sáng nên đặt gần dây dẫn ở trên tường.
Điều 240. Dây dẫn đặt theo bề mặt kết cấu bị nung nóng
Dây dẫn đặt theo bề mặt kết cấu bị thường xuyên nung nóng (đường dẫn khói, đường dẫn khí lò...) không cho phép đặt kín. Khi đặt hở trên bề mặt đường dẫn khói, đường dẫn khí lò... thì nhiệt độ của không khí xung quanh dây dẫn không được vượt quá 35 0C.
Điều 241. Vòng kẹp cố định dây dẫn
Ở những đoạn thẳng của tuyến dây, các vòng kẹp dùng để cố định dây dẫn, cáp và ống được đặt trực tiếp trên bề mặt đó phải cách đều nhau. Trên các mặt đoạn thẳng và các chỗ vòng, các vòng kẹp phải đặt thẳng góc với đường tim đặt dây dẫn.
Điều 242. Đệm cách điện
Khi dùng các vòng đai và các vòng kẹp bằng kim loại để cố định dây dẫn thì phải lót các đệm cách điện.
Điều 243. Cố định dây dẫn và kết cấu
Các đinh dùng để cố định dây dẫn vào các kết cấu công trình thường dùng súng chuyên dùng để thi công hoặc dùng các biện pháp khác thích hợp. Các đinh phải được lựa chọn và cố định lên các mặt đỡ theo đúng tài liệu hướng dẫn.
Điều 244. Vòng kẹp kim loại
Các vòng kẹp bằng kim loại dùng để cố định dây dẫn, cáp và ống thép đều phải sơn chống gỉ.
Điều 245. Dây dẫn dự phòng
Các dây dẫn đặt ngầm phải có 1 đoạn dự phòng ít nhất là 50 mm ở cạnh những chỗ nối trong các hộp phân nhánh và ở cạnh chỗ nối với các đèn chiếu sáng công tác và ổ cắm.
Điều 246. Dây dẫn đặt ngầm trong các thiết trí
Khi dây dẫn đặt ngầm thì các hộp nối, các hộp đặt công tác, ổ cắm cùng phải đặt chìm trong kết cấu, xây dựng sao cho mặt hộp (mặt công tác, ổ cắm) ngang bằng với mặt tường.
Điều 247. Đi dây trong cấu kiện đúc sẵn
Trong các cấu kiện đúc sẵn thành tấm lớn và các khối lớn của các công trình nhà cửa được sản xuất ở nhà máy, công trường thì cần làm sẵn các rãnh để đặt dây dẫn điện, các hốc để đặt công tắc, ổ cắm, các hộp phân nhánh và các bóng điện phù hợp với bản vẽ thiết kế các cấu kiện đó.
Các rãnh và các hốc chứa lại phải bằng phẳng. Chiều dầy của lớp bảo vệ tim rãnh ống, hốc phải đảm bảo ít nhất là 10 mm.
Mục 2
ĐẶT DÂY DẪN ĐIỆN LÊN CÁC VẬT ĐỠ CÁCH ĐIỆN
(CÁC PULI, CÁC CÁCH ĐIỆN, CÁC KẸP DÂY...)
Điều 248. Vị trí đặt dây trong các thiết trí
Chiều cao đặt dây và khoảng cách giữa các dây bọc cách điện phải tuân theo các quy định của tài liệu thiết kế.
Điều 249. Cố định các giá đỡ cách điện
Các chân cách điện kiểu cong, các giá đỡ cùng với cách điện phải cố định chắc vào vật liệu chính của tường. Các puli hoặc các kẹp dây dùng cho các dây dẫn mặt cắt 4 mm2 trở xuống có thể cố định lên lớp vữa trát hay lên gỗ lát mặt tường.
Điều 250. Cố định dây dẫn cách điện một ruột
Các dây dẫn cách điện một ruột loại không được bảo vệ phải dùng dây thép mềm để buộc chặt vào puli hay cách điện. Ở các gian nhà ẩm ướt và ngoài trời thì dây thép buộc phải được quét sơn chống gỉ. Chỗ buộc dây dẫn phải được quấn băng cách điện để bảo vệ. Có thể dùng các vòng khuyên hay dây nhựa mềm (pôli -cơlovinhit) để cố định dây dẫn loại không được bảo vệ vào puli hay cách điện (trừ các vị trí góc và các đầu cuối).
Các chỗ kẹp chặt dây dẫn phải đệm lót để không hư hỏng cách điện.
Điều 251. Quy định đặt dây dẫn trên cách điện
Việc đặt dây trên cách điện phải theo quy định sau:
- Cách điện trung gian - đặt dây ở cổ hoặc đỉnh cách điện;
- Cách điện góc: Đặt ở cổ cách điện;
- Cách điện néo cuối: Dùng khóa hãm.
Quy định chỗ nối dây rẽ nhánh phải thực hiện ngay tại puli hoặc cách điện.
Điều 252. Cố định dây dẫn tại một số vị trí
Đối với dây dẫn có cách điện ở vị trí góc, cuối, rẽ nhánh vòng qua xà… phải dùng băng vải hoặc dây gai để buộc vào puli.
Điều 253. Dây dẫn giao chéo với đường ống
Khi các dây cắt với các đường ống, khoảng cách giữa chúng phải tuân theo quy định của tài liệu thiết kế.
Khi cắt các đường ống có nhiệt độ cao hơn mức bình thường, phải áp dụng các biện pháp cách nhiệt thích hợp.
Điều 254. Dây dẫn đi qua tường, vách ngăn
Khi dây dẫn cách điện loại không được bảo vệ xuyên qua tường thì phải luồn dây đó trong ống cách điện cứng và phải cố định. Ở phía trong nhà khô ráo phải dùng ống lót cách điện còn ẩm ướt và phía chui ra ngoài phải dùng phễu.
Đường dây xuyên qua vách ngầm và vách gỗ giữa các nhà khô ráo cho phép luồn trong ống cách điện có vỏ kim loại trong ống dây - kim loại.
Khi dây dẫn cách điện loại không bảo vệ xuyên qua từ gian nhà khô ráo này sang gian khô ráo khác, cho phép tất cả các dây dẫn có cách điện của cùng 1 đường dây luồn chung trong 1 ống cách điện. Trong các trường hợp khác nhau thì cả 2 phía đều phải trát kín bằng nhựa cách điện. Khi dây dẫn chui từ gian khô ráo sang gian ẩm ướt hoặc chui ra ngoài trời mà phải nối dây thì chỗ nối phải đặt ở phía khô ráo.
Điều 255. Dây dẫn đi xuyên qua các tầng của tòa nhà
Dây dẫn cách điện và cáp đi xuyên từ tầng này sang tầng khác của nhà phải luồn qua ống hoặc lỗ chừa sẵn trên cấu kiện. Cấm dùng dây bện xuyên qua sàn nhà giữa 2 tầng.
Điều 256. Dây dẫn đi xuyên qua sàn nhà
Khi dây dẫn xuyên qua sàn nhà giữa 2 tầng cho phép luồn trong ống cách điện đặt dưới lớp vữa trát của tường, các ống cách điện phải đặt liên tục có ống lót và phải đặt tới mép ngoài.
Điều 257. Dây dẫn có 2 hoặc 3 ruột
Đối với loại dây bện có 2 hoặc 3 ruột khi đi vòng trong các gian nhà khô ráo nếu có gặp chướng ngại thì cho phép luồn chung trong 1 ống cách điện mà không cần hở ra.
Điều 258. Bán kính uốn của dây dẫn
Bán kính uốn của dây dẫn một ruột cách điện loại không có bảo vệ ít nhất phải bằng 3 lần đường kính ngoài của dây dẫn.
Mục 3
DÂY DẪN ĐẶT TREO
Điều 259. Treo dây dẫn
Các loại dây dẫn chuyên dùng loại cáp điện và các loại dây dẫn khác được lắp đặt treo vào cáp thép chịu lực bằng loại kẹp riêng hoặc bằng phương pháp quấn buộc thích hợp.
Điều 260. Cáp gia cường
Các cáp gia cường bằng thép để treo dây cần được móc vào lõi thép mạ kẽm có đường kính theo yêu cầu của thiết kế. Lựa chọn cáp gia cường để treo dây phải tuân theo yêu cầu của tài liệu thiết kế.
Điều 261. Treo dây cáp thép
Khi treo dây cáp thép phải căng tới độ võng nhỏ nhất, ứng lực không được vượt quá 0,7 ứng lực cho phép đối với loại cáp thép đó.
Chỉ ở chỗ đặt hộp nối phân nhánh, hộp nối kiểu ổ cắm và đèn chiếu sáng thì mới treo dây thẳng đứng. Dây treo đứng nên dùng loại dây thép có đường kính từ 2-3 mm đối với dây điện động lực và từ 1,5 - 2 mm đói với dây điện chiếu sáng. Tất cả các bộ phận kim loại của dây điện đặt treo, kể cả cáp chịu lực đều phải nối đất.
Trong các gian sản xuất thông thường cho phép dùng dây cáp làm dây trung tính làm việc trong lưới điện phân nhóm của hệ thống điện trung tính nối đất.
Cấm dùng cáp chịu lực để làm dây nối đất - nên dùng một dây dẫn riêng hoặc một ruột riêng của dây dẫn (hoặc cáp) để làm dây nối đất. Tất cả các loại bộ phận kim loại của dây điện đặt treo như:
- Bộ phận hở trần của cáp thép;
- Các bộ phận khóa néo cáp, kết cấu néo cuối, kẹp treo dây v.v… đều phải bôi dầu Silicôn.
Mục 4
ĐẶT DÂY DẪN LOẠI ĐƯỢC BẢO VỆ VÀ CÁP CÁCH ĐIỆN BẰNG CAO SU
Điều 262. Khoảng cách của dây bảo vệ và cáp
Ở các phần khoảng cách giữa các điểm cố định của dây bảo vệ và cáp phải tuân theo yêu cầu của tài liệu thiết kế.
Điều 263. Luồn dây dẫn vào hộp khí cụ điện
Phải dùng móc kẹp để cố định dây dẫn và cáp ở những chỗ luồn dây vào hộp khí cụ điện hoặc phễu cáp và phải đặt cách mép của chúng từ 50 - 70 mm.
Khoảng cách từ chỗ dày bắt đầu uốn cong đến móc gần nhất phải từ 10 - 15 mm.
Điều 264. Dây dẫn nằm ngang
Khi dây dẫn hoặc cáp đơn được đặt theo đường nằm ngang thì những điểm cố định trung gian có thể dùng loại kẹp một tai và tai kẹp phải đặt thấp hơn dây dẫn hoặc cáp.
Khi dây dẫn hoặc cáp đặt thẳng đứng theo tường trần nhà, góc nhà phải dùng kẹp 2 tai hoặc đai có vòng huy để cố định dây.
Điều 265. Kẹp cố định cho dây bọc chì
Đối với dây bọc chì phải lót kẹp bằng loại vật liệu mềm, miếng lót phải nhô ra hai mép kẹp từ 1,5 - 2 mm. Các loại dây cáp khác thì không cần lót.
Điều 266. Bán kính uốn của dây dẫn
Bán kính uốn của dây phải lớn hơn quy định của nhà chế tạo.
Điều 267. Dây dẫn đi qua tường
Khi cáp và dây cách điện loại được bảo vệ đi qua tường gạch, tường bê tông phải đặt trong ống kim loại hay ống cách điện lỗ chừa sẵn có trát vữa.
Cho phép đặt nhiều dây dẫn của cùng 1 mạch hay nhiều cáp trong cùng một ống.
Đối với dây cách điện và cáp có cách điện bằng cao su chui qua tường gạch hoặc bê tông thì 2 đầu ống luồn dây phải có ống lót.
Điều 268. Dây dẫn qua sàn, trần nhà
Khi dây xuyên qua sàn gác cũng phải luồn trong ống thì đầu ống phải cách mặt sau 1,5 m. Khi chui qua trần nhà thì đầu dưới của ống luồn cũng phải cách trần 1,50 m những đoạn nào có thể làm hỏng dây cũng phải dùng biện pháp bảo vệ.
Điều 269. Dây dẫn giao chéo nhau
Khi 2 tuyến cáp hoặc dây dẫn giao chéo nhau thì một trong hai tuyến phải được bảo vệ bằng cách:
- Luồn trong ống cách điện;
- Xây rãnh;
- Đặt trong ống kim loại.
Điều 270. Mối ghép của ống luồn kim loại
Mối ghép của ống luồn bằng kim loại phải quay về phía mặt dỡ ống. Khi ống đặt ngang theo tường thì mối ghép phải hướng xuống dưới tránh hơi ẩm lọt vào.
Điều 271. Ngăn ngừa cách điện hư hại
Tại chỗ cắt ở các đầu có vỏ kim loại phải là ranh giới với bên ngoài để ngăn ngừa cách điện khỏi bị hư hại. Các dây dẫn có vỏ kim loại trơn phải có đai hoặc các đầu mút để tránh bị trượt.
Điều 272. Tránh lão hóa cách điện
Để tránh bị lão hóa cách điện của các sợi ăn mòn mạnh thì phải dùng loại sơn thích hợp. Yêu cầu này không áp dụng cho các ruột dây dẫn và cáp đi vào trong hộp có ống luồn dây của máy điện hoặc khí cụ điện kiểu kín, kiểu chống bụi hoặc kiểu chống nước.
Điều 273. Đặt cáp tại chỗ mới quét sơn, vôi
Cấm đặt cáp CPr lên các chỗ mới quét sơn hoặc quét vôi còn ướt. Nếu cần đặt ngay thì vỏ cáp phải được quét bằng một loại sơn chóng khô trước khi đặt.
Điều 274. Nối và rẽ nhánh dây dẫn
Việc nối dây hoặc rẽ nhánh cáp và dây dẫn loại được bảo vệ phải thực hiện trong hộp. Khi cho dây vào hộp, khí cụ, đồng hồ phải luồn cả vỏ bảo vệ.
Điều 275. Nối đất vỏ kim loại của cáp
Nếu vỏ kim loại của cáp và của dây dẫn cũng như các hộp kim loại cần phải nối đất thì nối chung với dây trung tính nối đất và phải bảo đảm tính chất liên tục về điện trên toàn bộ tuyến dây.
Tất cả cần nối liền mạch phải được quét sơn trên vỏ kim loại không được có các vết hư hỏng.
Mục 5
ĐẶT HỞ VÀ ĐẶT NGẦM DÂY DẪN ĐIỆN
Điều 276. Quy định đặt dây điện trong nhà
Có thể đặt các dây điện dẹt trong nhà, ngoại trừ những trường hợp sau đây:
1. Bố trí hở:
a) Trong các phòng dễ bị cháy
b) Trên trần nhà
2. Bố trí hở và ngầm
a) Trong các phòng dễ nổ
b) Trong các phòng đặc biệt ẩm
c) Trong các phòng có môi trường ăn mòn cao
d) Trên các sàn gỗ của nhà trẻ, bệnh viện, câu lạc bộ, trường học và nhà tập thể
đ) Để cấp điện cho các thiết bị chiếu sáng kiểu treo
e) Trên sân khấu và ghế ngồi của khán giả.
Điều 277. Đặt hở dây dẫn dẹt
Có thể đặt hở các dây dẫn dẹt:
a) Trực tiếp lên tường, vách ngăn, sàn có trát thạch cao thô hoặc vữa ướt.
b) Lên tường bằng vật liệu không cháy, vách ngăn có dán lớp bồi (ngay trên mặt lớp bồi).
Điều 278. Đặt dây dẹt ngầm trong tường nhà
Việc đặt dây dẹt ngầm trong tường hoặc vách ngăn bằng granitô hoặc trát vữa thường phải theo các điều kiện sau đây:
a) Nếu tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy thì đặt dây trong rãnh đã lót vữa hoặc dưới lớp vữa ướt.
b) Trong các rãnh và các kết cấu xây dựng rỗng.
c) Đặt sẵn trong các kết cấu xây dựng đúc sẵn từ xưởng chế tạo (theo chỉ dẫn riêng).
Điều 279. Đặt ngầm dây dẫn dẹt trên trần nhà
Đặt ngầm dây dẫn dẹt ở trần nhà phải theo một trong các phương pháp sau:
a) Đặt dưới lớp vữa ướt của trần làm bằng các tấm không cháy;
b) Đặt trong khe hở giữa các tấm bê tông đúc sẵn, bên ngoài trát vữa thạch cao mịn;
c) Đặt trong các rãnh chừa sẵn trong các tấm bê tông cốt thép cỡ lớn, ngoài cùng trát vữa thạch cao mịn;
d) Trong các tường và các hốc trống của các tấm bê tông cốt sắt của panen và trong rãnh các tấm đặc biệt của nhà kiểu tấm lớn;
đ) Đặt sẵn trong các cấu kiện sẵn từ xưởng chế tạo (theo chỉ dẫn riêng);
e) Đặt trên nền sàn thô của mỗi tầng, trần nhà không cháy của tầng cuối cùng (kể cả tầng hầm), dưới lớp vữa xi măng cát hoặc thạch cao dầy 10 mm. Trường hợp này, nếu không áp dụng được theo các điểm a, c, d thì dùng theo các điểm b, đ. Đối với dây dẹt đặt ngầm ở trần nhà yêu cầu chung là phải đặt ở chỗ nào đó đảm bảo không bị hư hỏng về mặt cơ học.
Điều 280. Dây dẹt không chịu được ánh sáng
Các dây dẹt có cách điện bằng chất dẻo không chịu được ánh sáng (trong suốt - màu vàng nâu) chỉ cho phép đặt ngầm.
Điều 281. Đặt ngầm dây dẫn dẹt
Khi đặt ngầm dây dẫn dẹt phải lựa chọn tuyến như sau:
a) Thông thường, khi đặt ngang theo tường thì phải đặt song song với các đường giao nhau qua tường và trần và cách trần 100 - 200 mm hoặc cách gờ, mái đua hoặc xà ngang từ 50 - 100 mm. Các ổ cắm điện nên đặt thành hàng ngang.
b) Khi kéo đến các đèn chiếu sáng, các công tắc và ổ cắm phải đặt dây theo chiều thẳng đứng. Trong các nhà lắp ghép tấm lớn, cho phép kéo theo rãnh có sẵn.
c) Khi đặt dây treo trần (trong lớp vữa, trong các khe, trong lớp rỗng của tấm sàn) nên kéo theo khoảng cách ngắn nhất giữa hộp phân nhánh và đèn chiếu sáng.
Điều 282. Dây dẫn đi qua ống nhiên liệu khí hoặc lỏng
Khi bố trí các dây dẫn vượt các ống nhiên liệu khí hoặc lỏng, phải lắp đặt dây dẫn ở khoảng cách theo quy định của tài liệu thiết kế.
Điều 283. Giao chéo dây dẫn dẹt
Cần tránh đặt dây dẫn dẹt giao chéo với nhau. Nếu thật cần thiết phải giao chéo thì tại đó phải cuốn tăng cường 3 đến 4 lớp băng nhựa dính hoặc băng cao su.
Điều 284. Dây dẫn dẹt 3 ruột
Khi dùng dây dẫn dẹt 3 ruột trong lưới điện chiếu sáng thì dùng các ruột ngoài cùng làm dây pha còn ruột giữa làm dây trung tính.
Điều 285. Uốn cong dây dẫn dẹt
Khi cần phải uốn cong các dây dẫn dẹt tới góc lượn 900 trên mặt tường và trần nhà phải theo một trong 3 phương pháp sau:
a) Nếu uốn dây theo bề dẹt một góc 900 thì không cần phải rạch dải băng cách ly, không được để ruột này giáp với ruột kia.
b) Nếu uốn theo cạnh thì phải rạch dải băng cách ly dọc theo dây và một ruột được uốn vòng vào phía trong.
c) Nếu dây dẫn không có dải băng cách ly được uốn theo cạnh với bán kính uốn đảm bảo không làm gẫy cách điện chỗ uốn.
Điều 286. Dây dẫn dẹt đi qua vách chắn và sàn
Dây dẫn dẹt hở đi qua các vách chắn và sàn phải luôn trong ống cách điện, ở 2 đầu ống phải lồng ống lót bằng cao su hoặc sứ hay nhựa.
Điều 287. Dây dẫn đặt ngầm khi chui ra khỏi tường, sàn
Chỉ dây dẫn đặt ngầm chui ra khỏi mặt tường hoặc sàn (thí dụ để nối vào đèn, công tắc…) phải luồn dây trong ống cách điện hoặc dùng phễu.
Điều 288. Chỗ nối, phân nhánh của dây dẫn dẹt
Tất cả các chỗ nối hoặc nhánh dây dẫn dẹt đều phải hàn hoặc dùng các kẹp dây trong hộp phân nhánh.
Hộp phân nhánh phải bằng chất cách điện hoặc bằng kim loại trong đệm lót cách điện.
Khi dây đặt ngầm thì cho phép phân nhánh dây ở các hộp đấu dây và ở công tắc, ổ cắm hoặc đèn, ở trong các gian khô ráo hoặc ẩm, các hộp phân nhánh, có thể làm bằng các hốc trong tường hoặc sàn, có thành phẳng chừa sẵn khi xây dựng nhưng phải có nắp đậy.
Khi nối và phân nhánh các dây dẫn dẹt đặt ngầm phải để chừa một đoạn dây dự trữ dài ít nhất 50 mm.
Điều 289. Không cho phép treo trực tiếp các đèn lên dây dẫn dẹt.
Điều 290. Luồn dây dẫn dẹt vào hộp kim loại
Các hộp kim loại ở những nơi luồn dây dẫn dẹt vào đều phải có ống lót cách điện hoặc quấn tăng cường cách điện bằng 3 đến 4 lớp băng nhựa dính hoặc cao su.
Điều 291. Nối dây vào các ổ cắm, công tắc...
Khi nối đầu dây vào ổ cắm, công tắc v.v… thì chỉ được rạch một đoạn tối thiểu cần thiết của dải băng cách ly giữa các ruột.
Điều 292. Cố định dây dẫn dẹt
Việc cố định các dây dẫn dẹt đặt hở được tiến hành như sau:
a) Với dây có dải băng cách ly thì dùng biện pháp dán, đóng đinh dùng kẹp nhựa, kẹp cao su.
b) Với dây không có dải băng cách ly thì dán hay dùng kẹp.
c) Dùng các kim loại để kẹp dây và gắn vào mặt đỡ.
d) Đinh dùng để đóng trực tiếp dải băng cách ly của dây dẫn dẹt nên dùng loại có đường kính 1,4 - 1,8 mm dài từ 20 - 25 mm, với đường kính mũ đinh 3 mm, đinh phải đóng cách nhau 200 - 300 mm và đóng đúng giữa băng cách ly.
Búa dùng để đóng đinh phải là loại nhỏ và dùng miếng đỡ để tránh búa đập vào dây.
Trong các gian nhà ẩm thì dưới mũ đinh nên có vòng đệm bằng cao su hay nhựa. Khi dùng kẹp thì khoảng cách giữa hai kẹp không được quá 400 mm.
Điều 293. Dùng dây dẫn dẹt đặt ngầm trong tường
Khi dùng dây dẹt đặt ngầm thì trước khi trát vữa nên dùng vữa thạch cao mịn để gắn tạm dây vào. Ngoài ra có thể dùng kẹp hoặc đai bằng chất cách điện (cao su, nhựa…) để cố định dây dẹt.
Điều 294. Cấm dùng đinh để cố định dây dẹt đặt ngầm.
Điều 295. Bảo quản dây dẫn dẹt
Khi vận chuyển và bảo quản dây dẫn dẹt phải tránh hư hỏng về cơ học và tránh ánh nắng chiếu vào.
Mục 6
ĐẶT NGẦM DÂY DẪN TRONG CÁC ỐNG KHÔNG PHẢI LÀ KIM LOẠI
Điều 296. Tuyến đặt ống luồn dây dẫn
Tuyến đặt ống trong trường hợp này không được trùng hoặc giao chép sát với các ống dẫn khói và các bề mặt kết cấu bị nung nóng.
Điều 297. Chọn tuyến đặt ống
Tuyến đặt ống trên tường nên bố trí song song với vật kiến trúc nào đó (khung cửa, gờ, mái đua…).
Điều 298. Tuyến dây qua chướng ngại vật
Các đoạn tuyến đi vòng qua các chướng ngại vật ở đoạn đặt ngang không được để tụ nước.
Điều 299. Ống luồn dây đặt trên tường
Ống luồn dây đặt ở trên tường không cháy thì phải đặt trong rãnh trát vữa. Trước khi trát vữa thì nên dùng vữa thạch cao mịn gắn tạm ống ở một số điểm đã định vị.
Điều 300. Đi dây dưới nền các phân xưởng nóng
Cấm dùng các loại ống không phải là kim loại hay ống giấy kim loại dưới nền các phân xưởng nóng (đúc, hàn, rèn…)
Điều 301. Nơi làm việc có nhiệt độ cao
Khi nhiệt độ môi trường nơi đặt tuyến thường xuyên cao hơn + 350C thì cấm dùng ống bằng cao su bitum.
Điều 302. Sử dụng ống cao su dưới nền nhà
Khi dùng ống cao su bitum dưới nền nhà thì phải đặt ống dưới 1 lớp vữa bê tông dầy ít nhất 50 mm. Nhưng không quá 400 mm.
Điều 303. Ống cao su giao chéo với đường vận chuyển
Ở chỗ ống cao su bitum giao chéo với đường vận chuyển nội bộ phân xưởng thì phải luồn trong ống thép. Trường hợp lớp bê tông phía trên ống dầy hơn 100 mm thì không cần dùng ống thép.
Điều 304. Bảo vệ ống cao su sau khi chui ra khỏi móng, tường, nền nhà
Ở những chỗ ống cao su bitum chui ra khỏi móng, tường và nền nhà thông thường phải dùng những đoạn ống thép mỏng bọc bảo vệ phía ngoài và đầu ống phải được chèn kín, ở chỗ ống cao su bitum chui ra khỏi móng và nền nhà để đi lên tường không cháy phải được bảo vệ bằng thép hoặc sắt góc đến độ cao 1,5 m.
Điều 305. Nối ống cách điện
Công việc nối các đoạn ống cách điện với nhau phải dùng măng sông cùng loại vật liệu với ống và 2 đầu ống nối phải áp khít nhau.
Điều 306. Nối ống bằng cao su bitum
Khi nối 2 đoạn ống bằng cao su bitum với nhau phải dùng măng sông cùng vật liệu có đường kính lớn hơn và dài 100 mm, hoặc bằng kim loại. Các măng sông phải được chèn kín và dùng dây thép để quấn đai cho chắc.
Điều 307. Dùng ống thép nối ống cao su bitum
Có thể dùng ống thép mỏng để nối các ống cao su bitum với nhau. Chỗ nối ống đó với ống thép phải chèn chặt như khi nối bằng măng sông.
Điều 308. Chỗ nối các ống giấy - kim loại
Chỗ nối các ống giấy - kim loại với nhau dùng các măng sông chuyên dùng được chế tạo từ những đoạn ống mỏng và đặt ở trong hộp nối.
Điều 309. Nối, rẽ nhánh dây dẫn trong các ống phi kim loại và ống giấy kim loại
Việc rẽ nhánh và nối dây điện trong các ống không bằng kim loại và ống giấy - kim loại phải thực hiện ở các hộp nối, hộp rẽ nhánh. Cấu tạo của hộp nói trên phải phù hợp với phương pháp đặt dây và môi trường xung quanh.
Điều 310. Các loại ống khác nhau
Cho phép đặt các loại ống cứng vừa và ống cao su bitum có dây dẫn đã luồn sẵn trong ống với điều kiện đảm bảo thay dây dẫn được.
Điều 311. Đường kính của ống cách điện
Đường kính trong của ống cách điện phải đảm bảo việc thay dễ dàng dây điện đặt trong ống phù hợp với số lượng và đường kính của dây dẫn; đồng thời không được bé hơn 11 mm.
Điều 312. Khoảng cách giữa các hộp nối
Để kéo dây dẫn và ống một cách dễ dàng cũng như để dễ thay thế, khoảng cách giữa các hộp nối với nhau không được vượt quá giá trị thiết kế.
Điều 313. Khoảng cách giữa hai hộp nối của ống giấy
Đối với ống giấy thì khoảng cách giữa hai hộp không được dài quá 9 m.
Điều 314. Bán kính uốn cong của ống cách điện
Trường hợp do đặc điểm kết cấu của công trình ở đoạn tuyến có chiều dài dưới 20 m không thể đặt các hộp néo được (như đoạn giữa các tầng thang máy của nhà lắp ghép tấm lớn) thì cho phép bán kính uốn ống đến 15 lần đường kính ngoài của ống. Số lượng chỗ uốn không được quá 2. Ngoài ra nên chọn ống lớn hơn trường hợp khoảng cách giữa các hộp đạt quy định ở Bảng 6.85.1
Bảng 6.85.1
| Đoạn tuyến giữa các hộp | Khoảng cách giữa hai hộp (m) | |
| Ống cao su cứng vừa | Ống dây kim loại và cao su bitum | |
| Thẳng | 10 | 12 |
| Có 1 góc | 7,5 | 8 |
| Có 2 góc | 5 | 5 |
| Có 3 góc | 5 | 3 |
| Có 4 góc | 5 | 3 |
Điều 315. Bán kính uốn cong của cao su cứng vừa và cao su bitum
Bán kính uốn ống cao su cứng vừa và cao su bitum không được nhỏ hơn 10 lần đường kính trong của ống đối với giấy kim loại 6 lần.
Điều 316. Đối với ống giấy - kim loại
Không cho phép uốn các ống giấy - kim loại không xếp nếp. Chỗ thay đổi hướng tuyến và ở các góc phải đặt hộp nối hay các đoạn ống bằng cao su cứng vừa hoặc các loại tương tự.
Điều 317. Bảo vệ chỗ uốn của ống cứng vừa và ống cứng cao su bitum
Đối với loại ống cứng vừa và ống cứng cao su bitum chỗ uốn ống phải dùng dây thép
1,5 mm quấn ngoài với bước đai là 8-10 mm để bảo vệ khi chỗ uốn đó có thể xảy ra dập nát.
Điều 318. Ống để luồn dây cách điện qua tường, sàn
Ống cách điện và ống giấy - kim loại để luồn dây cách điện qua tường, sàn gác phải liền và không được nối. Khi đặt ống trên bề mặt lát gỗ có trát vữa, không cho phép dùng măng sông để nối các ống cách điện trên đoạn tuyến giữa hai hộp.
Điều 319. Ống lót hoặc phễu khi đưa ống vào hộp, tủ, bảng
Đối với ống không bằng kim loại và ống giấy kim loại khi đưa vào hộp, tủ, bảng, hộp bảo vệ làm bằng vật liệu không cách điện, cũng như khi đưa vào các hộp thì các đầu ống phải có ống lót hoặc phễu cách điện.
Điều 320. Đầu nối của ống cách điện
Khi các ống cách điện không đưa vào ống hộp hoặc vỏ của khí cụ điện, đồng hồ thì đầu nối phải có ống lót hay phễu cách điện.
Mục 7
ĐẶT DÂY NGẦM TRONG ỐNG THỦY TINH
Điều 321. Quy định về ống thủy tinh
Ống thủy tinh phải đúng tiêu chuẩn để dễ dàng luồn dây dẫn khi đặt ngầm.
Điều 322. Dây dẫn đặt ngầm luồn trong ống thủy tinh
Dây dẫn đặt ngầm luồn trong ống thủy tinh được phép áp dụng cho các lưới điện chiếu sáng và động lực với điện áp dưới 500 V và các lưới điện thoại, truyền thanh đặt trong tường hoặc sàn không cháy, ở các nhà cấp phòng hỏa loại III, ở các nhà công cộng cấp phòng hỏa loại II kể cả tầng hầm và các loại nhà khác. Cũng cho phép đặt ở tầng trần của các loại nhà khác. Cũng cho phép đặt ở trần của các nhà nói trên khi trần làm bằng vật liệu không cháy.
Điều 323. Lắp đặt tại khu vực không có rung động
Cho phép đặt dây theo điều 322 trong các nhà sinh hoạt, nhà văn hóa có cấp phòng hỏa loại II và các xí nghiệp công nghiệp với điều kiện không bị ảnh hưởng rung và chấn động của các thiết bị sản xuất.
Điều 324. Những nơi không áp dụng điều 322
Không cho phép đặt dây dẫn như ở điều 322 ở những nơi: gian nhà dễ nổ thuộc mọi cấp, gian đặc biệt ẩm ướt, chỗ khán giả ngồi (kể cả sân khấu) của rạp hát, nhà triển lãm, câu lạc bộ, cung văn hóa v.v… và các nhà ở vùng có động đất từ cấp 7 trở lên, vùng có độ lún cấp II, III và các mạch điện ngoài trời.
Điều 325. Dây dẫn trong cùng một ống
Không cho phép đặt chung dây dẫn của mạch có dòng điện mạnh vào mạch có dòng điện yếu (thông tin) trong cùng một ống.
Điều 326. Ống đặt trong sàn nhà hoặc đi trên tường
Ống đặt trong sàn nhà nên đi theo đường ngắn nhất còn ở tường thì phải đặt thẳng đứng hoặc nằm ngang. Ống phải đặt trên tấm lót và tấm lót phải nằm trong toàn bộ chiều dài ống. Chiều dày lớp bảo vệ (bê tông, xi măng, nhựa đường) bên trên ống dày ít nhất là
10 mm. Khi đặt ống trên các tấm có lót không cháy ở tầng trần thì phải dày ít nhất 20 mm.
Điều 327. Ống thủy tinh đặt trong tường hoặc vách ngăn bê tông
Các ống thủy tinh đặt trong tường gạch và vách ngăn bê tông xỉ thạch cao phải đặt trong các máng rãnh bê tông xỉ thạch cao phải đặt trong các máng rãnh đã được vảy vữa ướt, ngay sau đó phải đổ vữa thạch cao hay xi măng suốt toàn bộ chiều dài cho ngang với mặt ngoài của tường hoặc vách. Máng phải có độ sâu lớn hơn đường kính ngoài cửa ống đặt là 10 mm, còn ở các tầng hầm, tầng trần là 20 mm.
Điều 328. Các ống đặt song song
Các ống đặt song song phải cách nhau ít nhất 5 mm.
Điều 329. Cấm dùng ống thủy tinh
Không cho phép đặt trực tiếp ống thủy tinh trong đất, dưới nền nhà của tầng thứ nhất, nếu nhà có tầng hầm thì dưới nền tầng hầm.
Điều 330. Các đường cung cấp điện chính
Khi đặt ống cho các đường trục cung cấp điện từ thiết bị đầu vào đến các trụ của buồng thang máy dù là nhà có tầng hầm hay không đều nên đặt trên sàn của tầng thứ nhất hoặc đặt trực tiếp trong các tường chịu lực không cháy.
Điều 331. Thay đổi hướng tuyến của ống
Khi cần thay đổi hướng tuyến của ống hay làm các đoạn ống vòng qua xà, cột, phải dùng các đoạn ống cong bằng thủy tinh chế sẵn. Khi không có loại trên thì cho phép dùng ống gá làm bằng vật liệu cứng vừa hoặc vật liệu tương tự.
Điều 332. Nối ống thủy tinh
Để nối ống thủy tinh với nhau hay với các ống bằng vật liệu cách điện khác, phải dùng măng sông bằng cao su cứng vừa, bằng chất dẻo hoặc măng sông bọc kim loại. Khi nối với ống kim loại thì nhất thiết dùng măng sông bọc kim loại.
Điều 333. Các đầu ống phải có ống lót
Chỗ ống thủy tinh chui vào các hộp đầu vào, hộp phân nhánh cũng như đồng hồ đấu điện, bảng điện, đèn, công tắc và ổ cắm đặt hở thì đầu ống phải lót một đoạn ống cao su. Chỗ ống chui ra khỏi hốc đặt bảng điện thì đầu ống cũng phải có ống lót.
Điều 334. Treo đèn chiếu sáng
Các móc để treo đèn chiếu sáng phải được cố định độc lập vào vách, để không có liên quan đến đầu ống thủy tinh và các đầu dây ra.
Điều 335. Giao chéo với khe giãn nở
Khi các ống thủy tinh giao chéo với các khe giãn nở thì phải dùng đoạn ống chuyển tiếp bằng cao su hoặc bằng các ống mềm tương tự.
Mục 8
ĐẶT HỞ VÀ NGẦM DÂY DẪN TRONG ỐNG THÉP
+ Dùng ống thép có thành dầy bình thường
Điều 336. Quy định chung
Dùng ống thép (ống nước, ống hơi) để kéo dây dẫn điện chỉ được dùng trong phạm vi và thiết kế quy định.
Phải tẩy sạch các ba via trong ống và ống không được móp méo bẹp. Nếu ống chưa có lớp bảo vệ chống gỉ (lớp mạ) thì phải đánh sạch rồi sơn mặt trong ngoài, ống đặt trong bê tông chỉ cần sơn mặt trong.
Ống đặt trong nhà có hiện tượng ăn mòn thì phải sơn theo chỉ dẫn của thiết kế.
Điều 337. Bán kính uốn cong
Khi các ống cần được phân nhánh, phải uốn ống và bán kính uốn phải không nhỏ hơn 10 lần đường kính ống trong các trường hợp sau:
a) Khi đặt ống trong các khối bê tông (trường hợp ngoại lệ thì cho phép bán kính uốn bằng 6 lần đường kính).
b) Khi trong ống đặt cáp vỏ nhôm, vỏ chì hay nhựa, với mọi hình thức đi hở hay ngầm, không được bé hơn 6 lần đường kính.
c) Trong các trường hợp đặt ngầm còn lại, với điều kiện là việc đặt ngầm ống không gây nên các khó khăn đặc biệt.
d) Khi đặt hở các ống có đường kính từ 0,9 m trở lên, trừ các trường hợp nêu ở mục (b), không được bé hơn 4 lần đường kính.
đ) Khi đặt hở các ống có đường kính đến 0,75 m trừ trường hợp nêu ở (b).
Điều 338. Đầu cột
Các cốt không được bẹp méo hay có ba via.
Điều 339. Khoảng cách cố định ống
Khoảng cách cố định ống khi đặt hở không được vượt quá 2,5 m - đối với đường ống có đường kính dưới ¾ pút; 3 m đối với ống đường kính dưới 1 pút ½ và 4 m - đối với ống đường kính 2 pút trở lên.
Điều 340. Cố định ống thép hở
Cố định ống thép đặt hở, có thể dùng móc, vòng đai v.v… các ống dẫn nước… khí (không mạ kẽm) có thể hàn vào kết cấu của nhà như cột đèn… nhưng không được làm cháy ống, phải hàn ống trước khi đặt dây.
Điều 341. Khoảng cách giữa các hộp néo
Khoảng cách giữa hai hộp néo không được lớn hơn các trị số sau:
Không quá 1 chỗ uốn 50 m
“ 1 “ 40 m
“ 3 “ 20 m
Điều 342. Ống thép đặt trong móng
Ống đặt trong móng của thiết bị công nghệ phải cố định vào kết cấu đỡ hay cốt thép trước khi đổ bê tông.
Chỗ ống ra khỏi móng chui vào đất phải thực hiện theo thiết kế để tránh gãy ống khi đất hay móng bị lún.
Điều 343. Giao chéo với khe giãn nở
Ở chỗ giao chéo với khe giãn nở phải đặt ống trong các hộp đặc biệt có bộ phận giãn nở, hoặc nối với bộ phận lèn giãn nở mềm vào ống.
Điều 344. Nối ống trong môi trường khô ráo
Việc nối ống với nhau ở trong gian khô ráo có bụi (trừ các gian dễ nổ, dễ cháy hay các gian dầu nước hoặc nhũ tương có thể lọt vào ống) cho phép dùng ống bọc, măng sông không cần chèn kín chỗ nối.
Điều 345. Nối ống trong các điều kiện
Việc nối ống đặt ở các gian dễ nổ, dễ cháy, ẩm ướt, mỏng, có hơi hoặc khí làm hại cách điện của dây ở những nơi dẫn nước hoặc nhũ tường có thể chui vào ống và ở các thiết trí điện ngoài trời đều phải dùng loại măng sông có ren rãnh với đệm kín ở chỗ nối, ở các gian có bụi, chỗ nối ống phải chèn để chống bụi.
Điều 346. Nối ống đặt ngầm
Trong mọi trường hợp đặt ống ngầm và đặt trong bê tông, bắt buộc phải nối ống bằng măng sông có ren và chèn kín chỗ nối.
Điều 347. Măng sông ống thép
Chất lượng phần ren ở răng đầu ống thép phải đảm bảo việc vặn măng sông một cách bình thường. Măng sông phải vặn chặt một trong hai đầu ống với nhau. Chiều dài đoạn ren phải bằng chiều dài măng sông cộng với chiều dầy đai ốc hãm.
Điều 348. Thi công đầu ống
Các đầu ống phải tẩy sạch ba via và gờ sắc.
Điều 349. Đặt ống lót đầu ống thép
Trước khi kéo dây trong ống thì ở đầu ống phải có ống lót để tránh hư hỏng dây.
Điều 350. Lắp đặt thiết bị
Đặt các hộp, các tủ, các dụng cụ đo và khi lắp đặt phải áp dụng các phương pháp thích hợp để đảm bảo sự tiếp xúc tốt giữa các thiết bị này.
Điều 351. Tại các nơi ẩm, ướt
Ở các nơi nhơ ẩm ướt, nóng, bụi hay có hóa chất ăn mòn v.v… nếu không đưa được đầu ống vào trong hộp khí cụ v.v… phải dùng nhựa cách điện chèn kín giữa ống và dây.
Điều 352. Cố định ống thép
Các dây dẫn đặt ở các ống thẳng đứng phải được cố định chắc chắn. Khoảng cách giữa các điểm cố định của dây dẫn phải không lớn hơn quy định trong thiết kế.
Điều 353. Các loại dây dẫn đặt trong ống thép
Tất cả mọi dây trong cùng một mạch xoay chiều, kể cả dây trung tính phải đặt chung trong một ống.
Trong mạch xoay chiều, cho phép đặt các dây dẫn của cùng một pha chung trong một ống thép nếu chúng được bảo vệ để dòng điện danh định không vượt quá 25 A.
+ Dùng ống thép.
Điều 354. Loại ống thép này chỉ dùng được ở những nơi do thiết kế quy định.
a) Đặt hở, không cần chèn kín chỗ nối ống và chỗ đưa ống vào hộp đối với những gian khô ráo, bình thường.
b) Đặt hở và đặt ngầm có chèn kín chỗ ống nối và chỗ đưa ông vào hộp đặt trong tường sàn, trong lớp vữa chèn hay lớp lót của sàn, trong móng và trong các kết cấu xây dựng khác của công trình đối với các gian bình thường, ẩm, nóng, bụi, dễ cháy, riêng đối với những gian bình thường cho phép đặt trong đất.
Không cho phép dùng loại ống này ở:
a) Các gian ẩm hoặc đặc biệt ẩm;
b) Các gian dễ nổ, gian có hóa chất ăn mòn;
c) Thiết bị điện ngoài trời;
d) Chôn dưới đất ngoài trời.
Ghi chú: Ở các thiết trí dễ nổ, cho phép dùng các ống thép hàn mỏng thành, có chiều dày nhỏ hơn so với ống bình thường là 0,5 mm với điều kiện là phải dùng măng sông có ren răng để nối ống.
Điều 355. Ống thép mỏng
Không cho phép dùng hàn điện để cố định ống thép thành mỏng vào kết cấu kim loại.
Điều 356. Mối nối
Khi chỗ nối không cần chèn kín thì phải dùng măng sông tiêu chuẩn có ren.
Điều 357. Nối đất ống thép
Khi nối đất các ống mỏng thành hay dùng chúng để làm dây nối đất phải thực hiện đúng theo yêu cầu kỹ thuật chỉ dẫn ở chương V (hệ thống nối đất).
Mục 9
DÂY DẪN ĐẶT HỞ VÀ CÓ BAO CHE (THANH CÁI) VỚI ĐIỆN ÁP DƯỚI 1000 V
Điều 358. Nối dây dẫn
Những chỗ nối dây dẫn không cần tháo mở thì thông thường dùng biện pháp hàn. Ở những chỗ nối dây bằng kim loại khác nhau phải có biện pháp chống hư hỏng do ăn mòn phần dẫn điện.
Điều 359. Quy định khoảng cách dây dẫn trần trong nhà
Trong nhà, khoảng cách giữa các phần của dây dẫn trần và các ống không được nhỏ hơn quy định trong tài liệu thiết kế.
Điều 360. Khoảng cách an toàn khi đi dây
Khoảng cách giữa các vật dẫn điện của các pha khác nhau hay khác nhau trong bộ dẫn điện cực tính, và từ các vật dẫn đó đến tường nhà và đến các kết cấu được nối đất, không được nhỏ hơn các trị số ở bảng 6.5.
Bảng 6.131.1
| STT | Tên góc bộ dẫn điện | Các khoản cách nhỏ nhất (mm) |
| 1 | Các bộ dẫn điện trần | 50 |
| 2 | Các bộ dẫn điện gồm nhiều dây dẫn với khoảng cách giữa hai điểm cố định dây: Đến 2 m Trên 2 m đến 4 m Trên 1 m đến 6 m Trên 6 m |
50 100 150 200 |
| 3 | Các bộ dẫn điện loại được bảo vệ bao che, chống bụi |
|
|
| - Tính theo bề mặt cách điện | 20 |
|
| - Tính theo không khí | 12 |
| 4 | Các bộ dẫn điện loại chống nước bắn vào |
|
|
| - Tính theo bề mặt cách điện | 70 |
|
| - Tính theo không khí | 50 |
Điều 361. Dây dẫn trong các phân xưởng
Các dây dẫn đặt trong các phân xưởng nơi có nhiều người (không có nhiệm vụ) lui tới phải được đặt ở độ cao quy định trong tài liệu thiết kế. Các thiết bị trong nhà trong trường hợp có lớp bảo vệ và không có các quy định nào khi chúng được phủ bằng vật liệu an toàn cách điện. Các cấu trúc bằng nhựa tổng hợp để lắp dây dẫn phải là vật liệu không bắt lửa.
Điều 362. Bố trí các khí cụ điện
Các khí cụ đặt trên bộ dẫn điện cung cấp hay phân phối phải đặt ngay cạnh các điểm rẽ nhánh ở các chỗ có thể đến gần để kiểm tra và sửa chữa. Chúng phải được bố trí hay che chắn để người làm việc vô ý không chạm phải các bộ phận mang điện.
Cho phép đặt khí cụ điện ở dưới thấp, nếu đặt ở trên cao khó khăn cho người thao tác vận hành.
Để điều khiển các khí cụ đóng cắt đặt cao quá tầm người, thì cần phải có các trang bị thích hợp để tiến hành thao tác, các khí cụ đó cũng phải có các ký hiệu chỉ rõ vị trí đóng cắt mà người đứng ở sau có thể nhìn ra.
Điều 363. Bộ dẫn điện loại kín
Bộ dẫn điện loại bao che phải được đặt hoặc treo ở cùng độ cao. Trụ và giá đỡ bộ dẫn điện phải chắc chắn. Khoảng cách giữa các điểm cố định của bộ dẫn định phải theo đúng chỉ dẫn của tài liệu thiết kế.
Mục 10
LÀM ĐẦU DÂY VÀ NỐI DÂY CHO CÁP
Điều 364. Quy định chung
Khi đấu nối, rẽ nhánh và làm đầu dây cho các dây dẫn hoặc các ruột nhôm hay đồng thì có thể dùng một trong các cách sau: hàn, ép, hàn thiếc, kẹp chuyên dùng.
Điều 365. Mối nối và rẽ nhánh
Tại chỗ nối hay rẽ nhánh dây dẫn phải quấn băng cách điện cao su hoặc nhựa (polilovinhit) ở những gian ẩm còn phải quét sơn hay vadơlin công nghiệp trước khi quấn băng.
Điều 366. Đầu cốt, ống nối dây dẫn
Đầu cốt, ống nối phải chọn phù hợp với mặt cắt của dây.
Điều 367. Ép cốt dây dẫn
Đường kính lỗ của tai đầu cốt phải phù hợp với đường kính của ống nối hay đoạn ống của đầu cốt. Vít ép phải ở giữa đoạn ống và nằm về phía chính diện của đầu cốt. Phải kiểm tra độ sâu vết ép so với yêu cầu của nhà chế tạo, số lượng vết ép phải kiểm tra lấy theo tỷ lệ %.
Điều 368. Ép cốt trong môi trường ẩm ướt
Ở môi trường ẩm ướt, sau khi ép xong dầu cốt, phải dùng băng cách điện quấn chùm lên cả vết ép.
Điều 369. Đầu cáp
Khi các phễu cáp đặt ở các độ cao khác nhau, có khả năng chảy dầu ở đầu cáp, phải bịt kín lại bằng cách dùng băng dính cách điện quấn lên ruột cáp và đoạn hình trụ của đầu cốt ở chỗ lồng ruột cáp vào đầu cốt.
Điều 370. Ép cốt đầu cáp
Phải dùng thiếc hàn hay đồ nhựa hoặc Epôgxi để bịt kín mối ghép giữa các thành bị ép dẹt của tai đầu cốt hình ống được cố định với ruột cáp bằng cách ép.
Điều 371. Nối dây nhôm lõi thép
Khi đấu nối hoặc rẽ nhánh dây nhôm 1 sợi hoặc nhiều sợi mặt cắt 20 mm2 thì phải dùng phương pháp hàn nhôm hoặc hàn ép.
Điều 372. Hàn dây nhôm lõi thép
Mối hàn làm đầu cốt cho ruột nhôm nhiều sợi của dây dẫn và cáp bằng cách hàn phải thực hiện sao cho tất cả các sợi dây bên ngoài của ruột được bọc kín trong kim loại chảy lỏng đổ vào ruột, nhưng không được làm cho ruột dây co loại và trên bề mặt ruột dây không có vết nứt, chảy và cháy.
Để tránh cho dây cách điện của ruột cáp quá nóng, bắt buộc phải đặt vật làm mát lên ruột cáp hàn vào đầu cốt.
Khi hàn phải dùng chất trợ dung (thuốc hàn) sau khi hàn, chỗ nối và chỗ làm đầu cốt phải được tẩy sạch hết thuốc hàn và xi hàn, rửa bằng xăng (không dùng nước) rửa sạch, bôi nhựa chống ẩm và quấn băng cách điện. Khi làm đầu cốt cho ruột cáp thì dùng băng cách điện phải quấn phủ kín phần ống của đầu cốt và quấn trùm lên cả cách điện của ruột cáp. Trừ phần tiếp xúc ra, đầu cốt của cáp phải bôi nhựa.
Điều 373. Đấu nối với khí cụ điện
Nếu đồng hồ, khí cụ điện có sẵn tiếp điểm hoặc nối trực tiếp với nhôm thì cho phép nối trực tiếp dây dẫn hoặc cáp ruột nhôm với chúng.
Điều 374. Làm đầu cốt trong môi trường dễ nổ
Ở các thiết bị điện ngoài trời dễ nổ và ở các gian dễ nổ, dễ cháy thuộc mọi cấp, việc nối và làm đầu cốt cho dây dẫn và cáp ruột nhôm phải thực hiện bằng cách hàn hoặc ép (trừ những nơi cấm dùng cáp ruột nhôm).
Điều 375. Nối dây đồng
Đối với dây đồng mặt cắt đến 10 mm2, nếu nối bằng cách ép có dùng ống nối hoặc lá đồng mỏng. Trường hợp ngoại lệ cho phép dùng lá đồng thau. Chiều dày của lá, số lớp, khoảng cách và độ sâu vết ép phải theo tài liệu hướng dẫn cụ thể. Ở mối nối không được có kẽ hở giữa lá đồng và ruột dây.
Điều 376. Nối dây đồng nhiều sợi
Khi nối dây đồng nhiều sợi có mặt cắt đến 10 mm2 vào các khí cụ điện thì phải ép vào đầu cốt hoặc uốn đầu dây theo hình vòng khuyên.
Điều 377. Làm đầu cốt với dây đồng nhiều sợi
Với dây hoặc cáp ruột đồng mặt cắt lớn hơn 10 mm2 phải dùng cách ép khấc hoặc ép liền (liên tục) để nối và làm đầu cốt. Trong trường hợp cần thiết có thể dùng phương pháp hàn thiếc.
Mục 11
ĐẶT DÂY TRONG CÁC GIAN DỄ CHÁY, DỄ NỔ
Điều 378. Quy định chung
Khi đặt dây dẫn ở các thiết trí dễ nổ, phải luồn dây trong ống thép và tuân theo các yêu cầu riêng: Chỗ nối ống phải có ít nhất 5 đường ren nguyên vẹn, chỗ nối chèn bằng sợi gai tẩm dầu sơn pha bột chì, cấm không được hàn.
Các hộp phân nhánh ở các giai cấp B-I, B-II phải là kiểu chống nổ, còn ở cấp khác có thể dùng kiểu chống bụi hoặc chống nổ.
Trên đường ống luồn dây, phải có chỗ xả nước đọng khi luồn dây dẫn đặt trong ống vào vỏ động cơ, khí cụ, đồng hồ, vào các bộ phận để nối dây và đưa dây dẫn ra ngoài gian dễ nổ, hoặc đưa dây dẫn từ gian dễ nổ này sang gian dễ nổ khác đều phải luôn trong ống. Khi đó các ống phải được chèn kín từng đoạn. Cấm lợi dụng các bộ phận nối cầu được chèn kín để đầu nối hoặc rẽ nhánh dây dẫn.
Cao su và những vật liệu khác dùng để chèn kín, hoặc để cách điện không được để tiếp xúc với những chất lỏng có thể làm hỏng chúng.
Chỗ nối ống phải được thử chịu áp lực: 2,5at đối với các gian cấp B-I, 0,5al đối với các gian cấp B-Ia, B-II, B-Ila. Sau 3 phút, áp lực thử không được giảm quá 50%.
Chỗ đường ống xuyên qua tường phải chèn chặt bằng vật liệu không cháy.
Điều 379. Dây dẫn đi trong môi trường dễ nổ
Khi đặt các bộ dẫn điện trần bằng đồng hoặc nhôm trong các gian dễ nổ cấp B-Ia, B-Ib và các gian dễ cháy thuộc mọi cấp, phải thỏa mãn các yêu cầu sau:
- Chỗ nói thanh dẫn không cần tháo rời thì phải hàn.
- Những chỗ nối thanh cái vào khí cụ điện bằng bu lông phải nối chắc chắn và phải có biện pháp thích hợp để chống đai ốc tự tháo.
- Thanh dẫn phải có hộp bảo vệ, có lỗ khoan thông gió đường kính không quá 6 mm.
- Trong các gian dễ nổ, hộp bảo vệ phải làm bằng kim loại và chỉ được tháo mở bằng khóa.
- Trong các gian dễ cháy cấp n-I, n-II thì các hộp bảo vệ phải thuộc loại chống bụi.
Điều 380. Hộp nối và hộp phân nhánh
Hộp nối và phân nhánh đặt ở các nhà dễ cháy phải là loại chống bụi làm bằng thép hoặc loại vật liệu bền chắc, kích thước thích hợp để việc nối dây được chắc chắn và dễ thấy, nếu hộp làm bằng thép thì ở trong phải có lớp lót cách điện, nếu hộp làm bằng nhựa (chất dẻo) thì phải là loại nhựa không cháy.
Trong các gian cấp n-II và n-IIa, cho phép dùng các loại hộp nối, hộp rẽ nhánh là loại hộp kiểu kín.
Điều 381. Nối đất
Khi lắp đặt hệ thống nối đất phải thực hiện theo quy định của chương nối đất (V).
Điều 382. Đặt ngầm dây dẫn
Khi đặt dây ngầm ở các gian dễ cháy việc nối dây dẫn không có hộp đấu dây, phải nối qua hộp chuyền tiếp đặt ở trần nhà.
Mục 12
SƠN VÀ ĐÁNH DẤU
Điều 383. Sơn chống gỉ
Tất cả các bộ phận kim loại đều phải được bảo vệ chống gỉ thích hợp với điều kiện môi trường.
a) Trong nhà ở môi trường bình thường thì sơn dầu, sơn nhựa đường.
b) Trong nhà có môi trường hóa chất ăn mòn thì phải dùng sơn thích hợp.
c) Ngoài trời dùng sơn nhựa đường và loại tương đương.
Điều 384. Các bộ phận dẫn điện đặt hở
Các bộ dẫn điện đặt hở loại được bảo vệ trừ các hộ dẫn điện làm bằng dây dẫn thì đều phải sơn.Thủ tục này tuân thủ việc xác định pha được mô tả trong điều khoản chung của tiêu chuẩn này.
Các bộ phận mang điện của bộ dẫn điện loại bọc kín đều phải sơn màu đỏ - ở chỗ dây đi ra khỏi hộp bọc phải sơn màu các pha khác nhau 1 đoạn dài 0,3 m.
Các mặt hộp đặt ngoài trời thì sơn mầu xám khi dòng điện đến 1500 A, sơn ngân nhũ nếu lớn hơn 1500 A.
Điều 385. Đánh dấu nhận biết
Ở các sơ đồ phức tạp, các ống và dây dẫn điện đều phải đánh số theo nhật ký cáp, đồng thời đánh dấu dây ở các hộp nhánh, chỗ đấu vào khí cụ hay thiết bị dùng điện. Còn các ống thì đánh dấu ở đầu ống.
Điều 386. Đánh dấu dây và cáp
Các dây dẫn điện và các cáp điện đặt trong các hộp và máng (kể cả bó hay đặt riêng từng sợi) cũng đều đánh dấu.
Chương 7
CÁC ĐƯỜNG CÁP NGẦM
Điều 387. Phạm vi áp dụng
Quy định trong Chương này được áp dụng cho cáp điện ngầm đến 500 kV và cho cáp thí nghiệm.
Đối với các đường dây của các thiết trí đặc biệt (xe điện ngầm, đường hầm…) thì theo các quy định riêng.
Mục 1[28] (được bãi bỏ)
Mục 2[29] (được bãi bỏ)
Mục 3[30] (được bãi bỏ)
Mục 4[31] (được bãi bỏ)
Mục 5[32] (được bãi bỏ)
Mục 6[33] (được bãi bỏ)
Mục 7[34] (được bãi bỏ)
Mục 8[35] (được bãi bỏ)
Mục 9[36] (được bãi bỏ)
Chương 8
ĐƯỜNG DÂY TẢI ĐIỆN TRÊN KHÔNG (ĐDK) ĐIỆN ÁP TỚI 500 KV
Mục 1[37] (được bãi bỏ)
Mục 2[38] (được bãi bỏ)
Mục 3[39] (được bãi bỏ)
Mục 4[40] (được bãi bỏ)
Mục 5[41] (được bãi bỏ)
Mục 6[42] (được bãi bỏ)
Mục 7[43] (được bãi bỏ)
[1] Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện có căn cứ ban hành như sau:
“Căn cứ Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ngày 29 tháng 6 năm 2006 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật ngày 14 tháng 6 năm 2025;
Căn cứ Luật Điện lực số 61/2024/QH15 ngày 30 tháng 11 năm 2024;
Căn cứ Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và Nghị định số 78/2018/NĐ-CP ngày 16 tháng 5 năm 2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm 2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật;
Căn cứ Nghị định số 40/2025/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 tháng 2025 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương;
Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công;
Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện.”
[2] Điều 2, Điều 3 của Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026 quy định như sau:
“Điều 2. Hiệu lực thi hành
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
Điều 3. Tổ chức thực hiện
1. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Thông tư này.
2. Cục trưởng Cục Điện lực và Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc tuân thủ các quy định của QCVN này.
3. Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện khó khăn vướng mắc, tổ chức, cá nhân phản ánh kịp thời về Bộ Công Thương (qua Cục Điện lực) để xem xét, giải quyết và đề xuất sửa đổi, bổ sung QCVN phù hợp với điều kiện thực tế trong từng thời kỳ.”
[1] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[2] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[3] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[4] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[5] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[6] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 1 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[7] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[8] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[9] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[10] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[11] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[12] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[13] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[14] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[15] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[16] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[17] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[18] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[19] Chương này được bãi bỏ theo quy định tại mục 2 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[20] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[21] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[22] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[23] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[24] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[25] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[26] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[27] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[28] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[29] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm.
[30] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[31] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[32] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[33] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[34] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện kèm theo Thông tư số 51/2025/TT-BCT ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Kỹ thuật điện - Hệ thống lưới điện, có hiệu lực kể từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.
[35] Mục này được bãi bỏ theo quy định tại mục 3 Phụ lục S ban hành kèm theo QCVN 26:2025/BCT -
[Phần phụ lục dài đã được lược bớt để hiển thị — tải văn bản gốc để xem đầy đủ.]
Download
The original file of this document is being updated. Please read the full text and check back later.
Relations map
Click a document to open. A red border = a relation that changes validity.
Translations
This document is available in the following languages: